Соңғы жылдары елімізде су шаруашылығы жүйесін реформалау, ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту және су ресурстарын ұтымды пайдалану бағытында жүйелі жұмыстар жүзеге асырылып келеді.
Сұрхандария облысында іске асырылып жатқан 287 миллион долларлық мегажоба – осы салада қол жеткізілген нәтижелердің жарқын көрінісі.
Аталған бастама аясында өткен жылдары ауқымды құрылыс-монтаж жұмыстары орындалған. Заманауи тетіктерді енгізудің нәтижесінде бүгінде минералдарға бай ауызсу облыстың он ауданы мен Термез қаласына үздіксіз жеткізіліп келеді.
Сегіз-тоғыз жыл бұрын Сұрхандарияда орталықтандырылған ауызсумен қамту деңгейі 47 пайыз болса, бүгінде бұл көрсеткіш 67,5 пайызға дейін өсті. Нәтижесінде халықтың сумен қамтылу аясы сандық тұрғыдан ғана емес, сапалық жағынан да едәуір жақсарды.
Президент мұндай ірі энергетикалық, технологиялық әрі әлеуметтік тиімді жобаларды қолдау аса маңызды екенін атап өтті. Сонымен қатар бұл тәжірибені елдің басқа өңірлерінде де қолдануға болатынына назар аударды.
Техникалық тұрғыдан жобаның басты жетістігі – 246 шақырым магистральдық және ішкі желінің салынуында. Ең маңызды айтарлық жайт, гидравликалық есептеулер негізінде суды сорғысыз жеткізу мүмкіндігі жасалды. Бұл энергия шығынын айтарлықтай азайтып қана қоймай, жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Осы инновациялық тәсілдің арқасында Термез қаласына, сондай-ақ «Ангор», «Бандихон», «Қизириқ», «Шеробод» және «Музработ» аудандары орталықтарына су электр энергиясының көмегінсіз жеткізіліп отыр.
Жобаның нәтижесінде бүгінде 223 махаллада ауызсу жүйесі жақсарды. Судың қаттылық деңгейі екі есеге дейін төмендетілді. Сапаның артуы халық денсаулығына және тұрмыстық техниканың қызмет ету мерзіміне оң әсерін тигізеді.
«Солтүстік» су өндіру нысанында құрылған Геоақпараттық орталық жүйені нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік берді. Қысымның төмендеуі, апаттық жағдайлар, су шығыны сияқты мәселелерді бірнеше минут ішінде анықтау мүмкіндігіне ие.
Сумен қамтудың жақсаруы нәтижесінде өңірдегі жүзден астам жерасты су ұңғымаларын пайдалануға қажеттілік қалмады. Бұл өз кезегінде экологиялық жүктемені азайтады.
Сонымен қатар жоба нәтижесінде жылына 18,4 миллион киловатт-сағат электр энергиясы үнемделеді. Бұл қаржылай есептегенде 18,5 миллиард сум үнемдеуге мүмкіндік береді. Тұтынушылардың биллинг жүйесіне қосылуы суды есептеудегі ашықтықты арттырып, берешекті азайтты.
Тағы бір маңызды жайт – нысан аумағындағы 10 гектар жерге қуаттылығы 6418 киловатт-сағат болатын күн панельдері орнатылған.
Мемлекет басшысы осы жерде облыстың гидроэнергетикалық көрсеткіштері мен саладағы перспективалық жобалардың тұсаукесерімен танысты. Өңірдегі әлі шешімін таппаған сумен қамту мәселелерін жедел шешу бойынша нақты тапсырмалар берді. Атап айтқанда, ескі сорғы агрегаттарын энергия үнемдейтін технологияларға ауыстыру, желілерді жаңғырту жөнінде нұсқаулар берілді.
