Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йилида устувор йўналишлар бўйича ислоҳотлар дастурлари ҳамда “Ўзбекистон – 2030” стратегиясини амалга ошириш бўйича давлат дастури тўғрисида”ги фармони қабул қилиниши том маънода миллий тараққиётимизнинг стратегик уфқларини белгилаб берувчи воқеа саналади. Мазкур фармон фақатгина қонунчилик акти бўлиб қолмай, балки давлат ва халқ ўртасидаги ўзаро ишонч, жамиятдаги бирдамлик ҳамда келажакка бўлган қатъий ишончнинг амалий ифодаси ҳисобланади.
Ҳужжатнинг муҳим жиҳати шундаки, унда ислоҳотлар дастурлари ҳамда Давлат дастурининг бир-биридан фарқли, айни пайтда бир-бирини узвий тўлдирувчи хусусиятларига чуқур урғу берилган. Давлатимиз раҳбарининг халқимиз ва Олий Мажлисга йўллаган Мурожаатномасида илгари сурилган ғоялар ҳамда жорий йил учун белгиланган энг муҳим вазифалар айнан ислоҳотлар дастурларининг мустаҳкам негизини ташкил этади. Энг устувор мақсадлар сирасига маҳаллалар инфратузилмасини тубдан такомиллаштириш, уларнинг ҳар бирига янги Ўзбекистоннинг замонавий қиёфасини олиб кириш, миллий иқтисодиётни технологик ҳамда инновацион ўсиш моделига ўтказиш каби ҳаётий вазифалар киритилган.
Шу билан бир қаторда, ички бозорда талабни рағбатлантириш, замонавий касбларни оммалаштириш, меҳнат бозорининг мутлақо янги архитектурасини яратиш, экологик барқарорликни таъминлаш ҳамда сув захираларидан оқилона фойдаланишни йўлга қўйиш асосий мақсадлар қаторидан муносиб жой олган. Давлат бошқаруви ҳамда суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш, жамиятда ўзаро меҳр-оқибат ва бирдамлик муҳитини мустаҳкамлаш орқали умуммиллий юксалишга эришиш энг олий мақсадлар қаторида эътироф этилган.
Давлат идоралари фаолиятида мутлақо янгича ёндашув кўзга ташланмоқда, яъни фақатгина қоғозда қолиб кетадиган ҳужжатлар ишлаб чиқиш амалиётидан воз кечилиб, бевосита аниқ натижага эришиш тамойили ҳаётга татбиқ қилинмоқда. Ҳар бир илгари сурилган ташаббусни амалиётга жорий этишнинг аниқ механизмлари ишлаб чиқилган бўлиб, йил якунига қадар кутилаётган ижро натижалари бўйича самарадорликнинг асосий кўрсаткичлари қатъий белгилаб қўйилган.
Қабул қилинган дастурлар тўғридан-тўғри амал қилиш хусусиятига эга эканлиги билан ажралиб туради ҳамда кўплаб ташаббуслар юзасидан қўшимча ҳужжатлар қабул қилинишига эҳтиёж қолдирмайди. Ислоҳотларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилиши учун ҳар бир йўналишга шахсан жавобгар бўлган масъул раҳбарлар, шунингдек, жараённи мувофиқлаштириб борувчи аниқ давлат ташкилотлари бириктирилганлиги мазкур тизимнинг қанчалик жиддий ҳамда самарали ишлашини намоён этади.
“Ўзбекистон – 2030” стратегиясини жорий йилда амалга оширишга доир Давлат дастурида эса бевосита оқилона белгиланган мақсадли кўрсаткичларнинг амалий ижроси таъминланади. Ҳужжат доирасида 337 банддан иборат бўлган кенг қамровли амалий чора-тадбирлар режаси тасдиқлангани давлатнинг ўз олдига қандай улкан вазифаларни қўйганлигини кўрсатади. Жорий йилда турли соҳалар кесимида 59 та энг муҳим норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси ҳамда стратегик ислоҳотларни ўзида мужассам этган 12 та йирик ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқилиши режалаштирилган.
Яна бир эътиборга молик жиҳат шундаки, барча лойиҳаларни тайёрлашда бевосита халқ билан бамаслаҳат иш кўриш, жамоатчилик фикрини чуқур ўрганиш эзгу анъанага айланган. Глобал тармоқ орқали лойиҳа билан беш миллиондан зиёд фуқароларимиз танишишга муваффақ бўлгани, шунингдек, 22 мингдан ортиқ таклиф ва мулоҳазалар билдирилгани халқимизнинг мамлакат тақдирига дахлдорлик ҳисси нақадар юқори эканлигини англатади.
