Дар аввали суханронии худ, роҳбари давлат иштирокчиёнро бо Рӯзи забони ӯзбекӣ табрик гуфт. Саҳми зодаи Қашқадарё, Қаҳрамони Ӯзбекистон ва муаллифи матни Суруди Миллӣ Абдулло Орипов дар рушди забони модарӣ махсусан қайд карда шуд.
– Дирӯз, дигаргунсозиҳои шаҳрҳо, ноҳияҳо ва маҳаллаҳои минтақа, шавқу завқро дар чашмони соҳибкорон, сармоягузорон ва ҷавонон дида, ман нерӯи бузурге гирифтам", – қайд кард роҳбари давлат.
Ҳанӯз чанд сол пеш вилояти Қашқадарё ба минтақаҳои иҷтимоию иқтисодиаш хеле мураккаб дохил мешуд. Ҳоло дар назди вилоят вазифа гузошта шудааст, ки то охири сол аз камбизоатӣ ва бекорӣ пурра раҳо гардад. Дар нӯҳ моҳи соли ҷорӣ афзоиши нишондиҳандаҳои саноат, соҳаи хизматрасонӣ ва кишоварзӣ ба қайд гирифта шудааст. Бо вуҷуди ин, натиҷаҳои бадастомада ҳанӯз имкониятҳои бойи захиравӣ ва неруи инсонии минтақаро ба таври кофӣ инъикос намекунанд.
Барои таъмини рушди устувори иқтисодиёт зарур аст, ки дар вилоят истеҳсоли маҳсулоти тайёри дорои арзиши иловашудаи баланд ба таври назаррас зиёд карда шавад. Захираҳои газу канданиҳои фоиданок ва имкониятҳои энергетикии минтақа бояд ба ин мақсад хизмат кунанд. Дар ин замина, лоиҳаҳои нави корхонаи «GTL», имкониятҳои истеҳсоли полимерҳо ва маҳсулоти нафту кимиё аз нафта, васеъ намудани иқтидорҳои корхонаи калийи Деҳқонобод ва рушди истеҳсолоти хурдҳаҷми кимиё баррасӣ гардиданд.
Ба масъулон супориш дода шуд, ки барномаи сесолаи лоиҳаҳоро бо арзиши умумии 20 миллиард доллар таҳия намоянд. Татбиқи ин барнома таъсиси 50 ҳазор ҷойи кориро дар назар дорад.
Ҳамзамон, дар атрофи корхонаҳои бузург бояд истеҳсолоти маҳаллӣ низ рушд дода шавад. Бо ин мақсад дар вилоят шаш кластери саноатӣ таъсис ёфта, филиалҳои минтақаи озоди иқтисодии «Қашқадарё» кушода мешаванд. Барои рушди инфрасохтори онҳо дар марҳилаи аввал 250 миллиард сӯм ҷудо карда мешавад. Ҳамчунин, ба роҳ мондани истеҳсоли тракторҳои муосир ва дигар техникаи кишоварзӣ, инчунин истеҳсоли агродронҳо пешбинӣ шудааст.
Татбиқи лоиҳаҳои саноатӣ таъминоти боэътимоди неруи барқро талаб мекунад. Соли оянда дар вилоят ба истифода додани неругоҳи барқи офтобӣ бо иқтидори 300 мегаватт ва низоми захиракунии неруи барқи ширкати «Masdar» ба нақша гирифта шудааст. Дар ноҳияи Қаршӣ лоиҳаи истеҳсоли неруи барқ аз партовҳо ба анҷом расида истодааст.
Барои интиқоли неруи барқ ба истеъмолкунандагон вазифа гузошта шудааст, ки дар ноҳияҳои Нишон ва Кӯкдала зеристгоҳҳои бузурги барқӣ сохта шуда, сохтмони хати интиқоли барқи Талимарҷон — Суғдиёна бо дарозии 245 километр ба анҷом расонида шавад.
