Өзбекстанда азаматтардың тыныш та қауіпсіз өмір сүруін, сондай-ақ мүліктің мызғымас қорғалуын қамтамасыз етуге айрықша мән берілуде. Осы мақсатта озық шетелдік тәжірибеге сүйенген заманауи тәсілдер енгізіліп, қауіпсіздік жүйесі жаңғыртылуда. Бұл бағыттағы маңызды міндеттердің бірі Ішкі істер министрлігі жанындағы Күзет департаментінің жауапкершілігіне жүктелген.
Мемлекет басшысының 2025 жылғы тиісті жарлығы мен қаулысының аясында Күзет департаменті Ұлттық гвардия құрамынан ішкі істер органдары жүйесіне өтті.
Аталған құжаттарда белгіленген міндеттерді іске асыру мақсатында нақты жоспарлар әзірленіп, тиісті шаралар қабылданды.
Техникалық күзетті ұйымдастыру және халыққа техникалық күзет қызметтерін көрсету бойынша жаңа жүйелер енгізілді.
Атап айтқанда, көпқабатты тұрғын үйлердің кіреберістеріне «дабыл түймелерін» орнату арқылы күзет нарядтарының қорғауындағы пәтерлер саны едәуір артты, сондай-ақ қорғау ордері берілген әйелдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәжірибесі жолға қойылды.
Нысандар мен тұрғын үйлерді күзетке алу барысында ішкі істер органдарының тиісті қызметтерімен өзара іс-қимыл жүйесі қалыптастырылды.
Нәтижесінде бір жыл ішінде күзеттегі нысандар саны 99 пайызға, ал күзеттегі тұрғын үйлер саны 118 пайызға артты. Сонымен қатар техникалық күзет орталықтарының саны 19 пайызға, ал оларға қызмет көрсететін жедел әрекет ететін топтар саны 15 пайызға көбейді.
Мемлекет басшысы қызметтік ғимарат ауласында қызмет барысында пайдаланылатын арнайы техника құралдарын, дрондардың маневрін, сондай-ақ қоғамдық тәртіпті сақтауға арналған көлік құралдарымен танысты.
Одан кейін күзет техникасы құралдарының көрнекі таныстырылымы өтті. Мұнда «Қауіпсіз қала» тұжырымдамасын енгізу және оны жүйелі түрде дамыту бағытында жүзеге асырылып жатқан жұмыстар жөнінде жан-жақты ақпарат берілді.
Мемлекет басшысының 2023 жылғы тиісті қаулысымен белгіленген нақты тетіктердің тәжірибеге енгізілуі нәтижесінде республика көлемінде «Қауіпсіз қала» тұжырымдамасы кезең-кезеңімен іске асырылуда. Көрме алаңында заңды және жеке тұлғалардың сұранысы мен қажеттіліктеріне сәйкес орнатылған бейнебақылау жүйелері мен түрлі камералардың нақты уақыт режиміндегі жұмысы көрсетіліп, олардың техникалық мүмкіндіктері түсіндірілді және практикалық ұсыныстар берілді.
Таныстырылым аясында айналмалы камералар, бет-әлпет арқылы тұлғаны анықтайтын камералар, сондай-ақ мемлекеттік тіркеу нөмірін танитын камералардың мүмкіндіктері таныстырылды. Бұл техникалық құралдар махаллаларға, қоғамдық орындарға, нысандарға, білім беру мекемелеріне, сондай-ақ қала мен аудандардың кіріп-шығу нүктелеріне орнатылып жатыр.
Бүгінде барлық аумақтық ішкі істер басқармаларында жасанды интеллектке негізделген «Қалқан» ақпараттық жүйесі толық іске қосылған. Бұл жүйе аумақтарды онлайн бақылауға, жедел іздестіру жұмыстарын жүргізуге, күш пен құрылымдарды басқаруға және қылмыстарды «ізін суытпай» ашуға ықпал етеді.
