Отырыста атап өтілгендей, елдегі электр энергиясын өндірудің жалпы генерация қуаты 25,8 мың мегаваттқа жетті. Оның 8 мың мегаватты немесе 31 пайызы күн, жел және гидроэнергетика үлесіне тиесілі. 2026 жылы электр энергиясын өндіру көлемін 90 миллиард киловатт-сағатқа жеткізу жоспарланып отыр, бұл 2020 жылмен салыстырғанда 40 пайыздық өсімді білдіреді.
Биыл экономикалық өсім мен өндіріс көлемінің артуына байланысты электр тұтыну тағы 1 миллиард киловатт-сағатқа көбейеді деп күтіліп отыр. Осыған байланысты халық пен экономиканың сұранысын үздіксіз қамтамасыз ету, желілерді жаңғырту, инвестицияларды ұлғайту және ірі жобаларды уақытылы іске қосу басты орындалатын міндет ретінде айқындалды.
Қазіргі таңда отын-энергетика кешеніндегі инвестициялық портфель 133 жобаны қамтып, жалпы құны 51,4 миллиард долларды құрайды. Соның ішінде 43 миллиард долларлық 73 ірі жоба бойынша жүйелі жұмыс жүргізіп, жыл соңына дейін 6770 мегаватт жаңа қуаттарды іске қосу қажеттігі айтылды. Бұл – 2,8 мың мегаватт күн, 2,5 мың мегаватт жылу, 470 мегаватт жел, 68 мегаватт гидроэнергетика қуаттары және 884 мегаватт энергия сақтау жүйелері.
Алайда, кейбір жобаларда келісу мен жер бөлу рәсімдерінің созылуы салдарынан жұмыстардың кешеуілдеп жатқаны сынға алынды. Жауапты тұлғаларға жер бөлу және санатын өзгерту үдерістерін жеделдету тапсырылды.
Жалпы, жергілікті орындарда энергетиканы дамыту мен энергия үнемдеуді қамтамасыз етуде Энергетика министрлігі мен жергілікті әкімдіктердің тығыз үйлесімді жұмысы қажет екені атап өтілді.
Жобаларды жүзеге асыруда жергілікті өндірушілердің қатысуын кеңейту маңызды екені айтылды. 2025 жылы инвестициялық жобалардағы жергілікті құрам үлесі 737 миллион долларды құраса, 2026 жылы бұл көрсеткішті 1 миллиард доллардан асыру көзделген.
Атап айтқанда, өткен жылы трансформатор шығаратын зауыт іске қосылды. Биыл кабель мен муфталардың жаңа түрлерін, жел электр станциялары мұнаралары мен қалақтарын жергіліктендіру жобаларын іске қосу, сондай-ақ энергия сақтау жүйелерін жергіліктендіруді бастау жоспарланған.
Электр энергиясын өндіру көлемі артқан жағдайда оны тұтынушыларға уақтылы жеткізу үшін жоғары кернеулі магистралдық желілерді салу қажет екені айтылды. Өткен жылы электр желілерін дамытуға бөлінген қаражаттың игерілу қарқыны жеткіліксіз болғаны да атап өтілді.
Осыған орай, алдағы жылдары жалпы ұзындығы 602 шақырым болатын «Талимаржан – Суғдиёна», «Сырдария – Халқа» және «Қоракөл – Нурабад» желілерін, 2030 жылға дейін «Жаңа Ангрен – Наманган» желісін және «Наманган» қосалқы станциясын салу жоспарланған. Сондай-ақ Ташкент қаласында 75 шақырым жоғары кернеулі желі мен 5 қосалқы станция салу, 69 шақырым желі мен 18 қосалқы станцияны, 638 шақырым төмен кернеулі желілер мен 161 трансформатор пунктін жаңғырту тапсырылды.
Көрші елдермен энергетикалық жүйелерді интеграциялау арқылы алқап өңірлеріндегі электрмен қамтуды жақсарту мәселесі де қаралды. «Сурхан – Пули-Хумри» жоғары кернеулі желісі мен оның қосалқы станцияларының құрылысын жеделдету тапсырылды.
Энергия тиімділігі бағытында әлі де көп жұмыстар атқару қажет екені атап өтілді.
Сала мен тармақта 2026 жылы 4,378 миллиард киловатт-сағат электр энергиясын және 2,84 миллиард текше метр табиғи газды үнемдеу үшін жүйелі шаралар қабылдау қажеттігі айтылды. Ірі кәсіпорындарда өндіріс көлемін өзгертпей, энергия тұтынуды кемінде 10 пайызға қысқарту, желілер мен әлеуметтік нысандарда энергия тиімділігін арттыру үшін 200 миллион доллар ресурс тарту жоспарланған.
Өңірлерде жылу және когенерация орталықтарын салу бағдарламасын әзірлеу және орындау тапсырылды. Ташкент қаласының әрбір ауданында бір когенерация орталығын ашу жалғасады, «Юнусабад» тәжірибесі негізінде өңірлерде 7 когенерация орталығы салынады. Жылу станцияларының күз-қыс маусымында тұрақты жұмысын қамтамасыз ету үшін сұйытылған газ сақтау инфрақұрылымын құру мәселесін зерделеу тапсырылды.
Жиын соңында Мемлекет басшысы стратегиялық жобаларды уақытында іске қосу, магистралдық және тарату желілерін жедел дамыту, энергия тиімділігін арттыру бойынша қосымша тапсырмалар берді.
