Ёшлар эса вертикал ҳолатни автоматик равишда сақлаб қола олади. Шуниси эътиборга лойиқки, мияга юкламанинг ошиши вестибуляр аппарат фаолиятининг ёмонлашуви билан бевосита боғлиқ эмас эди, бу эса ҳатто соғлом ички қулоқ билан ҳам марказий асаб тизими ресурсларининг улкан сарфини англатади, деб таъкидлайди science.mail.ru.
Вестибуляр аппарат, бу – ички қулоқда жойлашган бўлиб, мувозанатни ҳис этишга, юқори қаердаю паст қаердалигини англашга жавоб беради. Бундан ташқари ҳаракат давомида танаҳолатини назорат қилади.
Дублин университети коллежи ва ULB Нейрология институти тадқиқот гуруҳи Лимерик университетидаги ҳамкасблари билан биргаликда йиллар давомида мувозанатни сақлаш нима учун қийинлашиб бораётганининг сабабларидан бирини аниқлади. Илгари кенг тарқалган фикрга зид ўлароқ, муаммо нафақат заифлашган вестибуляр аппаратда, балки миянинг ўзидаги фундаментал ўзгаришларда ҳам мавжуд.
Ушбу жараённи ўрганиш учун олимлар кўнгиллиларнинг икки гуруҳини тўпладилар: 30 ёшгача бўлган 60 га яқин ёшлар ва 65 ёшдан ошган иштирокчилар. Синалувчилар қаттиқ юзага ёки беқарор поролон блокига қўйилиб, кўзларини очиқ ва ёпиқ ҳолда мувозанат сақлашга мажбур қилинди. Бу вақтда махсус аппаратура уларнинг мия фаолиятини қайд этиб борди, шунингдек, ички қулоқ фаолияти текширилди.
Хулосалар жуда ибратли бўлиб чиқди. Тадқиқотга раҳбарлик қилган доктор Томас Легран асосий механизмни тушунтириб берди: "Кексалар миянинг маълум қисмларини онгли равишда ишга солиб, фаол равишда мувозанатни сақлашлари керак. Бу процессорнинг юқори юклама остида ишлашига ўхшайди. Шу билан бирга, ёшлар вертикал ҳолатни автоматик тарзда сақлаб қоладилар, бунга ақлий куч сарфламайдилар.
Тадқиқот қаришнинг иккита муҳим омилини аниқлади:
1. Кекса одамнинг мияси мувозанат ҳақидаги маълумотни қайта ишлаш учун деярли 50% кўпроқ вақт талаб қилади.
2. Кекса иштирокчи қанчалик кучли тебранган бўлса, унинг мия фаоллиги шунчалик юқори бўлган. Ёшларда бундай қаттиқ қарамлик кузатилмади.
Шуниси эътиборга лойиқки, мияга юкламанинг ошиши вестибуляр аппарат фаолиятининг ёмонлашуви билан бевосита боғлиқ эмас эди. Бу шуни англатадики, ҳатто нисбатан соғлом ички қулоқда ҳам марказий асаб тизими ёш организм учун фон вазифасини бажаришда катта ресурсларни сарфлайди.
