Ұлы қолбасшы Жалаладдин Мәңгіберді есімі берілген бұл пойыз – елімізге жеткізілуі жоспарланған алты «Hyundai Rotem» құрамының алғашқысы. Пойыз жеті вагоннан тұрады және сағатына 260 шақырымға дейін жылдамдықпен қозғала алады.
Терезелері қараңғыланған ақ түсті құрам Өзбекстан туын еске салатын көк, жасыл және қызыл жолақтармен және «Жалаладдин Мәңгіберді» жазуымен безендірілген. Пойыздың ұзындығы 175 метр, ал сыйымдылығы VIP, бизнес және эконом санаттарында шамамен 390 жолаушыны құрайды.
Пойыз Өзбекстанның климатына арнайы бейімделіп жасалған: шаңға, өте жоғары және төмен температураларға, сондай-ақ құмды дауылдарға төзімді жүйелермен жабдықталған және алыс қашықтықтарға арналған.
Жақын арада «Жалаладдин Мәңгіберді» пойызы Ташкент – Үргеніш – Хиуа бағыты бойынша қатынай бастайды. Жол жүру уақыты шамамен 7 сағат болады деп күтілуде.
Сапар барысында Мемлекет басшысы облыс белсенділері, еңбек ардагерлері және белсенді жастармен шынайы сұхбат құрды.
Елдегі ауқымды өзгерістер, жүзеге асырылып жатқан ірі жобалар, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған бастамалар жөнінде пікір алмасты.
«Нарпай» ауданына келген соң Президент гидропоника әдісімен ұйымдастырылған құлпынай өсіретін жылыжай қызметімен танысты.
Самарқанд өңірінде ежелден егіншілік мәдениеті дамыған. Жер мен суды тиімді пайдалану тәжірибесі мол. «Нарпай» ауданында да әрбір жер телімін және су ресурстарын ұтымды пайдалану, озық агротехнологияларды енгізу жұмыстарына ерекше назар аударылып келеді.
Қазіргі таңда гидропоника әдісімен өнім өсіруге сұраныс жоғары. «Нарпай құлпынайы» кәсіпорны осы инновациялық тәсілді енгізіп, жоғары экономикалық нәтижеге қол жеткізіп отырған озық кәсіпорындардың бірі саналады.
Жобаның жалпы құны 650 мың долларды құрайды. Бір гектар аумақта заманауи жылыжай салынған. Мұнда жылына 50 тоннаға дейін құлпынай өсіруге мүмкіндік бар.
Қазіргі уақытта кәсіпорын «Нарпай құлпынайы» брендімен өнімдерін ішкі нарықтағы ірі сауда желілеріне жеткізіп отыр. Бұл ішкі нарықты сапалы әрі экологиялық таза өніммен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.
Гидропоника технологиясында құлпынай топырақсыз, арнайы қоректік ерітінділер арқылы өсіріледі. Өсімдіктің тамыры топырақта емес, су өткізгіш кокос талшығында дамиды. Осы арқылы ол қажетті минералдарды тікелей судан алады. Бұл өсімдіктің энергия шығынын азайтып, өсуін жеделдетеді, ал өнімділік дәстүрлі әдістерге қарағанда бірнеше есе жоғары болады.
Сонымен қатар гидропоника шағын аумақта көп өнім алуға мүмкіндік береді. Ең бастысы, топырақ қолданылмағандықтан су шығыны 80 пайызға дейін азаяды. Өсімдік ауруларының қаупі төмен болғандықтан химиялық заттарды қолдану да минимумға түседі. Бұл өнімнің экологиялық тазалығын қамтамасыз етеді.
Жылыжайда су үнемдеу технологиялары енгізілген. Атап айтқанда, жаңбыр суын жинауға арналған үлкен резервуар салынған. Сонымен қатар автоматтандырылған гидропоника жүйелері, күн панельдері және энергия үнемдейтін жарықтандыру құрылғылары орнатылған. Бұл өндіріс шығындарын азайтады.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін жыл бойы тұрақты жеткізуде мұндай жобалардың маңызы ерекше екені атап өтілді. Кәсіпкердің болашақтағы даму жоспарлары туралы да ақпарат берілді.
Атап айтқанда, жобаны кеңейтіп, қосымша 60 гектар аумақта жаңа жылыжайлар салу жоспарланып отыр. Нәтижесінде өндіріс көлемі жылына 300 мың тоннаға дейін артып, жаңа жұмыс орындары ашылады.
Мемлекет басшысы мұндай жылыжайларды халықтың жеке шаруашылықтарында да көбейту арқылы тұрақты табыс көздерін қалыптастыру маңызды екенін айтты.
– Бүгінде барлық саладағыдай бұл бағытта да жасанды интеллект мүмкіндіктерін тиімді пайдалану қажет. Егер жұмысты дұрыс ұйымдастырып, адамдарды осы іспен айналысуға үйретіп, оны «Нарпай» тәжірибесі ретінде кеңінен таратсақ, халқымыз гидропоника әдісі арқылы жыл бойы өнім өсіріп, нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, жақсы табыс та таба алады, – деді Шавкат Мирзиёев.
