Қазіргі таңда отандастарымыз 40-қа жуық елде еңбек етуде, ал шетелде жұмыс істеп жүрген азаматтардың саны 1,2 миллион адамға жеткен. Еуропа мен Шығыс Азияның дамыған мемлекеттерінде білікті жұмыс күшіне сұраныс жыл сайын артып келеді. Сонымен қатар Еуропалық комиссия 2030 жылға дейінгі жаңа миграциялық стратегиясында Орталық Азиямен көші-қон бағдарламалары, кадр даярлау және заңсыз миграцияның алдын алу мәселелеріне ерекше мән берілген.
Осыған байланысты сыртқы еңбек миграциясы нарығының географиясын кеңейту, әсіресе жоғары табысты еңбек нарықтарына шығу басым міндет ретінде айқындалған.
Бүгінде шетелден тіл және кәсіби талаптарға сай келетін 100 мыңнан астам білікті маманға сұраныс түскен. Атап айтқанда, Германияға 40 мың медбике, Жапонияға құрылыс, логистика және сервис салалары бойынша 15 мың маман қажет.
Бұл сұранысты қамтамасыз етуде Германия, Корея және Жапония компанияларымен бірлесіп техникумдар базасында ұйымдастырылған білім беру жобалары маңызды рөл атқаруда. «Кәсіп плюс тіл» қағидаты бойынша құрылған 12 бірлескен жобада 8,5 мың азамат білім алуда, олардың 3 мыңы қазірдің өзінде жұмысқа орналастырылған.
Алдағы кезеңде мұндай жобалар санын 20-ға жеткізу, сұранысқа ие заманауи мамандықтар мен шетел тілдерін оқыту ауқымын 50 пайызға кеңейтіп, қамтуды 10 мыңнан асыру жоспарланған. Сонымен қатар Ташкент қаласында 12 сұранысқа ие мамандық, 7 шетел тілі және 6 сертификаттау емтиханын қамтитын, 600 орындық оқу кампусы бар арнайы даярлау орталығын құру көзделіп отыр.
Сондай-ақ Әндіжан, Самарқанд, Ферғана және Ташкент қалаларындағы медициналық техникумдарда медбикелерді тіл және кәсіби дағдылар бойынша халықаралық емтихандарға дайындайтын арнайы курстар ашылады. Құрылыс саласында бетоншы, қалыпшы, арматурашы және дәнекерлеушілерді даярлау мен олардың біліктілігін бағалау орталықтарын кеңейту шаралары қарастырылған.
Өңірлерде инфрақұрылымды дамыту аясында бірыңғай миграциялық орталықтар мен жүргізушілерді оқыту хабтарын құру ұсынылды.
Маусымдық жұмыспен қамту бағыттарын кеңейту қажеттігі де атап өтіліп, ауыл шаруашылығы мен туризм салаларында жасалған 12 жаңа халықаралық келісім негізінде АҚШ, Ұлыбритания, Франция, Испания, Италия, Түркия және Кореямен ынтымақтастықты дамыту тапсырылды.
Таныстырылымда миграцияны жүйелі ұйымдастырудың жаңа қаржылық тетіктері де қаралды. Атап айтқанда, шетел тілдерін үйрену шығындарының 50 пайызын, ал кәсіби біліктілік емтихандарының толық құнын өтеу тәртібін енгізу ұсынылды. Бұл қаражатты оқу орталықтарына емес, тікелей азаматтардың өзіне беру көзделіп отыр. Сонымен бірге шетелде жұмысқа орналасқан әрбір азамат үшін шетелдік жұмыс берушілер мен рекрутингтік компанияларды ынталандырудың жаңа тетіктері қарастырылды.
«Шетелде жұмыс» миграциялық платформасын жетілдіру, оған жасанды интеллект технологияларын енгізу арқылы жұмыс берушілер мен азаматтар үшін қолайлы жағдай жасау мәселесіне де ерекше назар аударылды.
Мемлекет басшысы Миграция агенттігінің қызметі тек сыртқы еңбек миграциясымен шектелмей, ішкі еңбек нарығын да сапалы кадрлармен қамтамасыз етуге бағытталуы тиіс екенін атап өтті.
Сондай-ақ азаматтарды шетелде заңды әрі қауіпсіз еңбек қызметіне тартумен қатар, олардың құқықтары мен мүдделерін қорғау мәселесі де қаралды. Олардың денсаулығы, тұрмыс және еңбек жағдайларын тұрақты бақылау қажеттігі айтылды. Қазіргі таңда 37 елде қолдау тетіктері жолға қойылып, 48 мың азаматқа әлеуметтік, 17 мыңына құқықтық, 6 мыңына материалдық көмек көрсетілген.
Сонымен бірге еліміз аумағында уақытша тіркелген шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ тұлғалардың рұқсатсыз жұмыс істеу жағдайларын реттеу қажеттігі атап өтілді. Бұл бағытта ведомствоаралық ынтымақтастықты күшейтіп, заңсыз миграцияны талдау және болжау, бейресми еңбекті заңдастыру, ұлттық құндылықтар мен елде болу ережелерін түсіндіру міндеттері көрсетілді.
Мемлекет басшысы ұсыныстарды мақұлдап, сыртқы еңбек миграциясын заманауи талаптарға сай ұйымдастыру және салада цифрлық шешімдерді кеңінен енгізу бойынша жауапты тұлғаларға тиісті тапсырмалар берді.
