Юртимиз ободончилиги, халқ моддий-маънавий аҳволини, савиясини юксалтиришда йиллар номи билан боғлиқ қабул қилинган давлат дастурлари асосида амалга оширилган ишлар самаралари эътироф этилмоқда. Юртимизда 2026 йил — Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йили деб эълон қилинди. Бундан бош мақсад — она ватанимиздаги ҳар бир инсон ҳаётдан рози бўлиб яшашини тўлиқ таъминлаш сари янги одимлар қўйиш.

Президентимиз раислигида шу йил 23 ян­варь куни камбағалликни қисқартириш ва аҳо­ли бандлигини таъминлаш бўйича ўтказилган видеоселекторда қатор рақамлар, далиллар тилга олинди. Уларни мушоҳада призмаси­дан ўтказган мулоҳазакор инсон яқин тарихда ўзбек жамиятининг энг муҳим, туну кун фао­лиятда бўлган, ҳар биримизнинг тақдиримиз боғланган маҳаллалар ривожи учун тақдирига бундай эътибор, амалий қўллов режаси тузил­маганини тасдиқлайди.

Фикримиз исботи учун айрим далиллар келтирсак.

2026 йилда 1 миллион аҳолини доимий иш билан таъминлаш, 181 минг оилани камбағал­ликдан чиқариш, камбағалликдан холи маҳал­лалар сонини 2,5 баробар ошириб, ишсизлик ва камбағаллик даражасини 4,5 фоизга тушириш вазифалари белгиланди.

“Оғир” туман ва маҳаллалар аҳлини иш билан таъминлаш, даромадини ошириш ма­салалари атрофлича кўрилиб, аввало, бундай ҳудудларни барқарор электр энергияси билан таъминлаш мақсадида 903 та маҳалланинг ҳар бирида қуввати 300 киловатт бўлган кичик қуёш электр станциялари қурилиб, “беғараз ак­тив” сифатида берилади.

Ушбу станциялар ҳисобидан ҳар бир маҳал­лада 400-500 миллион сўм қўшимча даромад келтирадиган “иқтисодий актив” шаклланти­рилиши назарда тутилган.

Маҳаллаларда ихтисослашувни рағбатлан­тириш мақсадида қўшимча молиявий меха­низмлар жорий этилиб, томорқа ер эгалари ва деҳқон хўжаликлари учун сертификатланган кўчатларни харид қилиш харажатининг 50 фоизи бюджет ҳисобидан қоплаб берилади.

Мева турига қараб, “шпалер”лар учун 20 минг сўмдан 70 минг сўмгача субсидия ажратилади.

Томорқада томчилатиб суғоришни жорий қилганларга ҳар 1 сотих учун 160 минг сўм компенсация тўланади. Агар уста деҳқонлар маҳалладаги ҳар 10 та хонадонда экспортбоп маҳсулот етиштиришни йўлга қўйса, 2 мил­лион сўм, агар буни томорқаси бор хонадон­ларнинг камида 30 фоизида амалга оширса, қўшимча равишда 75 миллион сўмдан мукофот олади.

Оммавий ахборот воситалари саҳифалари­да, турли йиғин ва тадбирларда тилга олина­ётган юқоридаги рақамларни “Яна такрорлаш шартмиди?” деган эътирозлар ўринли. Чунки энди асосий қувватлар, эътибор режалар ба­жарилишига қаратилиши, таҳлиллар ҳам шу йўналишда бўлиши мақсадга мувофиқ. Ушбу нуқтаи назардан ёндашсак, таассуфки, дилда қатор иштибоҳлар уйғонади.

Президентимизнинг “Қаерда ҳаёт яхши­ланса, даромад кўпайса, ўша ерда “енгил пул топиш” ҳаракатида бўлган жиноий тузилмалар ҳам фаоллашиб, жиноятнинг янги усул ва воси­талари ҳам, энг аввало, шу ерда пайдо бўлади” деган фикрларини SOS огоҳлантириш ўрнида кўриб, алоҳида диққат қаратайлик.

Давлатимиз раҳбарининг “Барча туманлар­да “оилавий тадбиркорлик” бўйича имтиёзли кредитнинг энг юқори миқдори 1,5 баробар оширилиб, 50 миллион сўмга етказилади. Им­порт қилинган ва сертификатланган наслли чорва учун 100 миллион сўмгача, уй меҳмон­хонаси, кичик музлаткич, маҳсулотни сақлаш ва қайта ишлаш минитехнологиялари учун эса 150 миллион сўмгача гаровсиз кредит ажра­тилади” деган фикрлари ўтган яқин йилларда маҳаллалардаги эҳтиёжманд хонадонларга ёрдам, қўллаб-қувватлаш сифатида жўжалар, товуқлар, чорва ҳайвонлари тарқатилганда ку­затилган воқеаларни ёдга солди.