Дар соҳаи кишоварзӣ низ барои баланд бардоштани даромади аҳолӣ имкониятҳои назаррас мавҷуданд. Танҳо дар ҳамин соҳа метавон ба таври иловагӣ 200 ҳазор нафарро бо манбаи даромад таъмин кард. Бо иштироки Бонки ҷаҳонӣ дар 100 ҳазор гектар чарогоҳҳои ҳашт ноҳия, бо истифода аз таҷрибаи Миср ва ёрии дронҳо, кишти зироатҳои хӯроки чорвои ба хушксолӣ тобовар ба роҳ монда шуда, комплексҳои чорводорӣ ташкил карда мешаванд. Дар ноҳияи Ғузор 10 ҳазор гектар замин ба гардиши кишоварзӣ ворид гардида, баъдан ба деҳқонон дода мешавад. Барои азхуд кардани боз 30 ҳазор гектар замине, ки бар асоси маълумоти кайҳонӣ муайян шудааст, мутахассисони мисрӣ ҷалб карда мешаванд.
Васеъ намудани истифодаи заминҳо беҳтар кардани таъминоти обро низ тақозо мекунад. Азбаски интиқоли об ба заминҳои кишоварзии вилоят хароҷоти зиёдро талаб менамояд, соли оянда бетонпӯш кардани 265 километр канал ва навсозии 20 насос ба нақша гирифта шудааст. Якҷо бо фермерон дар 75 ҳазор гектар замин технологияҳои сарфакунандаи об ҷорӣ карда мешаванд. Таҷрибаи бунёди обанборҳои хурд, ки имсол амалӣ гардид, дар панҷ ноҳия татбиқ хоҳад шуд.
Масъалаҳои таъмини аҳолӣ бо оби тозаи ошомиданӣ низ алоҳида баррасӣ шуданд. Бо истифода аз маблағҳои ҷудошуда сохтмони 747 километр шабакаҳои обтаъминкунӣ ва канализатсия, инчунин 43 иншоот ба анҷом расонида мешавад. Дар натиҷа, 200 ҳазор нафар бо об таъмин мегарданд. Сохтмони хати об аз обанбори Ҳисорак то шаҳри Қаршӣ ва ноҳияҳои атрофи он таъминоти оби боз 350 ҳазор сокинро беҳтар мекунад. Навсозии низоми Талимарҷон — Муборак бошад, барои беҳтар кардани обтаъминкунии 700 ҳазор нафар дар панҷ ноҳия пешбинӣ шудааст.
Бо мақсади беҳтар кардани алоқаи нақлиётӣ, бо иштироки Бонки осиёии рушд қитъаи 100-километраи шоҳроҳи автомобилгарди А-380, ки аз ҳудуди вилоят мегузарад, таҷдид карда мешавад. Роҳи даврзании шаҳри Қаршӣ ба ин шоҳроҳ пайваст мегардад. Дар ду гузаргоҳи роҳи оҳан, ки ҳангоми ҳаракати қаторҳо дар онҳо роҳбандӣ ба вуҷуд меояд, гузаргоҳҳои муосири рӯйизаминӣ сохта мешаванд.
Таъкид гардид, ки натиҷаҳои лоиҳаҳои бузург бояд дар ҳар як маҳалла эҳсос шаванд. Аз ҷумла, дар маҳаллаи Чими ноҳияи Камашӣ мактаб, кӯдакистон, поликлиника, маркази ҷавонон, маҷмааи варзишӣ ва боғи истироҳатӣ сохта шудаанд. Муҳимтар аз ҳама, дар ин ҷо дигар оилаҳои камбизоат ва бекорон боқӣ намондаанд. То Рӯзи истиқлоли соли оянда дар ҳар як ноҳия аз рӯйи ҳамин намуна ду маркази муосири маҳалла ташкил карда мешавад. Дар ноҳияи Миришкор рушди лимӯпарварӣ, моҳипарварӣ ва боғдорӣ ба роҳ монда шуда, дар заминҳои ба иҷора додашуда парвариши зироатҳои сердаромад васеъ карда мешавад.
Дастгирии чунин ташаббусҳо фаъолияти самараноктари бонкҳоро низ талаб мекунад. Натиҷаи кори онҳо аз рӯйи шумораи корхонаҳои маблағгузоришуда ва рушди фаъолияти соҳибкорӣ арзёбӣ хоҳад шуд. Ба масъулон супориш дода шуд, ки ҳангоми додани қарз ҷараёни воридоту хароҷоти маблағ ва мавҷудияти фармоишҳои мушаххасро ба назар гиранд, инчунин аз талаб кардани ҳуҷҷатҳои зиёдатӣ аз соҳибкорон даст кашанд.