Олий таълим муассасалари ва давлат идораларида ўтказилган элликдан ортиқ муҳокама тадбирларида 10 мингга яқин талаба-ёшлар, профессор-ўқитувчилар ҳамда давлат хизматчилари ўзларининг қимматли фикрлари билан фаол иштирок этишган. Айни вақтда хорижий давлатларда истиқомат қилаётган ватандошларимиз билан ҳам бевосита мулоқотлар ўрнатилиб, уларнинг замонавий ёндашувларга асосланган қатор ташаббуслари тингланган. Чуқур таҳлиллар натижасида ўзининг амалий аҳамиятига эга деб топилган мингга яқин халқчил таклифлар саралаб олиниб, якуний Давлат дастури лойиҳасига тўлиқ киритилган.
Хусусан, аёллар ва болаларга нисбатан қилинадиган ҳар қандай зўравонлик кўринишлари учун жазони кескин кучайтириш, педофилия жиноятини содир этганларга нисбатан умрбод озодликдан маҳрум этиш жазосини жорий қилиш, аҳолининг уй-жойга ҳамда замонавий транспорт воситаларига бўлган эҳтиёжини қондириш мақсадида ипотека ҳамда электромобиллар хариди учун ажратиладиган кредит механизмларини енгиллаштириш каби таклифлар умумхалқ эътирофини қозонган.
Шу билан бирга, қайта тикланувчи энергия манбаларининг умумий истеъмолдаги улушини ўттиз фоизга етказиш, коррупцияга қарши курашиш жараёнларини мутлақо янги, шаффоф босқичга олиб чиқиш, жиноят ишлари бўйича суд процессларида халқ вакиллари ҳайъати иштирокини таъминлаш каби илғор ғоялар ҳам дастурдан мустаҳкам ўрин олган.
Маҳаллалар ихтиёридаги маблағларнинг сарфланиши устидан очиқ ҳисобдорликни таъминлаш, ҳудудларда ички йўллар, замонавий пиёдалар ва велосипед йўлакчаларини барпо этиш, ёш тадбиркорлар учун бизнес-инкубаторлар фаолиятини йўлга қўйиш, саноат зоналари қошида касбга қайта тайёрлаш марказларини очиш каби амалий ташаббуслар ҳам эътибордан четда қолмаган. Атроф-муҳитни асраш мақсадида дарахтларни ноқонуний кесганлик учун жавобгарликни янада қатъийлаштириш, энергия тежамкорлигини баҳолаш бўйича махсус кўрсаткичларни амалиётга киритиш, чиқиндиларни утилизация қилиш ва қайта ишлаш занжирини яратиш таклифлари мамлакатимиз экологик хавфсизлигини таъминлаш йўлидаги улкан қадам ҳисобланади.
Қолаверса, дунёнинг ўнлаб ривожланган давлатлари, жумладан, Америка Қўшма Штатлари, Германия, Туркия, Франция, Канада, Жанубий Корея, Япония, Швеция, Португалия ҳамда Қозоғистонда меҳнат қилаётган ва изланаётган ватандошларимиз иштирокида ташкил этилган очиқ мулоқотларда олтмишга яқин жуда муҳим ҳамда инновацион таклифлар келиб тушган. Хориждаги юртдошларимиз томонидан хусусий мактаблар фаолиятини кенгайтириш учун барқарор ва шаффоф лицензиялаш механизмларини жорий этиш, ўқувчиларни касбга йўналтирувчи амалиётчи мутахассисларни моддий рағбатлантириш тизимини татбиқ қилиш каби маърифий ғоялар илгари сурилган.
Аҳоли саломатлигини сақлаш борасида аёлларда учрайдиган онкологик касалликлар хавфини эрта аниқловчи ягона рақамли скрининг тизимини жорий этиш таклифи алоҳида аҳамиятга молик саналади. Иқтисодиёт соҳасида эса имтиёзли кредитлар ажратишда кутилаётган самарага асосланган янгича моделни қўллаш, экспортчи корхоналар учун логистика, божхона, сертификатлаштириш, маркетинг ва тўлов операцияларини ягона оператор орқали комплекс тарзда тақдим этувчи замонавий хизмат турларини йўлга қўйиш каби халқаро тажрибага асосланган фикрлар мутахассислар томонидан юқори баҳоланган.
Белгиланган мазкур улкан мақсадларни молиявий жиҳатдан тўлиқ таъминлаш учун жами 250.5 триллион сўм ҳамда 50.4 миллиард доллар миқдорида сармоя йўналтирилиши кўзда тутилган. Киритилаётган йирик маблағлар иқтисодиётнинг қон томири бўлиб, давлатнинг ижтимоий-иқтисодий қудратини янада юксалтиришга чексиз хизмат қилади. Қайд этилган тизимли ёндашувлар, шубҳасиз, халқимиз фаровонлиги, Ватанимиз равнақи ҳамда янги Ўзбекистоннинг пойдеворини янада мустаҳкамлашга хизмат қиладиган кучли пойдевор ҳисобланади.
Муҳайё ИСМОИЛОВА,
Маънавият ва маърифат маркази Тошкент шаҳар бўлими раҳбари,
ДСБА магистратура босқичи тингловчиси
