Buyuk Britaniyaning Surrey universiteti qoşidagi Global toza havo tadqiqotlari markazi mutaxassislari boşçiligidagi 35 nafar ekspertdan iborat xalqaro guruh şunday xulosaga keldi. Tadqiqotçilar butun dunyo böylab bir neçta ilmiy işlar natijalarini tahlil qilişdi. Ular şarhni “Eco-Environment and Health” jurnalida eʼlon qilişdi.

Olimlar hatto tuvaklardagi oddiy xona ösimliklari va tirik "yaşil devorlar" ham havodagi uçuvçan organik birikmalarni yöqotişga yordam beradi degan xulosaga keldi. Bu gazlar kundalik buyumlar va materiallar, jumladan, böyoqlar, mebellar va maişiy kimyoviy moddalardan ajralib çiqadi. Biroq, nazorat qilinadigan şaroitlarda ösimliklar va ular ösadigan substrat orqali havoni majburiy ötkazuvçi tizimlar samaraliroq bölib çiqdi.

Bundan taşqari, xonalarni kökalamzorlaştiriş ösimliklar yaqinidagi havo haroratini taxminan 0,5–4,5 darajaga pasaytirişi mumkin. Bu mikroiqlimni yanada qulayroq qiliş va konditsionerlardan foydalanişni kamaytiriş imkonini beradi.

Şu bilan birga, xonani kökalamzorlaştiriş samaradorligi köplab omillarga, jumladan şamollatiş, yoritiş, ösimlik turlari va qöllaniladigan tizimlarning xususiyatlariga boğliq. Şu sababli, turli xonalar uçun qaysi yeçimlar eng mos kelişini tuşuniş juda muhim.

Şarh mualliflari, şuningdek, dalillar bazasi hali yetarli emas deb topişgan. Köpgina tadqiqotlar real hayotga yaqin şaroitlarda emas, balki laboratoriyalarda ötkazildi. Olimlar kiçik sinov kameralaridan foydalanib, ösimliklarni qisqa vaqt davomida kuzatişdi. Bunday tajribalar har doim ham ularning oddiy uylar va ofislardagi havo ifloslanişini qançalik yaxşi boşqarişini va vaqt ötişi bilan ularning samaradorligi qanday özgarişini tuşunişga imkon bermaydi.

Tadqiqotçilar, şuningdek, taşqi şaroitlar va iqlim özgarişining xonalarni kökalamzorlaştirişga taʼsirini yaxşiroq örganiş zarurligini taʼkidladi. Bu, ayniqsa, jazirama issiq va yuqori namlik paytida muhim. Yaʼni, agar namlik darajasi notöğri nazorat qilinsa, kondensat va moğor paydo böliş xavfi ortişi mumkin.

Olimlar turli şaroitlarda xona ösimliklarining mikroiqlimga taʼsirini aniqroq baholaş uçun kuzatuvlar va matematik hisob-kitoblarni birlaştirişni taklif qilişdi. Keyinçalik bu yondaşuv binolarni loyihalaş va ekspluatatsiya qilişda kökalamzorlaştirişdan qanday foydalanişni aniqlaşga yordam beradi.

Boşqa bir olimlar guruhi “ösimliklar tilini inson tiliga ögiriş” yölini topişga urinmoqda, deb yozadi vokrugsveta.ru.