“Journal of Experimental Psychology” журналида чоп этилган тадқиқот муаллифлари шундай хулосага келишди.
Ҳатто инсон нутқини эшитганда ҳам ҳар кимнинг ҳам мияси нотаниш тилдаги товушлар аниқ фақрламаслиги мумкин. Баъзилар уларни шунчаки одатланмаган акустик сигнал сифатида қабул қилади.
Талаффуз хусусиятларини пайқаш қобилияти чет тили талаффузини муваффақиятли ўзлаштиришнинг калитларидан бири бўлиши мумкин, дея таъкидлайди vokrugsveta.ru.
Олимлар иштирокчиларнинг эшитиш қобилиятини қандай текширдилар
Лондон университети коллежи (UCL) ва Тохоку университети тадқиқотчилари инглиз тилини ўрганаётган 67 нафар японияликнинг товушлардаги сезилар-сезилмас ўзгаришларни фарқлаш қобилиятини баҳолашди. Иштирокчилардан нутқ билан боғлиқ бўлмаган товушларнинг баландлиги, давомийлиги ва оҳангидаги фарқларни аниқлаш сўралди.
Кейин олимлар функционал магнит-резонанс томография ёрдамида иштирокчиларнинг мияси фаоллигини ўрганиб, улар инглиз тилидаги иккита унлини фарқлашга ҳаракат қилишди: /æ/ - cat сўзидаги "а" га ўхшаш товуш ва /ʌ/ - cup сўзидаги қисқа "а" ёки "э" га ўхшаш товуш. Япон тилида бу товушларга айнан мос келадиган унлилар йўқ.
Иккинчи топшириқда иштирокчиларга яна товушнинг нозик жиҳатларини фарқлаш таклиф қилинди, аммо бу сафар нутқ бўлмаган сигналларда эди.
Тил ўрганишда эшитиш қобилиятини машқ қилдириш нима учун муҳим?
Тадқиқотнинг етакчи муаллифи, Лондон университет коллежи таълим институтидан доктор Казуя Саито-ван Путерен (Dr. Kazuya Saito-van Poeteren) яхши эшитадиган одамлар нотаниш товушларни дарҳол одатий нутқ моделлари билан боғлашга ҳаракат қилмасдан, уларни объективроқ қабул қила олишини тушунтирди. Бунинг ўрнига, улар мияси акустик хусусиятларнинг ўзини таҳлил қилади ва бу нима учун баъзи одамлар чет тилларини бошқаларга қараганда осонроқ ўрганишини тушунтириши мумкин.
“Аксарият одамлар чет тилини сўзларни ёдлаш ва нутқни тинглаш орқали ўрганади. Бироқ, тадқиқотимиз шуни кўрсатадики, тилни ўзлаштиришнинг асосини ташкил этувчи товушларни фарқлаш қобилияти – эшитиш қобилиятини ҳам машқ қилдириш фойдали”, – деди олим.
Унинг сўзларига кўра, хорижий тилларни ўқитишда "қанча кўп амалиёт бўлса, шунча яхши" тамойилидан воз кечиб, ўқувчиларнинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда эшитиш қобилиятини ривожлантиришга кўпроқ эътибор қаратиш лозим.
Энди тадқиқот гуруҳи тил ўрганишни эшитиш машғулотлари билан бирлаштирадиган дастур ишлаб чиқишни режалаштирмоқда. У баландликнинг нозик ўзгаришларини ва товушларнинг бошқа акустик хусусиятларини яхшироқ фарқлашни ўрганишга ёрдам бериши керак.
