Моҳипарварӣ яке аз бахшҳои муҳими таъмини амнияти озуқаворӣ, баланд бардоштани даромади аҳолии деҳот ва истифодаи самараноки захираҳои обӣ ба ҳисоб меравад. Дар ҷаҳон соҳаи аквакултура босуръат рушд мекунад. Бори аввал ҳаҷми моҳии парваришёфта аз ҳаҷми моҳии дар обанборҳои табиӣ сайдшуда бештар гардид.
Кишвари мо барои рушди минбаъдаи ин соҳа имкониятҳои бузург дорад. Дарозии умумии дарёҳо, каналҳо ва маҷроҳои обии кишвар 150 ҳазор километрро ташкил медиҳад. Бо вуҷуди маҳдуд будани захираҳои обӣ, ҷумҳурӣ аз рӯи ҳаҷми истеҳсоли моҳӣ дар Осиёи Марказӣ мавқеи пешсафро ишғол мекунад. Соли 2025 ҳаҷми истеҳсоли моҳӣ ба 206 ҳазор тонна расонида шуд.
Дар солҳои охир бо афзоиши шумораи аҳолӣ талабот ба маҳсулоти дорои сафеда низ зиёд гардидааст. Моҳӣ маҳсулоти ғизоии арзон, парҳезӣ ва барои саломатӣ муфид мебошад. Аз ин рӯ, зарурати гузариш аз усулҳои анъанавии моҳипарварии кӯлӣ ба низоме, ки ба истифодаи оқилонаи об, гардиши такрории он ва технологияҳои интенсивӣ асос ёфтааст, таъкид гардид.
Дар ҷараёни муаррифӣ зарурати ҷорӣ намудани низоми нави шаффофи ба иҷора додани 329 обанбор ва кӯлҳои табиӣ, инчунин 163 ҳазор гектар заминҳои назди онҳо, ҳамчунин таъмини кафолатноки об барои хоҷагиҳои интенсивии моҳипарварӣ ва зотпарварӣ қайд карда шуд.
Имрӯз саҳми истеҳсоли моҳӣ бо истифода аз усулҳои интенсивӣ аз 20 фоизи ҳаҷми умумӣ зиёд нест. Дар ҳоле ки чунин технологияҳо ҳосилнокӣ ва даромаднокиро чандин маротиба зиёд мекунанд. Агар тамоми имкониятҳои мавҷуда истифода шаванд, ҳаҷми истеҳсоли моҳиро метавон то 5 маротиба афзоиш дод.
Таъкид гардид, ки дар соҳа бояд технологияҳои нав ҷорӣ карда, ба соҳибкорон дастгирии молиявӣ расонида шавад. Аз ҷумла, пешниҳод гардид, ки як қисми хароҷоти насби низомҳои гардиши пӯшидаи об ҷуброн карда шавад, барои воридоти моҳиёни зотии модарӣ субсидия ҷудо гардад, барои насби панелҳои офтобӣ кумакпулӣ дода шавад ва қисми фоизи қарзҳои имтиёзнок барои пур кардани маблағҳои гардишӣ пардохт карда шавад.
Инчунин механизмҳои ҷудо намудани қарзҳо ба хоҷагиҳои моҳипарварӣ ва қисман пӯшонидани хароҷоти фоизии қарзҳо бо асъори миллӣ ва хориҷӣ ҷорӣ мегарданд.
Бо истифода аз ин имкониятҳо супориш дода шуд, ки ҳаҷми парвариши моҳӣ дар соли оянда ба зиёда аз 500 ҳазор тонна расонида шавад.
Дар муаррифӣ ба масъалаҳои зотпарварӣ ва истифодаи равиши илмӣ низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Қайд шуд, ки омили асосии ҳосилнокии баланд мавҷуд будани насли босифати моҳӣ ва генетикаи хуб мебошад. Дар ин замина корҳои такмили зоти карп, лаққамоҳӣ, фарел ва осётр, инчунин мутобиқсозии намудҳои нави моҳӣ ба шароити иқлимии маҳаллӣ роҳандозӣ хоҳанд шуд.
Аз соли оянда дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ иқтидорҳое таъсис дода мешаванд, ки ҳар сол то 20 ҳазор тонна фарел ва осётр истеҳсол намоянд. Барои Пажӯҳишгоҳи моҳипарварӣ дар соҳили дарёи Оҳангарон майдони таҷрибавию озмоишӣ ташкил карда мешавад. Барои ба вуҷуд овардани зоти миллии карп грантҳои хориҷӣ ҷалб хоҳанд шуд.
Омодасозии кадрҳои баландихтисос низ ҳамчун яке аз вазифаҳои муҳими соҳа муайян гардид. Пешниҳод оид ба таъсиси факултети муштараки моҳипарварӣ ва аквакултура дар заминаи Донишгоҳи аграрӣ дар ҳамкорӣ бо Донишгоҳи уқёнусшиносии Далян баррасӣ шуд.
Ба масъалаҳои рақамикунонии соҳаи моҳипарварӣ низ диққати махсус дода шуд. Пешниҳод гардид, ки платформаи ягонаи электронӣ таъсис дода шавад, ки маълумотро оид ба истифодаи об, қитъаҳои замин, сайди ғайриқонунии моҳӣ, пардохтҳои андоз ва ҳаҷми маҳсулоти моҳии истеҳсолшуда муттаҳид намояд. Зикр гардид, ки густариши истифодаи технологияҳои зеҳни сунъӣ дар соҳа ба коҳиши хароҷот ва баланд шудани самаранокӣ мусоидат хоҳад кард.
Президенти кишвар пешниҳодҳои мазкурро маъқул дониста, зарурати боз ҳам густариш додани чораҳои дастгирии соҳаро таъкид намуд.
Ба масъулон супориш дода шуд, ки соҳаи моҳипарвариро дар асоси технологияҳои муосир, равиши илмӣ ва идоракунии самаранок рушд диҳанд, барои соҳибкорон шароити мусоид фароҳам оваранд, истифодаи оқилонаи захираҳои обиро таъмин намоянд ва аҳолиро бо маҳсулоти босифат ва дастрас таъмин кунанд.
