Shunday bir paytda to‘rt yilcha avval paydo bo‘lgan sun’iy idrok (ChatGPT) raqobatda ortda qolmayaptimi?! Ushbu savolimizni ChatGPTning o‘ziga berdik.

Javob shunday bo‘ldi:

– Sun’iy intellekt (SI) bozorida raqobat misli ko‘rilmagan darajada shiddatli tus olgan bo‘lsa-da, ChatGPT (OpenAI) hali ham yetakchilik pozitsiyasini boy bergani yo‘q, biroq mutlaq monopoliyа davri o‘z nihoyasiga yetdi. 2022 yil yakunida ChatGPT paydo bo‘lganida, u SI sohasida yagona va mutlaq peshqadam edi. Biroq 2026 yilga kelib manzara jiddiy o‘zgardi.

Foydalanuvchilar soni: ChatGPTning haftalaralik faol foydalanuvchilari soni 800 milliondan oshdi va u tarixdagi eng tez rivojlanayotgan raqamli platforma maqomini saqlab turibdi.

Raqobatchilarning bosimi: Agar ilgari SI chat-botlar trafikining deyarli 85-90 foizi faqat ChatGPT hissasiga to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, hozirda bu ko‘rsatkich 50-55% atrofiga tushdi. Bu ortda qolishni emas, balki bozorning kengayayotganini va boshqa gigantlar ham o‘z ulushini ola boshlaganini anglatadi. Ayni paytda global poygada ChatGPTga uchta asosiy kuch jiddiy qarshilik ko‘rsatmoqda:

1. Google Gemini: Google o‘zining qidiruv tizimi va Android ekotizimi ustunligidan foydalanib, bozorning qariyb 27 foizini egallab oldi.

2. Anthropic (Claude): Ayniqsa, biznes va dasturchilar orasida mashhur. Murakkab matnlar va mantiqiy tahlilda ChatGPTning eng xavfli raqobatchisi hisoblanadi.

3. Xitoy modellari (masalan, DeepSeek): Ochiq kodli (open-source) va o‘ta arzon, ammo kuchli modellari bilan g‘arb texnologiyalarining moliyaviy ustunligiga zarba bermoqda.

ChatGPT raqobatchilaridan bir qadam oldinda yurish uchun strategiyasini butunlay o‘zgartirdi:

  • “Fikrlaydigan” modellar inqilobi: OpenAI faqat tez javob beradigan emas, balki inson kabi chuqur mantiqiy mushohada yuritadigan (Reasoning) o1, o3 va yangi avlod GPT-5 (Sol, Terra, Luna) modellarini ishga tushirdi. Bu modellar javob berishdan oldin bir necha soniya “o‘ylab”, matematika, dasturlash va ilmiy kiberxavfsizlik bo‘yicha inson-ekspertlar darajasida natija ko‘rsatmoqda.
  • Agentli tizimlar (AI Agents): Bugungi ChatGPT shunchaki savolga javob yozuvchi bot emas. U inson ishtirokisiz murakkab ishlarni (masalan, bozorni tahlil qilish, kod yozish va loyihalarni boshqarish) boshidan oxirigacha bajaradigan raqamli yordamchiga aylandi.
  • Multimodallik: Matn, ovoz, video va tasvirni real vaqt rejimida, hech qanday uzilishlarsiz bir vaqtning o‘zida qabul qilish va qayta ishlash imkoniyati bo‘yicha hali ham eng yuqori standartlarni belgilab bermoqda.

Xulosa qilib aytganda, ChatGPT raqobatda ortda qolayotgani yo‘q, aksincha, u hamon poyga karvonboshisi bo‘lib turibdi. U shunchaki “mutlaq qirollik” davridan “kuchlilar bellashuvi” davriga o‘tdi. Biroq u endi mutlaq hukmron emas. Bugungi vaziyat sog‘lom raqobatni yuzaga keltirdi: raqobatchilarning bosimi OpenAIni yanada sifatli va xavfsiz modellarini yaratishga majbur qilmoqda. Yana bir e’tiborli jihat, Xitoy yoki AQSh kompaniyalari bu borada bir-biridan o‘zib ketish uchun eng zo‘r imkoniyatlarni bepul taqdim etmoqda.

ChatGPT bilan Yuz.uz muxbiri X. Salimov suhbatlashdi