Буни ижтимоий хизмат кўрсатиш борасидаги янгиланишлар мисолида ҳам кўриш мумкин.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ташкил этилгач, бу борадаги ишлар янги босқичга чиқди. Бугун ҳар бир маҳалла­да ижтимоий ходим фаолият юритмоқда. Улар уйма-уй юриб аҳолининг аҳволини ўрганяпти, заруратга қараб кўмак беряпти. Бу ўзгаришларни оддий одамлар ўз ҳаёти мисолида ҳис қиляпти. Юртдошларимиз ижтимоий ходим тимсолида давлатимиз­нинг одамларга меҳри, ишончи ва эъти­борини кўраётгани ҳам айни ҳақиқат. Шу ўринда яратилган имкониятлардан унумли фойдаланаётган ижтимоий ходимлар, улар туфайли эртанги кунга ишончи мустаҳкам­ланаётган юртдошларимиз ҳақида ҳикоя қиламиз.

* * *

Амударё туманидаги “Тошёп” овул фуқаролар йиғинидаги ижтимоий ходим Мавлуда Қаландарова фаолият бошлагани­га кўп бўлгани йўқ. Шунга қарамай, у хиз­мат вазифасини бажаришда самимийлиги, ҳар бир ишга масъулият билан ёндашиши, муаммоларни ҳал этишдаги фидойилиги туфайли ҳурмат-эътибор қозониб улгурди.

У илк иш куниданоқ тизимда белги­ланганидай 104 хилдаги ижтимоий хизмат тури бўйича аҳолининг аризаларини қабул қилди. Ҳар бир мурожаат бўйича “маҳалла еттилиги” билан ҳамкорликда ўрганишлар олиб борди. Кейс-менежмент асосидаги ўр­ганишлар натижасида фуқароларда 34 тур­даги ижтимоий хизматга эҳтиёж борлиги аниқланди.

— Мутахассислар иштирокида тиббий текширувлар ўтказиб, таълимдан узилиб қолган 5 боладан 1 нафари кундузги парва­ришга олинди. Шунингдек, 2 бола “Имкон” ўқув маркази, қолганлари эса “Нурли ма­кон” ўқув маркази кўмагида таълимга қамраб олинди, — дейди Мавлуда Қаланда­рова. — 2025 йил бошидан бери ногиронли­ги бўлган 8 фуқаро ўзига муносиб иш би­лан таъминланди. Ногиронлиги бўлган яна 8 шахс адаптив спорт гуруҳларига йўналти­рилди ва 6 нафари тиббий-ижтимоий экс­пертиза комиссиясининг хулосаси асосида параспортга жалб этилди. Кам таъминлан­ган, эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувват­лаш мақсадида 16 кишига куз-қиш мавсуми учун кийим-кечак олиб берилди.

Мавлуда Қаландарованинг фаолиятида бу каби хайрли ишлар талайгина. У васий­лик ва ҳомийликка олинган болалар бўйи­ча мониторинг юритиб, ёлғиз яшайдиган фуқароларнинг ижтимоийлашувига кўмаклашиб келяпти. Улар учун маданий-маъри­фий тадбирлар ташкил этишда ҳам фаол. Умуман олганда, имкониятлардан самарали фойдаланиб, уйма-уй юриб одамларга кў­макчи бўлиб келяпти.

— 2025 йил бошидан бери ўзгалар пар­варишига муҳтож 4 фуқарога қараб туриш учун ассистентлар бириктирилди. Шунингдек, ногиронлиги бўлган 8 кишига стаци­онар шароитда даволаниши учун кўмак берилди. Тазйиқ ва зўравонликка учраган 15 аёл-қизга зарур психологик ва ҳуқуқий ёрдам кўрсатилди. Қолаверса, 171 фуқарога коммунал тўлови учун бир марталик мод­дий ёрдам ажратилди, — дейди Мавлуда Қаландарова.

