Бул статус инженерлик, хожалық ҳәм мәдений жақтан айрықша әҳмийетке ийе болған тарийхый ирригация және дренаж имаратларына бериледи. Итибарлы тәрепи, ҳәр еки канал бүгин де суў хожалығы системасында жумыс алып бармақта.
Усы жылдың 12-17-октябрь күнлери Францияның Марсел қаласында ИДХКның (ирригация ҳәм дренаж бойынша халықаралық комиссия) 26-халықаралық конгресси ҳәм Халықаралық атқарыў кеңесиниң 77-мәжилиси өткерилмекте. Онда 50 ге шамалас мәмлекеттен суў хожалығы уйымлары ҳәм миллий ирригация комитетлериниң ўәкиллери, халықаралық шөлкемлер, илимпазлар, инженерлер ҳәм тараў экспертлери қатнаспақта.
Илажларда климат өзгериўи шараятында суў ресурсларын басқарыў, аўыл хожалығының турақлылығын тәмийинлеў ҳәм заманагөй суўғарыў технологияларын енгизиў мәселелери додаланбақта.
14-октябрь күни ИДХК президенти Марко Арчиери ҳәм бас хаткери Ракеш Гупта "Әмиўдәрья-Бухара" ирригация системалары бассейн басқармасы баслығы Эркин Файзиллаев ҳәм "Зарафшан" ирригация системалары бассейн басқармасы баслығы Фарҳод Ражабовқа каналлар ушын сертификатлар ҳәм естелик тахталарын тапсырды.
"Дарғом" — еки мың жылдан аслам тарийхқа ийе канал
"Дарғом" Орайлық Азиядағы ең әйемги, ҳәзирге шекем ислеп атырған суўғарыў системаларынан бири болып есапланады. Оның қурылысы ерамыздан бурынғы V-IV әсирлерге тийисли екени атап өтилген.
Канал еки мың жылдан аслам ўақыт даўамында Самарқанд оазисин суў менен тәмийинлеп келмекте. Оның узынлығы дерлик 102 километрди қурайды. Канал Самарқанд ҳәм Қашқадәря ўәлаятларындағы шама менен 178 мың гектар майданға хызмет етеди.
Система қурамында 146 гидротехникалық қурылма ҳәм 12 гидропост бар. "Дарғом" өзиниң тарийхый бағдарын ҳәм суўды өз ағымы менен жеткерип бериў қәсийетин сақлап қалған.
"Шоҳруд" Бухара раўажланыўында әҳмийетли орын тутқан
"Шоҳруд" каналы шама менен ерамыздың III-IV әсирлеринде қазылған деп есапланады. Ол Бухара оазиси ҳәм қаланың раўажланыўында үлкен әҳмийетке ийе болған.
Әсирлер даўамында канал арқалы егисликлер, бағлар, жүзимзарлар, өнерментшилик ҳәм турақ жай мәҳәллелери, сондай-ақ, қала ҳәўизлерине суў жеткерип берилген.
Каналдың тарийхы ЮНЕСКОның Дүнья мийрасы дизимине киргизилген Бухара тарийхый орайы менен тығыз байланыслы.
2025-жылы Өзбекстанның "Дослық" ҳәм "Ески Түйеатартар" каналлары да дүнья жүзилик ирригациялық мийрас объектлери сыпатында тән алынған еди.
Усы тәризде, Өзбекстанның әййемги суўғарыў имаратлары тек ғана тарийхый ҳәм мәдений мийрас емес, ал бүгинги суў хожалығы ушын да үлкен әҳмийетке ийе екенин көрсетпекте.
