Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси ушбу ташаббус билан чиқиб, айрим фуқаролар уй-жой сотиб олгандан сўнг аввалги эгалари томонидан тўпланган коммунал қарзларни тўлаш талабига дуч келаётганини маълум қилди.
Қўмита бундай амалиёт қонунчиликка, хусусан, шартномаларга фуқароларнинг ҳуқуқларини чекловчи шартларни киритишни тақиқловчи "Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги қонунга зид эканлигини таъкидлади.
Шу билан бирга, муаммо бир неча сабабларга кўра юзага келаётгани таъкидланмоқда: биллинг тизимларига маълумотларни киритишда хатоликлар, идоралараро электрон базалардаги маълумотларнинг ўз вақтида янгиланмаслиги, шунингдек, шартномаларга ноқонуний бандларнинг киритилиши.
Амалдаги тартибга кўра, Нотариус тизими орқали битимни нотариал тасдиқлашдан олдин коммунал хизматлар ва солиқлар бўйича қарздорлик мавжудлиги мажбурий тартибда текширилади. Битим фақат улар бўлмаган тақдирдагина расмийлаштирилиши мумкин. Бундан ташқари, маълумотларнинг ишончлилиги учун коммунал хизмат кўрсатувчи провайдерларнинг ўзлари жавобгар ҳисобланади.
Қўмита бунга мисол сифатида Самарқанд вилоятидаги воқеани келтирди. Фуқаро уй-жой сотиб олди, бироқ тизим қарздорликни аниқламади. Бироқ кейинчалик сув таъминоти ташкилоти унга аввалги эгаси тўплаган 13 млн сўм қарздорликни тақдим этган. Текширув натижасида қарздорлик ходимнинг хатоси туфайли юзага келгани маълум бўлди ва у бекор қилинди.
Айрим шартномаларда "қарздорлик аниқланган тақдирда уни харидор тўлайди" деган банд ҳали ҳам учраб турса-да, қўмита бундай шартлар ҳақиқий эмаслигини ва қўлланилмаслигини таъкидлади.
Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида вазирлик томонидан Адлия вазирлигига кўчмас мулк олди-сотдиси бўйича барча нотариал шартномалардан бундай қоидаларни чиқариб ташлаш бўйича таклифлар юборилди.
