Ғалымдар оның негізгі қауіпті факторларын анықтап, перинаталдық кезеңде көрсетілетін көмектің неліктен маңызды екенін түсіндіріп берді, деп жазады science mail.ru.
Зерттеу нәтижесіне сәйкес, әйелдердің шамамен 7%-ында босануға байланысты жарақаттан кейінгі күйзеліс бұзылысы дамиды. Сонымен қатар ресми диагноз қоюға жеткіліксіз болғанымен, алаңдаушылық туғызатын белгілерден зардап шегетін әйелдердің үлесі бұдан да көп.
Егер әйел босану кезінде өзіне немесе сәбиінің өміріне өлім қаупін сезінсе, мұндай босану психологиялық жарақат ретінде бағаланған.
Босануға байланысты жарақаттан кейінгі күйзеліс бұзылысының белгілеріне оқиғаны қайта-қайта еске түсіру, қорқынышты түстер көру, босануды еске салатын кез келген жағдайдан немесе нәрседен қашу, көңіл күйдің тұрақсыздығы және үнемі психологиялық ширығу жатады.
Бұл жағдай босанғаннан кейінгі депрессиямен, келесі жүктілік пен босанудан қорқумен, емізу кезіндегі қиындықтармен және ана мен бала арасындағы эмоционалдық байланыстың қалыптасуындағы кедергілермен байланысты болуы мүмкін.
Зерттеу барысында жарақаттық босану көрсеткіштері елдер арасында айтарлықтай ерекшеленетіні анықталған. Мәселен, Біріккен Араб Әмірліктерінде бұл көрсеткіш 7% болса, Малавиде 69%-ға жеткен. Сондай-ақ жоғары көрсеткіштер Чилиде (49%), Непалда (41%), Сауд Арабиясында (40%), Испания мен Түркияда (35%) тіркелген.
Жалпы алғанда, жарақатпен босанудың орташа таралу көрсеткіші 23,3%-ды, ал онымен байланысты жарақаттан кейінгі күйзелістің үлесі 6,7%-ды құраған.
Сонымен қатар босануды психологиялық жарақат ретінде қабылдаған әйелдердің барлығында бірдей толыққанды күйзеліс бұзылысы қалыптаса бермейтіні байқалған. Мысалы, Сауд Арабиясында жарақаттық босануды бастан өткерген әйелдердің 86%-ы жарақаттан кейінгі күйзеліс бұзылысының критерийлеріне сәйкес келсе, Чилиде бұл көрсеткіш небәрі 17%-ды құраған.
Зерттеу авторларының айтуынша, бұзылыстың дамуын болжаудағы ең маңызды фактор — босанудың әйел үшін жағымсыз тәжірибе болуы. Одан кейінгі орында ананың денсаулығына қатысты жалғасып жатқан мәселелер мен нәрестедегі ауыр асқынулар тұр.
Зерттеушілердің мәліметінше, көптеген әйел ресми диагноз қойылмаса да, психологиялық тұрғыдан мазалайтын белгілерді бастан өткерген.
Орта есеппен алғанда, әйелдердің 44,5%-ы бұл белгілердің эмоционалдық күйзеліске әкелгенін, ал 34,1%-ы олардың күнделікті өміріне кедергі келтіргенін айтқан.
Бұл көрсеткіштер елдер арасында да үлкен айырмашылыққа ие: Израильде 5% болса, Пәкістанда 82%-ға дейін жеткен.
Ғалымдар босануға байланысты жарақаттан кейінгі күйзелістің пайда болуына әсер ететін негізгі факторларды да анықтаған.
Зерттеудің шектеулері де бар, оларды есепке алу керек.
Нәтижелерді бағалау кезінде бірнеше маңызды жайтты ескеру қажет. Біріншіден, зерттеуге қатысқан әйелдер ұлттық тізімдер арқылы емес, белгілі бір клиникалар арқылы іріктелген. Сондықтан алынған мәліметтер барлық елдегі аналардың жағдайын толық әрі дәл көрсете бермеуі мүмкін.
Екіншіден, зерттеу нәтижелері клиникалық сұхбаттарға емес, сауалнама жауаптарына негізделген. Демек, келтірілген көрсеткіштер дәрігерлер растаған нақты диагноздарды емес, сауалнама бойынша тиісті диагностикалық өлшемдерге сәйкестікті білдіреді.
Үшіншіден, табысы төмен және орташа елдерден қатысқан әйелдер зерттеуге алынған барлық қатысушылардың үштен біріне де жетпеген. Сонымен қатар бастапқыда ағылшын тілінде әзірленген сауалнамалар әртүрлі мәдени ортада жарақаттың көрініс табу ерекшеліктерін толық анықтай алмауы мүмкін.
Соған қарамастан, зерттеу авторларының пікірінше, перинаталдық кезеңде көрсетілетін медициналық және психологиялық көмек босану кезіндегі жағымсыз тәжірибені бағалауды, сондай-ақ психологиялық жарақат белгілері байқалған жағдайда әйелге дер кезінде қолдау көрсетуді қамтуы тиіс.