Амударё туманидаги Намуна маҳалласида турли миллат ва элат вакиллари аҳил-иноқ яшаб келмоқда. У ерда комплекс хизмат кўрсатувчи ижтимоий ходим ва “маҳалла еттилиги” ҳамкорлигида хатлов ўтказилди. Уйма-уй юриб аҳолининг ҳаёт тарзи кейс-менежмент усулида ўрганилди. Натижада 12 тоифадаги фуқаролар 100 тур­дан ортиқ ижтимоий хизматга муҳтож эка­ни аён бўлди.

— Ўтган даврда ногиронлиги бўлган 8 нафар шахсга протез-ортопедия мослама­лари, реабилитация техник воситалари олиб берилди, — дейди Намуна маҳалласининг комплекс хизмат кўрсатувчи ижтимоий хо­дими Наврўзбек Сафаров. — Ногиронлиги бўлган, лекин меҳнат қилишга имкони ва истаги бор яна 10 фуқаронинг имконияти ўрганилиб, барқарор даромадли ишга жалб этилди. Саломатлигини тиклаш ниятида­ги 2 фуқарога даволаниши учун “Саховат ва кўмак” жамғармаси ҳисобидан амалий ёрдам кўрсатилди. Ногиронлиги бўлган бир бола психологик тиббий-педагогик ко­миссия назоратидан ўтказилиб, инклюзив таълим олиши учун шароит яратилди. Шу­нингдек, ногиронлиги бўлган 3 ёшнинг им­конияти алоҳида ўрганилиб, улар адаптив спортга жалб этилди ва мунтазам шуғулла­ниши учун шароит яратилди.

Маҳаллада кам таъминланган 62 оилага болалар нафақаси ва моддий ёрдам тайин­ланди. 33 та оила камбағаллик реестрига киритилди. Ижтимоий ходимнинг саъй-ҳа­ракати билан 113 та оилага коммунал тўлов учун бир марталик моддий ёрдам ажратил­ди. Кам таъминланган 8 оила фарзандлари боғчага имтиёзли жойлаштирилди.

— Иккинчи гуруҳ ногирониман. Тур­муш ўртоғим менга қараб ўтиришга маж­бур эди. Ижтимоий ходим ва “маҳалла еттилиги” оиламиз шароитини ўрганиб, бизни камбағаллик реестрига киритди, — дейди ушбу маҳаллада яшовчи Севара Жуманиёзова. — Турмуш ўртоғим мав­сумий ишларга жалб этилиб, фарзанд­ларимнинг муносиб таълим олиши учун шароит яратиб берилди. Менга эса уйда қараб туриш хизмати ёрдам беряпти. Бундан жуда миннатдорман.

Маҳаллалардаги Наврўзбек Сафаров каби ижтимоий ходимлар ҳар куни хо­надонма-хонадон юриб, “Инсон қадри учун” тамойили асосида самарали фао­лият юритяпти. Улар инсон қадр-қимма­ти ҳамма нарсадан устун экани борасида давлат сиёсатини олис қишлоқ ва овул­ларда яшаётган юртдошларимизга амал­да намоён этмоқда.

* * *

Термиз шаҳридаги “Инсон” ижти­моий хизматлар маркази. Имконияти чекланган, оғир вазиятга тушган, ижти­моий ҳимояга муҳтож юртдошларимиз­га индивидуал ёндашув асосида ёрдам кўрсатилаётган маскан. Бу ерда психо­лог хизмати, тиббий-ижтимоий эксперт комиссияси фаолияти ҳам йўлга қўйил­ган. Мадина Мамарайимова бир йил ав­вал марказга келиб, мурожаат қилганида ҳаёти ўнгланиб кетишига ўзи ҳам унча­лик ишонмаган эди.

Турмушидаги бетартибликлар, саломат­лиги яхши эмаслиги, тушунарсиз психо­логик ҳолати унга ечими йўқ муаммодек туюларди. Бу ерга келиб мурожаат қилгач, психологлар унинг оғирини енгил қилди. Муаммоларини ҳал этишга киришди. Бир йил муқаддам оғир ҳаётий вазиятда яшаган Мадина бугун энг кучли аёлга айланди.

