Президенттің 2025 жылғы 10 желтоқсандағы «Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуларды кеңінен енгізу және жасырын экономиканың үлесін қысқартуға бағытталған қосымша іс-шаралары туралы» ПЖ-246-санды Жарлығына сәйкес, сатушы мен сатып алушы арасындағы есеп айырысу механизмдерін белгілеу және мәмілелерді рәсімдеу барысында ақпараттық қауіпсіздік пен деректердің сенімділігін қамтамасыз ету мақсатында:
Әділет министрлігі жылжымайтын мүлік пен көлік құралдарын сатып алу-сату шарттары бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін нотариустар мен банктер арасында электрондық мәлімет алмасу тәртібі туралы ережені (тіркеу нөмірі: 3790, 16.03.2026 ж.) мемлекеттік тіркеуден өткізді.
2026 жылғы 1 сәуірден бастап жылжымайтын мүлік нысандары, шығарылғанына 10 жылдан аспаған M, N, O және G санаттарына жататын көлік құралдары, сондай-ақ арнайы автокөлік құралдарын сатып алу-сату шарттарын куәландыру кезінде тараптар арасындағы есеп айырысудың жүзеге асырылғаны нотариустар мен банктер арасындағы электрондық мәлімет алмасу арқылы анықталады.
Оған сәйкес, енді нотариустар жылжымайтын мүлік пен көлік құралдарының сатып алу-сату шарттарын нотариалдық тәртіпте куәландыруды тараптар арасындағы есеп айырысу бойынша банктер ұсынған электрондық мәліметтер негізінде жүзеге асырады.
Жылжымайтын мүлік пен көлік құралдарын сатып алу-сату шарттары бойынша есеп айырысулар келесі тәртіпте жүзеге асырылады:
Сатып алушы немесе оның өкілі банкке жазбаша немесе электрондық түрде өтініш береді;
Банк тарапынан шарт бойынша келісілген қаражат қолма-қол немесе қолма-қолсыз түрде эскроу шотына енгізіледі;
Егер келісімшарт төлем міндеттемелерін кейінге қалдыру шартымен жасалса, тиісті эскроу шотына тараптар келіскен бастапқы қаражат енгізіледі;
Келісімшарт толық немесе ішінара несие қаражаттары есебінен жүзеге асырылған жағдайда, бұл туралы несиені беретін банк нотариусқа электрондық мәлімет жібереді;
Сатып алушының немесе оның өкілінің банктегі шоттары (банк картасы, талап еткенге дейінгі шот, электрондық әмиян) эскроу шоты ретінде пайдаланылуы мүмкін;
Тараптар сатып алу-сату шартын рәсімдеу үшін нотариусқа жүгінеді;
Нотариус эскроу шотында қаражаттың бар-жоғын электрондық түрде тексеріп, шартты куәландырады;
Қаражат сатушының немесе оның өкілінің шотына аударылады немесе олардың өтініші бойынша қолма-қол түрде беріледі.
