Тўғри, болалар овқатини танлаш учун «энг яхшисини» излаш эмас, балки ҳар бир банкани текшириш одатини шакллантириш муҳимдир. Ахир аралашмалар, бўтқалар ва пюрелар таркиби, консистенцияси, мақсади ва тайёрлаш қоидалари билан фарқ қилади.
Ёши ва мақсади
Биринчи мўлжал — ёш белгиси. Уни қадоқнинг олд томонида, номининг ёнидан топиш мумкин:
- 1-босқич (0-6 ойлик) — таркиби кўкрак сутига яқин.
- 2-босқич (6–12 ойлик) — тўйимлироқ, таркибида темир бор.
- 3-босқич (12+ ой) — юқори калория ва витаминларга эга.
- Болалар бўтқалари ва пюреси ҳам ёшга қараб белгиланади: қадоқда маҳсулотни қайси ойдан бошлаб қўшимча овқатга қўшиш мумкинлиги кўрсатилади:
- 4-5 ойлик — бир компонентли, сутсиз ва глютенсиз таркиблар.
- 6+ ой — кўп компонентли, кўп донли маҳсулотлар ва сутли бўтқалар.
Болалар овқатини «Каттарганда мос келувчи» тамойили асосида сотиб олиб бўлмайди. Турли ёшдаги кичкинтойларнинг эҳтиёжлари, овқат ҳазм қилиши ва янги консистенцияга тайёрлиги турлича бўлади.
Аллергия, лактаза етишмовчилиги, тез-тез қайт қилиш, санчиқ ва овқат ҳазм қилиш бузилишларида махсус аралашмалар болалар шифокори кўрсатмасига биноан танланади.
Таркибни очиш
Масаллиқлар рўйхатини тўлиқ ўқиб чиқиш керак. Шундай қилиб, маҳсулот нимадан тайёрланганлигини ва уни қандай тўғри киритиш кераклигини тушуниш осонроқ бўлади. Қуйидагиларга эътибор қаратиш лозим:
- Шакар. Болалар овқатида шакар, сахароза ёки фруктоза қўшилмаслиги керак. Фақат лактоза каби табиий шакарга рухсат берилади. Агар сут оқсилини ўзлаштира олмаслик бўлмаса, соғлом болалар учун у сутли овқатнинг одатий углеводи бўлиб қолади. Баъзи даволовчи аралашмаларда унинг ўрнига ишлаб чиқарувчилар глюкоза сиропи ёки малтодекстрин қўшишга мажбур бўладилар.
- Қўшилган туз. Бир ёшгача бутунлай тақиқланган. Тузнинг асосий элементи — натрий кичкинтойга зарур, лекин у уни табиий йўл билан олади. Бир ёшдан кейин туз рационга аста-секин, лекин кунига 1-2 граммгача киритилиши мумкин.
- Пальма ва рапс ёғи. Кўкрак сутининг ёғ таркибини такрорлаш учун аралашмага ёғлар қўшилади. Бироқ, баъзи болаларда улар нажас билан боғлиқ муаммоларни келтириб чиқаради. Шунинг учун замонавий ишлаб чиқаришда табиий сут ёғи билан алмаштирилмоқда. Биринчи қўшимча овқат учун бўтқаларда улар умуман бўлмаслиги керак.
- Сунъий қўшимчалар. 3 ёшгача бўлган болалар овқатида консервантлар, бўёқлар, хушбўйлантиргичлар, таъм кучайтиргичлар қатъиян чекланади. Бола аъзолари мураккаб кимёвий бирикмаларни самарали парчалай олмайди ва чиқариб ташлай олмайди, бу эса токсик юкламага олиб келади. Бундай қўшимчалар кўпинча терида тошмалар, қичишиш ва ич келишининг бузилишини келтириб чиқаради, овқатланиш хулқ-атворининг бузилишига сабаб бўлади.
- Глютен. 6 ойликдан кичик болалар бўтқасида буғдой, арпа ва жавдар бўлмаслиги керак. Гуруч, гречка ва маккажўхори ёрмаси биринчи босқичлар учун кўпроқ мос келади, кўп донли ва мевали бўтқаларни эса асосий таъмлар билан танишганингиздан сўнг киритганингиз маъқул.
Таркибида фойдали компонентлар:
Болалар овқатини фақат ишлаб чиқарувчилар рейтингига қараб танламаслик керак. Соғлом ривожланиш учун маҳсулот боланинг ёшига, ҳолатига ва мутахассис тавсияларига мос келиши мақсадга мувофиқдир.
Қадоқнинг бутунлиги ва яроқлилик муддати
Аралашма, бўтқа ёки пюре сотиб олишдан олдин қадоқни кўздан кечиринг. Текширинг:
- Яхши ўқиладиган яроқлилик муддати.
- Банка, қути ёки пакет очилмаган ва шикастланмаган.
- Яққол сезиладиган эзилишлар, намланиш излари, занг ёки шиш йўқ.
- Маркировка, таркиб ва йўриқнома аниқ босилган.
- Маҳсулотларни қуруқ жойда, иссиқ бўлмаган ва тўғридан-тўғри қуёш нури тушмайдиган жойда сақланган.
- Қадоқда очилгандан кейин тайёрлаш ва сақлаш қоидалари мавжуд.
Қадоғи шикастланган товарларни ҳатто чегирма билан ҳам олманг.
Ўзбекистонда болалар овқатини қаердан сотиб олиш мумкин
Озиқ-овқатни сақлаш шароитлари ва товарнинг келиб чиқиши тушунарли бўлган жойлардан сотиб олиш керак: дорихоналар, йирик дўконлар, расмий интернет-маркетлардан ёки маҳсулот ҳақида тўлиқ маълумот берадиган сотувчилардан.
Ўзбекистонда болалар озиқ-овқатини танлаётган ота-оналар сайтда Нутрилак маҳсулотлари ҳақида маълумот олишлари мумкин: ёш белгиси, таркиби, мақсади, қадоқлаш формати ва тайёрлаш бўйича йўриқномани солиштиринг. Бу ёшга мос келадиган маҳсулотларни ва педиатрга қандай саволлар беришни олдиндан тушунишга ёрдам беради.
Реклама