Va “qora oltin” narxi 100 dollarga yetadigan kun yaqinlashmoqda. Global vaziyat haqida neft va gaz bo‘yicha mutaxassis Asqar Ismailov Kazinform muxbiriga gapirib berdi.
2024 yilda Hormuz bo‘g‘ozi orqali sutkasiga taxminan 20 million barrel neft o‘tdi: bu dunyo suyuq uglevodorod iste’molining 20 foiziga, dengiz orqali neft savdosining chorak qismiga teng, deb xabar berdi oz.inform.kz.
Asqar Ismailovning taxminiga ishonsak, o‘tish joyidagi uzilish sug‘urta stavkalarining keskin oshishiga, yuk tashish xarajatlariga, birjalardagi beqarorlikka va Brent narxining oshishiga olib keladi.
“Bozor xavfga qanchalik sezgir ekanligini ko‘rsatmoqda. Goldman Sachs ikkinchi chorakda Brent neftining bir barreli 76 dollargacha ko‘tarilishini bashorat qilmoqda. Agar Hormuzdagi uzilish yana besh hafta davom etsa, narx taxminan 100 dollargacha ko‘tarilishi mumkin. Boshqacha qilib aytganda, hatto qisman va uzoq muddatli to‘siq ham narx shokiga aylanadi”, dedi u.
Mutaxassisning so‘zlariga ko‘ra, Yaqin Sharq mamlakatlari uchun neft tashish uchun muqobil yo‘llarni topish qiyin. Hozirda mavjud yo‘nalishlar Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan yo‘lni to‘liq o‘rnini bosa olmaydi.
“Saudiya Arabistoni va BAA muqobil yo‘lga ega, biroq bu kanallar sutkasiga atigi 2,6 million barrel neft tashishi mumkin. Shunday qilib, uni Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan sutkasiga 20 million barrel neft oqimi bilan taqqoslab bo‘lmaydi. Asosiy aylanma yo‘l varianti – East-West quvuri bo‘lib, u Saudiya Arabistonidagi Qizil dengizdagi Yanbu bandargohiga olib boradi. Uning quvvati sutkasiga taxminan 5 million barrelni tashkil etadi (2019 yilda vaqtincha 7 million barrelgacha oshirilgan). BAAda neftning bir qismi Hormuzni chetlab o‘tib, Fujayra shahriga borishga imkon beradigan Habshan – Fujairah quvuri mavjud: uning quvvati sutkasiga taxminan 1,5 million barrelni tashkil etadi”, deya tushuntirdi Ismailov.