Назира Менглиева Ангор туманининг Гиламбоб маҳалласида яшайди. У ҳам ёлғиз она, ҳам 2-гуруҳ ногирони. Фарзанди Зарифжон Тожиев Янги турмуш маҳалла­сида ташкил этилган кундузги парвариш хизматига берилган. “Инсон” ижтимоий хизматлар маркази Назиранинг бандли­гини таъминлади. Бугун у фарзандининг ёнида, шу парвариш хизматида тарбиячи ёрдамчиси бўлиб меҳнат қилмоқда. Бундан ташқари, аёлга 1 миллион сўмлик бир мар­талик моддий ёрдам тайинланди.

— Ангор тумани Гиламбоб маҳалласида фаолият юритаётган парвариш хизматида жисмоний имконияти чекланган 16 болани соғломлашти­риш, ўқитиш ва қаров ишлари йўлга қўйилган, — дейди тар­биячи Барно Тоғаева. — Бола­ларимиз бу ерда соғлиғини тиклаш баробарида жа­миятга қўшилиб, ижти­моий муҳитга ҳам мослашиб боряпти.

Туманнинг Улуғбек маҳал­ласида яшовчи Малоҳат Расулова 1-гуруҳ ногирони, яъни шу кунга қадар тўшакка михланган эди. Унга “Фаол ҳаётга қадам” дастури асоси­да тиббий-ижтимоий реабили­тация ҳамда уй шароитида ижти­моий-маиший хизматлар кўрсатиш бошланди. Натижада аёлнинг соғлиғи тикланиб, ҳаёт тарзи сезиларли даражада яхшиланди.

Бугун Ангор туманида 65 юртдошимиз “Фаол ҳаётга қадам” дастури доирасидаги хизматлардан фойдаланяпти. Уларга кундузги қатнов ва уй шароитида қаров, тиббий-ижти­моий реабилитация, ижтимоий-маиший хиз­матлар бекаму кўст кўрсатилмоқда.

Яна бир мисол: туманнинг Қорасув маҳалласида яшовчи 2-гуруҳ ногирони Зафар Тошмуродов ҳам энди иш жойига эга. “Инсон” ижтимоий хизматлар мар­кази кўмагида у туман ободонлаштириш бошқармасига ишга жойлашди. Ўрганган билими асосида бош ҳисобчига ёрдамчи лавозимида фаолиятини давом эттиряпти.

— Зафар Тошмуродов ўз устида ишлага­ни, ахборот технологиялари соҳасидаги би­лими ва амалий кўникмаси туфайли жамият учун керакли шахсга айланди. У шу жиҳати билан бошқаларга ҳам намуна бўляпти, — дейди “Инсон” ижтимоий хизматлар марка­зи раҳбари Ўғилшод Хонова. — Яратилган имконият сабаб бундай юртдошларимизга ўз вақтида керакли кўмак бера оляпмиз.

Ҳа, бугун мамлакатимизда ижтимоий ҳимоя тизими чин маънода инсонпарвар­лик ва меҳр-эътибор рамзига айланди. Буни “Фаол ҳаётга қадам” лойиҳаси асосида ба­жарилаётган кенг кўламли ишлар мисоли­да ҳам кўриш мумкин. Жумладан, Термиз туманидаги Мангузар маҳалласида ҳам кундузги қараб туриш хизмати йўлга қўйилган. Бу ерда ўзгалар парваришига муҳтож, ёлғиз яшов­чи, ногиронлиги бўлган 17 юртдошимизга ижтимоий ёрдам кўрсатиляпти.

