Tadqiqot Xitoy Fanlar akademiyasining Purple Mountain Observatory (PMO) olimlari tomonidan olib borildi. Natijalar 7 avgust kuni Nature Astronomy jurnalida chop etildi, deb xabar berdi Kazinform.
Somon yo‘lining umumiy shakli deformatsiyalangan diskka o‘xshaydi: uning bir tomoni yuqoriga, ikkinchi tomoni pastga egilgan. Bunday keng ko‘lamli deformatsiya "egilish" deb ataladi. Biroq, galaktika ichidagi kichikroq vertikal tuzilmalarni tizimli kuzatishlar va sonli tadqiqotlar o‘tkazilmagan.
Olimlar 30 000 dan ortiq molekular bulutlar haqidagi ma’lumotlarni tahlil qilishdi va ularning uch o‘lchovli fazodagi joylashuvini aniqlashdi. Buning uchun rasadxonaning 13,7 metrli millimetrli teleskopi yordamida uglerod oksidi (CO) spektral chizig‘ida o‘tkazilgan kuzatishlar natijalaridan foydalanildi.
Uglerod oksidi yangi yulduzlarning paydo bo‘lishi uchun boshlang‘ich material bo‘lgan sovuq molekular gazning asosiy ko‘rsatkichlaridan biridir. Tadqiqot Somon yo‘lining tashqi diskining taxminan yarmini, ya’ni Galaktika markazidan 26 kiloparsekgacha bo‘lgan masofani qamrab oldi.
Olingan ma’lumotlarga asoslanib, tadqiqotchilar tashqi diskdagi molekular gazning egilishining global modelini yaratdilar. Keng ko‘lamli deformatsiyani hisobga olgandan so‘ng, struktura suv yuzasida kichik to‘lqinlarga o‘xshash aniq vertikal og‘ishlarni aniqladi.
Olimlarning fikriga ko‘ra, bu tuzilmalar tashqi tortishish ta’siridan kelib chiqadigan keng ko‘lamli egilish to‘lqinlarining aksi bo‘lishi mumkin. Bunday ta’sirning mumkin bo‘lgan manbalaridan biri Somon yo‘li yaqinidan o‘tuvchi mitti galaktikalarni o‘z ichiga olgan sun’iy yo‘ldosh galaktikalar bilan o‘zaro ta’sirdir.
Shunday qilib, aniqlangan to‘lqinga o‘xshash tuzilmalar Somon yo‘lining tashqi diski orqali tarqaladigan tortishish o‘zaro ta’sirlarining o‘ziga xos "izlari" bo‘lishi mumkin.
