Ҳүжжетте ишки ислер уйымларының ҳуқықбузарлықлар профилактикасы, жәмийетлик тәртипти сақлаў, жол ҳәрекети қәўипсизлиги ҳәм пробацияға жуўапкер бөлимлериниң және де тығыз бирге ислесиўи есабынан жәмиетлик қәўипсизликти тәмийинлеў системасын трансформациялаў нәзерде тутылмақта.

Профилактика инспекторларына қосымша ўәкилликлер бериледи.

Олардың ҳуқықлары, ўазыйпалары, жуўапкершилиги, хызметти өтеў ҳәм жумысын баҳалаў тәртибин белгилеп беретуғын "Ишки ислер уйымлары профилактика инспекторының статусы ҳаққында"ғы айрықша нызам ислеп шығылыўы режелестирилген.

Буннан тысқары, инспектор жумысына тосқынлық еткени ушын ҳәкимшилик жуўапкершиликти белгилеў усыныс етилмекте.

Хызметкерлердиң ўәкилликлери кеңейтилмекте. Атап айтқанда, профилактика инспекторларына биринши мәрте жүз берген кем әҳмийетли ҳәкимшилик ҳуқықбузарлықлардың 17 түри бойынша ескертиўди қолланыў ҳуқықын бериў нәзерде тутылмақта. Мәҳәллелердиң көше ҳәм тротуарларында жол ҳәрекети қәўипсизлиги менен байланыслы және 4 түрдеги ҳуқықбузарлық бойынша ҳәкимшилик жаза қолланыў имканияты жаратылады.

Сондай-ақ, инспекторларға районлық ҳәм қалалық ишки ислер уйымлары баслықлары ямаса олардың орынбасарларының ўәкиллигине киретуғын 9 түрдеги ҳәкимшилик ҳуқықбузарлық ҳаққындағы жумысларды көрип шығыў ўәкиллиги бериледи.

Онда инспекторларға бириктирилип атырған аймақта халықтың исенимин арттырыў ҳәм жынаятшылықты тоқтатыў сыяқлы тийкарғы ўазыйпалар бириктирилмекте. Оларға кәсиплик ўазыйпалары менен байланыслы болмаған қосымша ўазыйпалар жүкленбеўи керек.

Профилактика инспекторының жумысына халықтың даўыс бериўи арқалы "исенимсизлик басламасы" механизми енгизиледи. Айырым жағдайларда бул жумыстан босатыўға шекемги тәртип-интизам илажларын қолланыўға тийкар болыўы мүмкин.

Инспекторлардың жумысы санлы системаға өтеди.

2027-жыл 1-августқа шекем профилактика инспекторларының жумысы бойынша бирден-бир мәлимлеме системасын жаратыў режелестирилген. Онда қәўип топарына киретуғын шахслардың дизими қәлиплестириледи ҳәм индивидуал профилактикалық илажлар дизимге алынады.

Пуқаралар ушын "Менинг инспекторим" мобил қосымшасы арқалы реал ўақыт режиминде инспекторға арза, шағым ҳәм хабар жибериў, оның жумысын баҳалаў имканияты жаратылады. Егер мүрәжатқа оператив мүнәсибет билдирилмесе, ол автомат түрде "112" системасына жибериледи.

Сондай-ақ, суд-медициналық экспертизаларын тайынлаў ҳәм олардың жуўмақларын алыўды электрон түрге өткериў режелестирилген. Соның ишинде, инспекторлардың кәсиплик билимлери аралықтан турып еркин оқытыў арқалы арттырылады.

Патруль хызметлерине қосымша функциялар бериледи

2026-жыл 1-ноябрьден баслап патруль-пост ҳәм қорғаў хызметлериниң нарядлары "112" арқалы келип түскен, соның ишинде, турақ жайларда жүз берген жынаят ҳәм ҳәдийселер ҳаққындағы хабарлар бойынша оператив шығыўы керек болады. Патруллик жөнелислери мәҳәллелердиң ишки көшелерин де қамтып алады.

"Түрли ўазыйпалар - бирден-бир ўәкиллик" принципи тийкарында жол ҳәрекети қәўипсизлигин тәмийинлеў бойынша айырым функциялар патруль-пост ҳәм қорғаў хызметлерине өткериледи. Олар, соның ишинде, тығылысты сапластырыўда қатнасыўы ҳәм жоллардағы ҳуқықбузарлықлар менен жынаятларға мүнәсибет билдириўи, жәбирленгенлерге биринши медициналық жәрдем көрсетиўи мүмкин болады.

Өз гезегинде, ЖПХ жәмийетлик тәртипти сақлаў бойынша өз алдына ўәкилликке ийе болады. Атап айтқанда, хызметкерлер жәмийетлик орынларда ҳуқықбузарлықларды сапластырыў, ҳуқықбузарларды услаў, белгиленбеген орынларға шығынды таслаў, жәмийетлик орында спиртли ишимлик ишиў сыяқлы бир қатар ҳәкимшилик жумысларды көрип шығыў имканиятына ийе болады.

Жаслар арасында профилактикаға айрықша итибар қаратылады

Жоқары билимлендириў мәкемелеринде ҳаял-қызлар, жас өспиримлер мәселелери ҳәм профилактика инспекторлары лаўазымлары тийисли бағдарлар бойынша профилактика инспекторлары лаўазымларына айландырылады.

Олардың тийкарғы ўазыйпасы қәўип топарына киретуғын пуқаралар арасында ҳуқықбузарлықлардың ерте алдын алыў ҳәм олардың қурбаны болыўы мүмкин болған шахсларды қорғаўдан ибарат болады.

Жас өспиримлерге социаллық-ҳуқықый жәрдем көрсетиў орайларына жайластырылған ҳәм Жаслар ислери агентлигиниң реестрине киргизилген 14 жастан 18 жасқа шекемги балалар ушын "Жаслар дәптери" системасындағы социаллық хызметлерден пайдаланыў нәзерде тутылады.

2027-жыл 1-мартқа шекем жоқары оқыў орынларында студентлер менен мәнзилли ислесиў ҳәм олардың қәўипсизлигин тәмийинлеў бойынша "Қәўипсиз дәргай - қәўипсиз студент" мәлимлеме системасын ислеп шығыў режелестирилген. Биринши басқышта пайтахтымыздағы ири жоқары билимлендириў мәкемелеринде тәжирийбе түринде енгизиледи.

Ҳүжжет Нызамшылық мағлыўматлары миллий базасында жәрияланған ҳәм 05.09.2026-жылдан күшке кирген, деп жазады «Norma».