Аммо, амалда нисбатан кичик, айни пайтда иқтисодиёти кенг рақамлаштирилган бошқа мамлакатлар сунъий интеллектдан фойдаланишда етакчилик қилаяпти.
Microsoft ҳисоб-китобларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида дунёдаги меҳнатга лаёқатли аҳолининг қарийб 17,8 фоизи сунъий интеллектга асосланган воситалардан мунтазам фойдаланган, яъни улар билан ойига камида 90 дақиқа вақт ўтказган.
Бирлашган Араб Амирликлари мутлақ жаҳон етакчисига айланди: у ерда меҳнатга лаёқатли аҳолининг 70 фоиздан ортиғи сунъий интеллектдан фаол фойдаланади. Иккинчи ўринни 63% кўрсаткич билан Сингапур эгаллади, деб хабар берди naked-science.ru.
Шу билан бирга, кўплаб етакчи сунъий интеллект моделларини ишлаб чиқувчилар жойлашган АҚШ технологияни жорий этиш даражаси бўйича ҳатто дастлабки йигирматаликка ҳам кирмайди.
Кўплаб Европа давлатлари – жумладан, Норвегия, Ирландия, Франция, Испания ва Нидерландияда сунъий интеллектдан фойдаланиш даражаси 40 фоиздан юқори. Европа мамлакатлари бу борада нега юқори ўринда?
Чунки, аввало, уларда рақамли иқтисодиёт, сифатли интернет ривожланган, қолаверса, рақамли хизмат кўрсатишга одатланган мутахассислар кўп. Шу билан бирга, кўплаб ривожланаётган давлатлар ҳозирча сунъий интеллектни жорий этишнинг дастлабки босқичида турибди. Бу келгуси ўн йилликда меҳнат унумдорлиги ва иқтисодиётларнинг рақобатбардошлигига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган глобал тафовутни келтириб чиқармоқда.
АҚШ сунъий интеллектга сармоя киритиш, моделларни ишлаб чиқиш ва ҳисоблаш инфратузилмасини ишлаб чиқаришда дунёда етакчи бўлишига қарамай, бу мамлакатда сунъий интеллектдан мунтазам фойдаланиш даражаси 31,3 фоизни ташкил этади. Бу бошқа етакчи йигирмата мамлакатга қараганда паст саналади. Таҳлилчилар бунинг сабабларидан бири сифатида АҚШ ҳудудининг катталигини кўрсатмоқда. Бундай улкан ва хилма-хил меҳнат бозорида сунъий интеллектни жорий этиш Сингапур ёки БАА каби ихчам ва марказлашган рақамли иқтисодиётларга қараганда анча қийин.
Тадқиқот, шунингдек, сунъий интеллектни яратиш билан ундан кундалик фаолиятда фойдаланиш ўртасидаги тафовут ортиб бораётганини таъкидлайди. Тўғри, Америка ҳали ҳам моделларни ишлаб чиқиш, чипларни лойиҳалаш ва венчур молиялаштиришда етакчилик қилади, бироқ баъзи кичик давлатлар сунъий интеллектни оддий иш жараёнларига татбиқ қилишда илғор.
Microsoft маълумотларига кўра, Осиё аллақачон дунёдаги энг тез ривожланаётган 15 та сунъий интеллект бозорининг 10 тасини ўз ичига олган. Энг кескин ўсиш Жанубий Кореяда қайд этилди: 2025 йилнинг биринчи ярмидан 2026 йилнинг биринчи чорагигача у ерда сунъий интеллектдан фойдаланиш 43,2 фоизга ошди. Таиланд (36,2%), Япония (34,1%) ва Мўғулистон (32,2%) кўрсаткичлари ҳам тез ўсмоқда.
Асосан, бу сакраш инглиз тилидан бошқа тилларда сунъий интеллект сифатини жиддий яхшилаш билан боғлиқ. Сўнгги бир йил ичида сунъий интеллект хизматлари осиёлик фойдаланувчилар учун анча фойдали бўлди, минтақа давлатлари эса рақамли инфратузилмага фаол сармоя киритмоқда.
Қизиғи шундаки, Хитой ҳозирча нисбатан паст кўрсаткични – тахминан 16% ни намойиш этмоқда. Бироқ, бундай аҳолига эга мамлакатда ўртача ўсиш ҳам юз миллионлаб янги сунъий интеллект фойдаланувчиларини қўшиши мумкин.
Сунъий интеллект кундалик ишга тобора чуқурроқ кириб борар экан, уни жорий этиш суръатларидаги фарқлар кейинги ўн йилликда иқтисодий тенгсизликнинг асосий омилларидан бирига айланиши мумкин – худди бир пайтлар глобал рақобатни оммавий рақамлаштириш ва интернетнинг тарқалиши ўзгартирганидек.
