— Biz ilgari Somon yo‘li Gayya–Enselad deb nomlangan galaktika bilan to‘qnashgan deb taxmin qilgan edik. Endi biz ushbu to‘qnashuv Somon yo‘li diskining joylashuvini o‘zgartirganiga oid dalillarni topdik. Bu shuni anglatadiki, galaktikadagi yulduzlarning aksariyati ilgari uning markazida butunlay boshqa trayektoriya bo‘ylab aylangan, — dedi Darem universiteti (Buyuk Britaniya) tadqiqotchisi Kirill Batrakov.

Uning so‘zlariga ko‘ra, galaktikalarning to‘qnashuvi va qo‘shilishi kosmosda keng tarqalgan hodisadir. NASA hozirda barcha ko‘rinadigan galaktikalarning taxminan to‘rtdan bir qismi bunday "kosmik to‘qnashuvlarni" boshdan kechirganini taxmin qilmoqda. Bunday hodisalarning asosiy oqibati yangi yulduz shakllanishi jarayonining keskin tezlashishidir. Koinotning dastlabki bosqichlarida esa bunday falokatlar yanada tez-tez sodir bo‘lgan bo‘lishi mumkin.

Uzoq vaqt davomida olimlar Somon yo‘li faqat kichik mitti galaktikalar bilan to‘qnashgan deb hisoblashgan. Biroq, keyinchalik, galaktikaning tashqi qismlarida yulduzlarning harakatini kuzatish orqali GAIA kosmik teleskopi Somon yo‘li bir vaqtning o‘zida bir nechta yirik galaktikalar bilan to‘qnashgan bo‘lishi mumkinligini aniqladi. Bu kashfiyot bunday kosmik falokatlarning boshqa izlarini qidirish va ularning oqibatlarini o‘rganishga qiziqishni oshirdi.

Ushbu gipotezani sinab ko‘rish uchun astronomlar kompyuter simulyatsiyalarini o‘tkazdilar va GAIA tomonidan aniqlangan to‘qnashuvlarni qayta yaratishga harakat qilishdi. Hisob-kitoblar shuni ko‘rsatdiki, Somon yo‘lining qadimgi diski Gayya–Enselad bilan to‘qnashuv natijasida asl holatiga nisbatan 90 darajaga burilgan va Somon yo‘lining hozirgi tuzilishini aniq ko‘rsatgan, deb xabar berdi Kazinform.

Olimlarning ta’kidlashicha, bu Somon yo‘lining qadimgi tarixidagi muhim voqea bo‘lib, unga hamroh bo‘lgan galaktikalarning joylashuvi va harakatidagi ko‘plab o‘ziga xosliklarni tushuntiradi. Bu shuningdek, galaktik halodagi yulduzlar nima uchun Somon yo‘li markazini odatdagidan sekinroq aylanishini ham tushuntirishi mumkin.

Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, bu ma’lumotlar Somon yo‘li va boshqa spiral galaktikalar evolyutsiyasini o‘rganishda hisobga olinishi kerak.