Бу ён-атрофимизда, қариндош-уруғ, дўст-у ёрларимиз орасида учраб турадиган ҳолат, шундай эмасми? Афсуски, мамлакатимизда қурилиш ҳажми ошгани ва бу соҳага катта эътибор қаратилаётганига қарамай, ўз ишига масъулият билан қарамайдиган баъзи тадбиркорлар ҳам орамизда йўқ эмас. Баъзида ноқонуний ўзлаштирилган ёки хонадон қуриш мумкин бўлмаган ҳудудларда уй қуриб беришганига ҳам гувоҳ бўлганмиз. Шу каби ҳолатларга чек қўйиш мақсадида Президентимизнинг жорий йил 27 майда “Кўп квартирали уйларни улуш киритиш асосида қуриш жараёнини тартибга солиш чора-тадбирлари ҳақида”ги қарори қабул қилинди.
Миллий матбуот марказида бўлиб ўтган тадбирда айтилишича, кўп квартирали уйларни улуш киритиш асосида қуриш учун жисмоний ва юридик шахслар (улушдорлар)нинг маблағларини жалб қилиш фақат юридик шахс мақомига эга бўлган ва улуш киритиш асосида қуриш учун маблағларни жалб этувчи қурувчиларнинг электрон рўйхатига киритилган қурувчилар томонидан амалга оширилади. Маблағларни жалб қилиш учун қурувчи ва улушдор ўртасида шартнома тузилади ва белгиланган тартибда ҳисобга қўйилади.
Ушбу меъёрий ҳужжатга кўра, қурувчилар қурилиш-монтаж ишларини ўз кучи билан ёки қурилиш-пудрат ташкилотларини (бош пудратчини) жалб қилган ҳолда амалга ошириши мумкин. Бунда бош пудратчи қурилиш-монтаж ишларини олиб бориш учун ишлар (хизматлар) қийматининг камида 30 фоизини ўз кучи билан бажариш шарти асосида субпудрат ташкилотларини жалб қилиши мумкин. Қурилиш вазирлигида улуш киритиш асосида қурувчиларни рўйхатдан ўтказиш бўлими ташкил қилиниб, қурувчиларни рўйхатдан ўтказиш учун www.rd.mс.uz электрон платформа ишга туширилди. Барча ҳудудларда уй-жой қурувчиларига улуш киритиш асосида қуриш бўйича шартномаларни рўйхатдан ўтказиш юзасидан огоҳлантириш хатлари юборилган.
— Жами 44 та қурувчи ташкилот рўйхатдан ўтди, — деди Қурилиш вазирлиги бошқарма бошлиғи Шерзод Содиқов. — Улар билан тизимли мониторинг ташкил қилиниб, мунтазам алоқалар йўлга қўйилди. Ҳудудларда рўйхатдан ўтмаган тадбиркорларга барча ҳудудий Қурилиш бош бошқармалари томонидан огоҳлантириш хабарномалари юборилмоқда. Ўз навбатида, 75 нафар улушдорнинг ҳуқуқий муносабатлари шартномаларини рўйхатга олиш орқали тартибга солишга эришилди. Улиш киритиш асосида қуришнинг яна бир афзал томони, улушдорларнинг маблағлари қурувчининг ҳар бир қурилиш мажмуаси бўйича алоҳида банк ҳисобварағида жамланишидир. Яъни фақат қурувчи ва улушдорлар ўртасида тузилган шартномалар бўйича мажбуриятларни бажариш мақсадлари учун йўналтирилади. Қурувчининг бошқа қурилишларига ажратилмайди.
Маълумот ўрнида айтиш керакки, 2020 йилнинг шу кунига қадар қурилиш соҳасини тартибга солувчи 10 дан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди. Жорий йилнинг 1 ноябр ҳолатига кўра, республика бўйича қурилиш соҳасида фаолият юритаётган корхона ва ташкилотлар сони 40 300 тани ташкил этмоқда. Мазкур қарор соҳадаги қурилишни охиригача олиб бормаслик, аҳолининг турли алданиб қолиши каби ҳолатларнинг олди олинади. Бир сўз билан айтганда қурувчи ташкилот ва аҳоли ўртасидаги муносабатлар тартибга солинади.
Соҳиба МУЛЛАЕВА,
“Янги Ўзбекистон” мухбири