Ва “қора олтин” нархи 100 долларга етадиган кун яқинлашмоқда. Глобал вазият ҳақида нефть ва газ бўйича мутахассис Асқар Исмаилов Kazinform мухбирига гапириб берди.
2024 йилда Ҳормуз бўғози орқали суткасига тахминан 20 миллион баррель нефть ўтди: бу дунё суюқ углеводород истеъмолининг 20 фоизига, денгиз орқали нефть савдосининг чорак қисмига тенг, деб хабар берди oz.inform.kz.
Асқар Исмаиловнинг тахминига ишонсак, ўтиш жойидаги узилиш суғурта ставкаларининг кескин ошишига, юк ташиш харажатларига, биржалардаги беқарорликка ва Brent нархининг ошишига олиб келади.
“Бозор хавфга қанчалик сезгир эканлигини кўрсатмоқда. Goldman Sachs иккинчи чоракда Brent нефтининг бир баррели 76 долларгача кўтарилишини башорат қилмоқда. Агар Ҳормуздаги узилиш яна беш ҳафта давом этса, нарх тахминан 100 долларгача кўтарилиши мумкин. Бошқача қилиб айтганда, ҳатто қисман ва узоқ муддатли тўсиқ ҳам нарх шокига айланади”, деди у.
Мутахассиснинг сўзларига кўра, Яқин Шарқ мамлакатлари учун нефть ташиш учун муқобил йўлларни топиш қийин. Ҳозирда мавжуд йўналишлар Ҳормуз бўғози орқали ўтадиган йўлни тўлиқ ўрнини боса олмайди.
“Саудия Арабистони ва БАА муқобил йўлга эга, бироқ бу каналлар суткасига атиги 2,6 миллион баррель нефть ташиши мумкин. Шундай қилиб, уни Ҳормуз бўғози орқали ўтадиган суткасига 20 миллион баррель нефть оқими билан таққослаб бўлмайди. Асосий айланма йўл варианти – East-West қувури бўлиб, у Саудия Арабистонидаги Қизил денгиздаги Янбу бандаргоҳига олиб боради. Унинг қуввати суткасига тахминан 5 миллион баррелни ташкил этади (2019 йилда вақтинча 7 миллион баррелгача оширилган). БААда нефтнинг бир қисми Ҳормузни четлаб ўтиб, Фужайра шаҳрига боришга имкон берадиган Habshan – Fujairah қувури мавжуд: унинг қуввати суткасига тахминан 1,5 миллион баррелни ташкил этади”, дея тушунтирди Исмаилов.
Унинг фикрича, масала муқобил йўл ва қувурда эмас, балки ташиш қувватида. Масалан, Саудия Арабистонида нефть ташийдиган Янбу бандаргоҳи ҳали 1,5 миллион баррель нефть жўнатмаган.
“Бундан ташқари, Қизил денгиз ва Фужайра хавфсизлиги паст. Яъни, минтақа можарони секинлаштириши мумкин, нефтни муқобил йўллар орқали ташиш мумкин, бироқ Ҳормузнинг ўрнини босишнинг тез ва самарали усули йўқ”, деди эксперт қатъий равишда.
