Халқаро олимлар жамоаси Марсда сайёрада қадимги океан мавжудлигини аниқ тасдиқлаши мумкин бўлган ноёб минерал ҳалқани кашф этди. Бундан ташқари, тадқиқотчилар унинг тахминий мавжудлигини аниқлай олишди.
Гап “ванна ҳалқаси” ҳақида кетмоқда, бу сув ва ҳаво ўртасидаги чегарада ҳосил бўладиган минерал издир. Бундай ҳосилалар кўпинча Ердаги саёз кўллар атрофида эриган марганец оксидланиб, қирғоқ бўйлаб тўпланганда ҳосил бўлади.
Ғайриоддий ҳалқа Марснинг шимолий ярим шарида тахминан 3300 километр кенгликдаги улкан ҳавза бўлган Утопия Планития минтақасида топилган. 2021 йилда Хитой марсоходи Чжуронг айнан ўша ерга қўнганди.
Тадқиқотчилар ҳавзанинг чеккасида марганец оксидларининг юқори концентрациясини қайд этишди. Олимлар минераллар сатҳи баландлик билан ошиб, маълум бир нуқтада кескин пасайганини пайқашди, бу Ердаги сув ҳавзалари яқинида содир бўладиган воқеаларга ўхшайди.
Маълумотларни таҳлил қилиш учун гуруҳ Марс тупроғини симуляция қилувчи минглаб лаборатория намуналари бўйича ўқитилган махсус SCANet нейротармоғини яратди. Кейин олимлар марслик ва орбиталардан олинган 5,7 миллиондан ортиқ ўлчовларни таҳлил қилишди, деб хабар берди korrespondent.net.
Кислородга бой сув ҳавзаларида марганец оксиди ҳосил бўлиш тезлигини ўлчаш орқали тадқиқотчилар океан Марсда қанча вақт мавжуд бўлганлигини аниқлашга муваффақ бўлишди. Ҳисоб-китобларга кўра, сув ҳавзаси тахминан 800 000 дан 1,5 миллион йилгача барқарор бўлиб қолган бўлиши мумкин. Олимларнинг фикрича, океан тахминан 3,7–3,4 миллиард йил олдин, Геспер даврида мавжуд бўлган. Бу Марснинг нисбатан намроқ бўлган илк даври билан унинг кейинчалик совуқ ва қуруқ сайёрага айланиши ўртасидаги ўтиш босқичи эди.