Мемлекет басшысы ішкі істер және күзет қызметі жұмысы махалладан басталуы, тұрғын үйлердің жағдайын зерделеп, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажеттігін ерекше атап өтті. Ташкенттің мегаполис қала екенін ескере отырып, құқықбұзушылық пен қылмыс факторларын жүйелі түрде талдау қажет екеніне назар аударды.
«Қауіпсіз қала» тұжырымдамасы аясында бірыңғай платформа, 13 деректерді өңдеу орталығы, бірыңғай электронды карта, 42 750 интеллектуалды камера және 17 өрт қауіпсіздігін мониторингтеу жүйесі жұмыс істеп отыр. Аталған жүйелер тұжырымдаманың негізгі құрамдас бөлігін құрайды.
Биыл да министрліктер мен ведомстволармен бірлесіп интеллектуалды көлік жүйелерін, автотұрақтарды басқару, экологиялық және сейсмологиялық мониторинг, сондай-ақ төтенше жағдайларда ескерту жүйелерін енгізу және интеграциялау жұмыстары жалғасатыны хабарланды.
Құқық қорғау және мемлекеттік органдардың «Қауіпсіз қала» бірыңғай платформасының техникалық мүмкіндіктерін үйлесімді пайдалануының нәтижесінде бірнеше жүз миллиард сум көлемінде бюджет қаражаты үнемделіп отырғаны атап өтілді. Сонымен қатар, бұл тұжырымдаманы енгізу бойынша Өзбекстан тәжірибесі халықаралық деңгейде де үлкен қызығушылық тудырып отырғаны айтылды.
Сонымен бірге жасалған қолайлықтың негізінде Ішкі істер министрлігі академиясында Цифрландыру департаменті үшін заманауи талаптарға сай жаңа ғимараттың құрылысы басталғаны айтылды. Жыл соңына дейін желілік қамтуды кеңейту, жасанды интеллектке негізделген кемінде төрт жаңа жүйені платформаға қосу және цифрландыру деңгейін халықаралық стандарттарға жеткізу жоспарланып отыр.
Мемлекет басшысы қазіргі кезде қылмыстың түрлері мен себептері өзгеріп жатқанын, алайда оларға сай жүйе мен шаралар жеткіліксіз екенін атап өтті. Әсіресе киберқауіпсіздік саласында қылмыстардың артып келе жатқанын, егер бұл қатерлердің алдын алу жұмыстары жеделдетілмесе, халық үшін елеулі қиындықтар туындауы мүмкін екенін ескертті.
Бұл бағытта білікті кадрлардың тапшылығы негізгі мәселе екені айтылып, банк және ішкі істер органдары қызметкерлерінің білімін жетілдіру, оларды жүйелі түрде оқытуға ерекше көңіл бөлу қажеттігі атап өтілді. Сондай-ақ бейнебақылау жүйелерін енгізуде оларды орнататын әрі тиімді басқаратын мамандарды даярлау, тұрақты оқу-жаттығулар ұйымдастырудың маңыздылығы көрсетілді.
Одан кейін Ташкент қаласында ұйымдастырылған «Қауіпсіз көше», «Қауіпсіз дәліз» және гастрономиялық дәліздерде қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша жүзеге асырылып жатқан шаралармен де таныстырылды.
Сапар барысында күзет қызметі қызметкерлерін оқыту үдерісі мен профилактика инспекторларымен өткізілетін практикалық сабақтар ұсынылды.
Мемлекет басшысына Жағдайды бақылау орталығы қызметі таныстырылым арқылы ұсынылып, қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі заманауи басқару және мониторинг жүйелерінің рөлі туралы ақпарат берілді.
Жағдайды бақылау орталығы күзет қызметі бөлімшелерінің іс-қимылын бақылау, мониторинг жүргізу, жедел және төтенше жағдайларда Күзет қызметінің күш-құралдарын басқару, бағыттау және онлайн бақылау негізінде құрылған.
