Унинг салбий оқибатларига қарши ҳар бир инсон якка ҳолда ва айни пайтда биргалашиб курашиш шарт эканлигига амин бўлди дунё аҳли.
Аввало... Иқлим ўзгариши деганда нимани тасаввур қиласиз?
Маълум бир ҳудудда унинг географик жойлашувига кўра ўша ерга хос об-ҳаво шароити ва ҳарорат даражаси кескин ўзгаришининг узоқ муддат сақланиб қолиши — иқлим ўзгаришини англатади. Сўнгги 150 йил давомида Ердаги иқлим анча ўзгариб кетганининг асосий сабабини мутахассислар инсонлар фаолияти деб баҳолашмоқда.
Хусусан, қазиб олинадиган ёқилғилар – кўмир, газ ва нефтнинг ёқилиши табиатга жуда катта зарар етказмоқда. Шунинг орқасидан юзага келаётган иссиқхона газлари эса Ер сайёрасини бамисоли одеял каби ўраб, қуёшдан келаётган иссиқликни тутиб қолмоқда ва ҳаво ҳарорати йил сайин кўтарилиб бораётир.
Углерод икки оксиди ва метан чиқиндилари – бу, автомобилларда ёнилғи, саноатда ва биноларни истиш учун кўмир ёқилиши натижасидир. Унинг устига ўрмонлар тўхтовсиз кесилиб, дала жойдаги ўт-ўланлар тобора кўп йўқ қилинаяпти. Бугун иқлим ўзгариши билан курашиш катта молиявий маблағ талаб этади, аммо умуман ҳаракат қилмаслик бундан ҳам қимматга тушиши мумкин.
Ер сайёрасида иқлим ўзгаришининг бугунги белгилари
1. Глобал ҳарорат кўтарилиши
2011 – 2020 йиллар оралиғи энг иссиқ давр бўлди. Жануб эмас, бутун дунё минтақаларида жазирама кунлар сони ошиб кетди. Касалликлар кўпайди, очиқ ҳавода ишлаш қийинлашиб бораяпти, таббий ёнғин юзага келиши ошган.
2. Довул, пўртаналар кучайиши
Қирғоқ бўйларида жойлашган мамлакатларда кучли довул кўтарилиши кучайди. Ҳарорат кўтарилиши ва намлик буғланиши ошиши сабабли тез-тез жала ва сув тошқинлари юзага келаяпти.
3. Тупроқ қурғоқчиликдан зарарланмоқда
Иқлим ўзгаришидан Ер юзида ичимлик сув танқислиги ортиб бормоқда. Қурғоқчилик ҳосил олиш ва экологик тизимга тобора салбий таъсир кўрсатаяпти. Ер юзида чўл майдонлар йил сайин кенгайиб бораяпти.
4. Дунё океанлари сатҳи кўтарилиши
Океанларнинг иссиқликни ютиш фаоллиги кучайиб глобал исиш кучайган. Охирги 20 йилда океанлар исиши янада ортган ва униг миқдори кўпайиб бормоқда. Океанлар сатҳининг кўпайиши Арктика ва Атлантика музликлари эришини тезлаштирмоқда.
Мутахассислар эса углерод ташланмаларини, электр энергиясидан фойдаланишни камайтириш, қуёш энергиясига ўтиш, сувдан оқилона фойдаланиш каби чораларга эътиборсиз бўлмасликка чақирмоқда. Бундай чоралар ҳар бир оилада, ҳар бир инсон ҳаёти ва иш фаолиятида қўлланмоғи шартлигини таъкидлашдан чарчамаяпти. Шу орқали кейинги авлодга кўпроқ имконият қолдирамиз. Зотан, инсон ҳаёти табиат жараёнлари кечиши тезлигидан камроқдир, деб ёзади kp.ru.
