Аталған кездесу Өзбекстан үшін маңызы артып келе жатқан өзекті мәселені айқындады: халықаралық білім беруді технологиялық және экономикалық дамудың тұрақты көзіне қалай айналдыруға болады?
Оның айтуынша, өзбекстандық қыздарға арналған бес стипендия — ұлттық білім беру жүйесінің ауқымымен салыстырғанда аса үлкен көрсеткіш емес. Дегенмен «Эл-юрт умиди» қоры мен British Council ұйымының бірлескен бастамасы аясында мамандарды даярлау шығындарын екі тараптың ортақ қаржыландыруы көзделген. Бұл модель халықаралық білім беру мүмкіндіктерін елдің кадрлық әлеуетті дамыту жөніндегі басым міндеттерімен ұштастыруға мүмкіндік береді.
Осы ынтымақтастықтың болашақтары қорда British Council ұйымының бас атқарушы директоры Скотт Макдональдпен өткен кездесуде талқыланды. Оның Өзбекстанға алғашқы сапары ұйымның республикадағы қызметіне 30 жыл толуына тұспа-тұс келді.
British Council Өзбекстандағы қызметін 1996 жылы бастаған. Содан бері ұйым ағылшын тілін оқыту, педагогтерді даярлау, жоғары оқу орындары арасындағы байланыстарды нығайту және мәдени ынтымақтастықты дамыту бағыттарында жұмыс істеп келеді. Осы кезеңде ғылыми және техникалық кадрларды даярлау мәселелерін де қамтитын берік серіктестік негізі қалыптасты.
Бұған дейін Самарқант қаласында өткен Global Talent Форумында қол қойылған келісім осы ынтымақтастықтың нақты нәтижелерінің бірі болды. «Going Global Partnerships — Scholarships for Women in STEM» бағдарламасы аясында Өзбекстанның бес қызына 2027–2028 оқу жылында Ұлыбританияда білім алу мүмкіндігі беріледі. Бағдарламаны қаржыландырудың 40 пайызын «Эл-юрт умиди» қоры, ал 60 пайызын British Council қамтамасыз етеді.
Бірлесіп қаржыландыру тәжірибесін ұзақ мерзімді ынтымақтастықтың негізі ретінде қарастыруға болады. Өзбекстан өзінің даму мақсаттарына қажетті мамандарды даярлауға инвестиция салып келеді, ал халықаралық серіктес осы инвестицияларға өз үлесін қосады. Мұндай модельдің тұрақтылығы үміткерлерді іріктеу сапасына, білім беру мазмұнына, сондай-ақ түлектердің алған білімдерін тәжірибеде қолдану мүмкіндіктеріне байланысты болады.
Білім алу мүмкіндіктерін кеңейту өнеркәсіпті дамытуға, жаңа технологияларды енгізуге және басқару сапасын арттыруға қабілетті мамандар даярлау міндетімен тығыз байланысты. «Эл-юрт умиди» қорының жаңартылған басым бағыттарында экономика мен қоғам үшін стратегиялық маңызы бар СTEM, энергетика, көлік, ауыл және су шаруашылығы, медицина және тағы басқа да салаларға ерекше орын берілген.
Бұл міндеттердің өзара байланысы айқын практикалық маңызға ие. Жаңартылатын энергетиканы дамыту жаңа энергия қуаттарын энергетикалық жүйеге біріктіре алатын инженерлерді қажет етеді. Су ресурстарын үнемдеу агрономия, суару технологиялары мен деректерді талдау бағыттарын өзара ұштастыра алатын мамандарға деген сұранысты арттырады. Ал цифрландыру сенімді жүйелерді құруға және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қабілетті кәсіби мамандарды талап етеді. Халықаралық білім берудің басты мақсаты да – осындай міндеттерді Өзбекстанның нақты жағдайында шешуге қажетті білім мен құзыреттерді қалыптастыруға жәрдемдесу.
ЮНЕСКО мәліметтеріне сәйкес, әлем бойынша СTEM бағдарламалары түлектерінің шамамен 35 пайызын әйелдер құрайды. Сонымен қатар инженерия және ақпараттық технологиялар салаларында әйелдердің үлесі әлі де жеткіліксіз. Сондықтан қыздардың озық білім алу мүмкіндіктерін кеңейту бір мезгілде әлеуметтік те, экономикалық та маңызға ие. Бұл қоғамның ғылыми және кәсіби әлеуетін анағұрлым толық пайдалануға жол ашады.
Бұл бағытта қор үшін шетелдік білім беру мен ұлттық даму арасындағы байланыстырушы институт ретіндегі рөлін күшейтуге мүмкіндік туындайды. Мұндай жұмыс стипендиаттарды шетелге оқуға жіберумен ғана шектелмеуі тиіс. Ол мамандарды даярлауға кіріспес бұрын тиісті салалардың нақты қажеттіліктерін зерделеуді, сондай-ақ түлектердің оқуын аяқтағаннан кейінгі кәсіби қалыптасу үдерісін бақылап, оларға қолдау көрсетуді де қамтиды.
«Эл-юрт умиди» қорының баспасөз қызметі.