Рушди соҳаи сайёҳӣ низ метавонад ҷойҳои нави корӣ фароҳам оварад. Аз аввали сол ба вилояти Қашқадарё 2,5 миллион сайёҳ ташриф овардаанд, ки аз ин шумора 500 ҳазор нафар аз деҳаи Ғелон дидан кардаанд. Дар ин ҷо ба нақша гирифта шудааст, ки марҳилаи аввали осоишгоҳи лижаронии кӯҳӣ ба фаъолият оғоз кунад. Дар дигар деҳаҳои кӯҳистон сайёҳии этникӣ, дар ноҳияи Шаҳрисабз бошад, рафтинг ва сайёҳии варзишӣ рушд дода мешаванд. Барои шаш деҳа нақшаҳои муфассали рушди ҳудудӣ таҳия гардида, татбиқи лоиҳаҳо бо арзиши умумии 50 миллион доллар оғоз меёбад.
Барои он ки ҷавонон аз имкониятҳои нави шуғл истифода бурда тавонанд, бояд омодасозии касбии онҳо тақвият дода шавад. Ҳоло 32 устоди Техникуми маҳорати пешқадами касбӣ дар Қаршӣ, ки дар Олмон такмили ихтисос кардаанд, ба ҳамкасбони худ аз 57 техникуми вилоят таҷриба меомӯзонанд. Хонандагони ин техникум дар баробари аттестати хатми мактаб сертификати касбӣ низ мегиранд. Мутахассисони олмонӣ ба онҳо забони хориҷӣ ва фанҳои тахассусиро меомӯзонанд. Ба масъулон супориш дода шуд, ки дар ҳамкорӣ бо техникумҳо низоми дақиқи роҳнамоии касбии хонандагони мактабҳоро ба роҳ монанд.
Дастовардҳои хонандагони вилоят низ қайд карда шуданд. Мактаби президентӣ дар Қаршӣ аз рӯйи натиҷаҳои имтиҳонҳои «Cambridge» дар ҷумҳурӣ нишондиҳандаи беҳтаринро ба даст овардааст. Мактаби эҷодии ба номи Абдулло Орипов бошад, дар мусобиқаи «Заковат» ғолиб омадааст. Муродҷон Ҳалимов аз Косон дар имтиҳони SAT ба натиҷаи ҳадди аксар — 1600 хол ноил шудааст.
Аз соли оянда дар як мактаби ҳар як ноҳия фанҳои дақиқ бо забони хориҷӣ таълим дода мешаванд. Ҳамчунин, дар тамоми ноҳияҳо маҳфилҳои робототехника ташкил гардида, ҳамасола миёни хонандагон чемпионат баргузор карда мешавад.
Дурнамои рушди вилоят банақшагирии оқилонаи шаҳрсозиро низ талаб мекунад. Дар нуқтаи пайвастшавии ҳудудҳои шаҳри Қаршӣ, ноҳияҳои Кӯкдала ва Қаршӣ шаҳри Нави Қаршӣ бунёд карда мешавад, ки барои 500 ҳазор нафар аҳолӣ пешбинӣ шудааст.
Дар ноҳияи Қаршӣ маҷмааи экологии «Насафи қадим» бунёд мегардад. Нақшаи генералии шаҳр бо иштироки ширкатҳои бонуфузи меъморӣ таҳия хоҳад шуд. Ҳудудҳои нав бар асоси принсипҳои «шаҳри сабз» ва «шаҳри ҳушманд» обод карда мешаванд.
Дар маҳаллаҳо низ «таҷрибаи қашқадарёӣ»-и кабудизоркунӣ ҷорӣ карда мешавад, ки шинондани ниҳолҳо ва васеъ намудани минтақаҳои сабзро дар бар мегирад. Ҳамасола дар арафаи ҷашни Наврӯз озмуни «Маҳаллаи аз ҳама сабз» баргузор карда мешавад.
Дар анҷоми ҷаласа маърӯзаҳои ҳокимони вилоят ва ноҳияҳо шунида шуда, бо фаъолони минтақа мулоқоту суҳбат баргузор гардид.