“Оғир” тоифадаги маҳаллалардаги бўш ер участкалари ва давлат объектларининг бошланғич нархини 2-3 баробар пасайтириб, уларни сотувга чиқариш амалиёти жорий этилади.

2026 йилда 2 минг гектар ўрмон ерлари 4 минг камбағал оилага 50 сотихдан тутзор барпо этиш учун 10 йилга бепул ажратилади. Пиллачилик кооперациясини ташкил этиш учун эҳтиёжманд оилаларга 4 миллион сўмдан субси­дия, уйида пилла етиштириш истагида бўлган­ларга эса хонадонни жиҳозлаш ва ускуна хариди учун 20 миллион сўмгача фоизсиз ссуда бери­лади — мана шу моддий қўлловдан ҳам илму тадбиркорлик, халқ тажрибаларига асосланиб фойдаланилса, қанча янги-янги иқтисодий са­марадор имкониятлар эшиги очилади.

Ўтган асрнинг иккинчи ярмида катта авлод вакили бўлган оналар, бувилар учун келинлик сепида помбархат деб аталадиган матодан кўй­лаги бўлиши орзу эди. Оддий меҳнаткаш халқ вакиллари ҳақида гапиряпман. Соф пилла ипаги­дан тўқилган, жуда чиройли бу мато Хитойдан, Япониядан олиб келинарди. Гарчи ўша йилла­ри илк баҳорнинг изғирин кунларидан бошлаб қишлоқлар, шаҳарларнинг ҳам айрим оилалари ўзлари айвонга, ҳовлига кўчиб, уйларини пилла қуртига бўшатиб бериб, қурт боқиб, катта пил­ла ҳосили олса-да, энг сифатли ипак матолар хориждан келтирилишига тушунмасдим. Бир сафар тўқимачилик соҳасининг етук мутахасси­си — масъул идоралардан бирида ишлайдиган ходимга шу фикримни айтдим. Унинг жавобидан маълум бўлдики, пилламизнинг “қорапачоқ” деб аталадиган, яъни ипак қурти ичида капалакка ай­ланмай ўлиб қолганидан кейин қорайиб кетади­ган энг паст навини ҳам енгил саноати тараққий этган давлатлар сотиб олиб, ундан сифатли мато­лар тайёрлаб, ўзимизга отнинг калласидай нархга сотар экан...

Иқтисодий қўлловлар воситасида тутзор­лар ташкил этилиши, пиллачилик ривожла­ниши хонадонлар иқтисодиётини юксалти­ришга, экологиянинг мусаффолашувига, янги иш ўринлари пайдо бўлишига ва бугун дунё мамлакатларига йўллари очиқ бўлган тадбир­корлар ғайрат қилсалар, ўзимизда ипакдан тўқиладиган табиий матоларнинг илғор сано­ати тараққий этишига йўллар очилади. Фақат бунинг учун режа асосида ажратилган ерлар лойиҳадаги каби нархларда тутзорлар ташкил қиладиган, пиллачиликни ривожлантирадиган ҳақиқий миришкорларга, пиллачиликка қи­зиққан меҳнаткашларга берилиши керак. Зеро, тутзорлар етарли бўлса, жуда кўп маҳаллалар пиллачиликка ихтисослашиши мумкин.

Бизнингча, ҳар бир маҳалладаги зиёлилар, турли соҳа ва, айниқса, иқтисодиёт, ҳисоб-ки­тоб, техника воситалари борасида маълумот­ли, тажрибали инсонлар битта “мушт” бўлиб, улар ажратилган ҳар қандай маблағнинг тўкил­май-сочилмай маҳалланинг “ҳамёни”га туши­ши, шу ҳудуд аҳли ҳаёти енгиллашуви, фаро­вонлашуви учун тўғри ва самарали расамад қилинишига масъул, бош-қошликни, назорат­чиликни зиммага олишлари керак. Шундагина маҳалла учун ажратилган ҳар бир сўмнинг на­тижадорлиги таъминланади.

Муҳтарама УЛУҒОВА,

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими