El-Nino Tinch okeani ustidagi shamol aylanishining o‘zgarishi natijasida yuzaga keladi. Natijada, iliq suv sharqqa tarqaladi, sayyoramizning ayrim mintaqalarida okean harorati va atmosfera jarayonlari o‘zgaradi.
Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, hozirda Tinch okeanining markaziy qismidagi katta hududda suvning g‘ayrioddiy ilishi kuzatilmoqda. Ba’zi hududlarda harorat me’yordan 6 darajadan yuqori. Bu iliq suv massasi bir necha yuz metr chuqurlikda tarqaladi va yaqinlashib kelayotgan El-Ninoning asosiy belgilaridan biri hisoblanadi.
Buyuk Britaniya meteorologiya xizmatining uzoq muddatli prognozlash bo‘limi rahbari Adam Skeyf yirik iqlim hodisasi bo‘lishi mumkinligini aytdi.
— Biz kuchli El-Nino bo‘lishiga aminmiz. Bu hatto rekord darajaga yetishi mumkin, — dedi ekspert.
BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish yangi El-Nino global isish ta’sirini kuchaytirishi haqida ogohlantirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ekstremal ob-havo hodisalari kuchayishi va ko‘plab mamlakatlarga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
El-Nino odatda Janubiy Amerika, Avstraliya va Janubi-Sharqiy Osiyoning ayrim qismlarida issiq va quruq ob-havoni keltirib chiqaradi. Dunyoning boshqa qismlarida kuchli yomg‘ir va suv toshqinlari xavfi ortadi. AQSH va Afrikaning ayrim qismlari ham xavf ostida bo‘lishi mumkin. Iqlim o‘zgarishi millionlab odamlar tirikchilik uchun tayanadigan Hindiston mussonini ham zaiflashtirishi mumkin.
Iqtisodiy oqibatlar ham jiddiy bo‘ladi. Avvalgi El-Ninolar hosilning nobud bo‘lishiga, oziq-ovqat narxlarining ko‘tarilishiga, ta’minotning uzilishi va global iqtisodiyotga milliardlab zarar keltirgan.
Olimlarning ta’kidlashicha, keyingi El-Ninoning aniq kuchini aniqlash hali ham imkonsiz. Bu hodisa Tinch okeani ustidagi shamollar bilan bog‘liq bo‘lib, ular bashorat qilish eng qiyin omillardan biridir.
Biroq, sinoptiklar yangi El-Nino “super El-Nino” darajasiga yetmasa ham, uning oqibatlari jiddiy bo‘lishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Chunki u allaqachon sezilarli darajada iliq iqlim sharoitida rivojlanmoqda.
Jahon meteorologiya tashkiloti (JMT) El-Nino 2026 yilning qolgan qismida kuchayishini bashorat qilmoqda, deb xabar berdi Kazinform.
