Мемлекет басшысының Хорезм облысына сапары барысында өңірді кедейлік пен жұмыссыздықтан ада аймаққа айналдыру жөнінде бірқатар тапсырма берілген еді.
Таныстырылымда осы тапсырмалардың әрбір махалла бойынша орындалуын қамтамасыз ету, қолда бар мүмкіндіктерді нақты жобалар мен тұрақты жұмыс орындарына айналдыру жөніндегі жоспарлар қаралды.
Жыл басынан бері облыста 162 мың адамның табысы арттырылып, 29 мың адам тұрақты жұмысқа орналастырылды, ал 37 мың азаматтың бейресми жұмысы заңдастырылды.
Күн көрісі отбасыларды қолдау аясында 28,9 мың отбасындағы 126,6 мың адамға 40 мыңнан астам қызмет көрсетілді. Атап айтқанда, 12,4 мың адам тұрақты жұмысқа орналастырылып, 23,6 мыңы кәсіпкерлікке тартылды, 3,3 мың адамға қаржылай көмек көрсетіліп, 1,1 мың адам кәсіптік оқудан өтті.
Нәтижесінде жыл басынан бері «Әлеуметтік тізілімге» енгізілген 29 мың отбасындағы 127 мың адамның ресми табысы мен материалдық жағдайы жақсарды. Бұл отбасылар кедейлік деңгейінен шығарылды. Облыстағы кедейлік деңгейі жыл басындағы 6,7 пайыздан 3,9 пайызға дейін төмендеді.
Қазіргі таңда облыста 39 мың жұмыссыз азамат бар, ал 102 мың адам еңбек миграциясында жүр.
Жұмыспен қамту саласындағы негізгі мәселелердің бірі — қолда бар бос жұмыс орындары мен жұмыс іздеушілердің кәсіби даярлығы арасындағы алшақтық екені атап өтілді. Қазір 50 мыңнан астам бос жұмыс орны болғанымен, қажетті біліктілігі бар мамандардың жетіспеуіне байланысты олардың бір бөлігі бос тұр.
Мемлекет басшысы кәсіптік оқыту жүйесін қайта қарап, оны еңбек нарығының қажеттіліктерімен тығыз байланыстыру қажеттігін атап өтті.
Жүргізілген сауалнамаға қатысқан жоғары оқу орындары студенттерінің 63 пайызы оқу барысында жеткілікті практикалық дағдыларды меңгермейтінін айтқан. Осыған байланысты орта арнаулы және кәсіптік білім беру мекемелерінде практикалық даярлықты күшейту, жоғары білім беру ұйымдарының мүмкіндіктерін кәсіптік оқытуға кеңінен пайдалану міндеті жүктелді. Университеттерде күннің екінші жартысында студенттердің кәсіби және практикалық дағдыларын дамытуға бағытталған сабақтар ұйымдастыру қажеттігі атап өтілді.
Кедейлікті қысқарту жұмыстарын жаңаша ұйымдастыру, адамдардың еңбек пен кәсіпкерлікке деген көзқарасын өзгерту, сондай-ақ олардың белсенділігі мен бастамашылдығын ынталандыру маңызды екені айтылды.
Кедейлікті қысқарту және жұмыспен қамтамасыз ету мақсаттарына жалпы 6,4 триллион сум бағытталды. Коммерциялық банктердің 2,1 триллион сумдық ресурстары есебінен махаллалардағы жобаларға 1,5 триллион сум несие бөлінді. Осылайша, облыстағы барлық махалланы қаржылық ресурстармен қамтамасыз етілді.
Мемлекет басшысы банктердің жұмыссыздық пен кедейлікті қысқартуға қосқан нақты үлесі махаллада қол жеткізілген нәтижелерден көрінуі керектігін атап өтті. Банктер өңірлердегі мүмкіндіктер мен бастамаларды нақты бизнес жобаларына айналдыратын «жобалар фабрикасы» болуы тиіс екені айтылды.
Сонымен қатар «махалла жетілігі» мен махалла банкирлерінің қызмет тиімділігін арттыру, олардың жұмысын нақты нәтижедегі көрсеткіштері негізінде бағалау мәселелеріне назар аударылды. Кедейлікті қысқарту бағытында олардың міндеттері, жұмыс тәсілдері мен жауапкершілік аясын айқындайтын жаңа тетіктер әзірлеу тапсырылды.
Таныстырылымда жыл соңына дейін 18 мың күн көрісі төмен отбасындағы 81 мың адамды кедейлік жағдайынан шығару және 39 мың жұмыссыз азаматты тұрақты жұмыспен қамтамасыз ету жоспарлары айтылды.
- Бұл жай ғана сандар емес. Әр адамға жеке көзқараспен қарап, оның мүмкіндіктерін жақсы білуіміз және соған қарай лайықты жұмыс тауып беруіміз керек, — деді Президент.
Ол үшін өнеркәсіп, қызмет көрсету, туризм, көлік, ауыл шаруашылығы және құрылыс салаларындағы инвестициялық жобалар іске қосылады. Микроөнеркәсіп орталықтарында 250 жаңа кәсіпорын құрылып, махалла банкирлерінің қатысуымен жүзеге асырылатын жобалар кеңейтіледі. Жаңа жұмыс орындарын ашу және кәсіпкерлік қызметті заңдастыру бойынша шаралар қабылданады.
Құс шаруашылығы, мал шаруашылығы, балық шаруашылығы, жиһаз өндірісі, жылыжай шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы бағыттарында 36 кооперация құрылып, оларға 201 махаллада тұратын 15,8 мың аз қамтылған отбасы тартылады.
Сонымен бірге 12 тірек және 38 іргелес махаллада 70 «локомотив» жоба жүзеге асырылып, 1,1 мың жұмыс орны ашылады. Кәсіпкерлік жобаларға 650 миллиард сум бөлініп, 2,5 мың микрожоба іске асырылады.
«Янгиарық» ауданындағы Шихбоғи махалласын тірек махалла ретінде дамыту жоспары да талқыланды. Онымен бірге «Қармиш», «Шеробод» және «Каттабоғ» махаллалары қамтылады. Бұл махаллаларда жалпы 18,2 мың адам тұрады, 319 кәсіпкерлік нысан жұмыс істейді.
Тірек және оған іргелес махаллаларда өнеркәсіп аймағын, микроөнеркәсіп орталығын, заманауи нарық пен қызмет көрсету нысандарын құру, қарқынды бақтар отырғызу, мал және құс шаруашылығы кешендерін іске қосу жоспарланған. Сонымен қатар ішкі жолдар, жаяу жүргіншілер жолы, электр және сумен жабдықтау инфрақұрылымы жақсартылады.
Шетелдік консалтингтік ұйымдардың қатысуымен аталған аумақты дамытудың бас жоспары әзірленіп, жергілікті жобалаушылардың біліктілігі арттырылады. Осы шаралар арқылы 1,5 мың тұрақты жұмыс орнын қалыптастыру, халық табысын 20–30 пайызға арттыру және аумақты әлеуметтік тұрғыдан жақсарған аймаққа айналдыру жоспарланып отыр.
Мемлекет басшысы мұқтаждық көрген тұрғындармен жұмыс істеудің қолданыстағы тетіктері мен әдістемесін толық қайта қарау қажеттігін атап өтті. Елдегі кедейлікпен күрес саясатын жаңа кезеңге шығару жөнінде ұсыныстар әзірлеп, оларды жеке бейнеселекторлық жиында талқылау белгіленді.