* * *

Фарғона шаҳридаги Заҳириддин Муҳаммад Бобур маҳалласида яшаётган Мамлакатхон Тўраева бир неча йилдан буён хаста. Аввалига чап, кейин ўнг то­монлама гемипарез бўлди. Боз устига қандли диабет, қон босимининг муттасил кўтарилиши уни анча толиқтирди. Аёл бир неча ой ўрнидан тура олмай, тўшакка михланиб ҳам қолди.

Бугун унинг ҳаётга муносабати мутлақо бошқача. Чунки яхшилар кўмаги, давлат қўл­лаб-қувватловини дилдан ҳис қилди. Ижти­моий ҳимоя миллий агентлиги Фарғона ви­лояти бошқармаси тасарруфидаги ижтимоий қўллаб-қувватлаш маркази шифокорлари Мамлакатхонга мунтазам реабилитация хиз­мати кўрсатиб келмоқда. Шифокор Маҳлиё Саидова ҳамда ёрдамчи мутахассис ҳафтада икки марта хонадонга келиб, эрготерапия, уқалаш, даволовчи гимнастика, тикланиш те­рапияси ва замонавий амплипульс аппарати орқали муолажалар ўтказди. Амалий саъй-ҳаракат, яхшиларнинг меҳри туфайли онахон оёққа турди. Ҳасса ёрдамида бўлса-да, мустақил ҳаракатланмоқда.

— Йиллар давомида дард билан кура­шиб келаман, — дейди Мамлакатхон ая. — Менга кўрсатилаётган амалий ёрдам учун чексиз миннатдорман. Бизга кўмакчи, суян­чиқ бўлиб келаётган ижтимоий қўллаб-қув­ватлаш маркази шифокорлари, маҳалла­мизнинг ижтимоий ходимларига ҳурматим баланд. Улар билан тез-тез қўнғироқлашиб тураман. Чунки ҳаммасини фарзандимдек яхши кўраман.

Фарғона вилоятида реестрга киритил­ган ёлғиз кексалар сони — 2092 нафар. Улар йилда бир марта чуқурлаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилади. Шунингдек, 36 шахснинг яшаш шароити мослаштириб берилди. Бундан ташқари, реестрдаги 1546 ёлғиз кекса қонунчиликда назарда тутилган бепул дори-дармон билан таъминланяпти.

— Президентимизнинг 2025 йил 8 май­даги “Ўзгалар парваришига муҳтож шахсларга ижтимоий хизматлар кўрсатиш кўламини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори туфайли кўплаб ўксик кўнгилларга қувонч улашилди. Уларнинг эртанги кунга ишончи мустаҳкамланди, — дейди Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги Фарғона вилояти бошқармаси шуъба му­дири Фаррухбек Сайдалиев. — Мазкур қа­рор ижроси доирасида 2025 йил 1 июндан бошлаб “Фаол ҳаётга қадам” дастури йўлга қўйилди. Дастур нафақат ижтимоий хиз­матлар сонини кўпайтирди, балки инсон­ларнинг ҳаётга интилишини қайта уйғотди. Энди уй шароитида ижтимоий-маиший ёрдам, қараб туриш, тиббий-ижтимоий реабилитация, кундузги қатновда хизмат кўр­сатиш ва шахсий ёрдамчи каби 5 та қўшим­ча хизмат тури йўлга қўйилди. Уларнинг харажати “Оила ҳамкори” платформаси орқали тақдим этиладиган ваучерлар билан қисман қоплаб берилмоқда. Ушбу хизмат­лардан ҳозир 3465 киши фойдаланяпти.

Қийналган дамларда суянчиқ бўлиш, меҳр-мурувват кўрсатиш халқимизга хос фазилат. Бундай қадриятлар кейинги йил­ларда ҳар жиҳатдан ривожланиб, мустаҳкамланиб бормоқда. Бу ижтимоий ҳи­моя борасидаги ишлар мисолида яққол кўзга ташланади.

Минажатдин ҚУТЛИМУРАТОВ,

Сарвар ТЎРАЕВ,

Расулжон КАМОЛОВ,

“Янги Ўзбекистон” мухбирлари