Jumladan, Shahrisabz, Yakkabogʻ va Koʻkdalada ishga tushirilgan yangi loyihalar boshqa hududlar uchun andoza ekani taʼkidlandi.

Albatta, bu eʼtirof voha ahli uchun katta sharaf, iftixor. Bu barchamizga oʻz­gacha ishtiyoq va ruh berdi, viloyat ahlini yangi yutuqlar sari ilhomlantirdi. Oʻtgan yil sarhisobi va yangi rejalar bilan bogʻ­liq koʻrsatkichlar ham buni tasdiqlaydi.

Xorijiy investitsiya va eksport hajmi oshmoqda

Chetdan kirib keladigan sarmoya qaqroq yerga hayot bagʻishlaydigan daryoga oʻxshay­di. Shu maʼnoda, iqtisodiyotimizga olib kirilayotgan sarmoyalar tadbirkorlikni rivojlantirish, yangi ish oʻrinlari ochish, yurtdoshlarimiz daromadini oshirish, koʻchalarimiz, mahallalarimiz qiyofasini oʻzgartirishga sabab boʻlmoqda.

Oʻtgan yili viloyatimiz iqtisodiyotida (tarmoq korxonalaridan tashqari) 1,2 milliard dollarlik toʻgʻridan toʻgʻri xorijiy investitsiya oʻzlashtirildi. 2024-yilga nisbatan 471 million dollar koʻp investitsiya kirib keldi va 1,7 barobar oʻsish kuzatildi.

Viloyatimizga 200 dan ortiq xorijiy hamkorning xizmat safari uyushtirildi. Elchixonalar va diplomatik korpus va­killari bilan yaqin hamkorlikda oʻndan ortiq yirik xalqaro biznes-forum hamda xorijiy kompaniyalar ishtirokida 80 dan ziyod uchrashuv oʻtkazilgani, Malayziya va Fransiyada viloyatning “Savdo uylari” ochilgani ham yutuqlarimizning aytishga arzigulik sahifalaridir.

Investitsiya dasturlari doirasida qiy­mati 2,2 milliard dollarlik 618 ta loyiha ishga tushirildi. Natijada 18 mingta barqaror ish oʻrni ochildi. Eksport geogra­fiyasi 54 davlatni qamrab oldi. Jumladan, davlatimiz rahbari eʼtirofiga sazovor boʻlgan “Alp texno servis” MCHJ jamoa­si xalqaro brendlar ostida televizor va monitorlar ishlab chiqarib, eksport qil­moqda. Jamoa bu yoʻnalishda Ozarbayjon, Qozogʻiston, Rossiya, Qirgʻiziston bilan keng koʻlamda hamkorlik qilib kelayotir.

Joriy yilning dastlabki ish haftasi­ni xalqaro hamkorlik doirasidagi xayrli muzokaralar bilan boshladik. Delegatsiyamiz oʻzaro manfaatli hamkorlikni ri­vojlantirish va istiqbolli loyihalarni amalga oshirish maqsadida Germaniyaning qator shaharlarida boʻldi.

Xizmat safari doirasida “Haydel­berg — Qashqadaryo iqtisodiy forumi”, “Qashqadaryo — Dyusseldorf iqtisodiyot va hamkorlik forumi” singari muhim tad­birlar oʻtkazildi. Shuningdek, Germaniya Sunʼiy intellekt tadqiqot markazi vilo­yatimizdagi oliy taʼlim muassasalarining 50 talabasi uchun 2 million yevrolik grant ajratadigan boʻldi. Bu yil 2 milliard dol­larlik xorijiy investitsiyani oʻzlashtirish rejalashtirilgan.

Kambagʻallikni qisqartirish — alohida eʼtiborda

Aholi bandligini taʼminlash va kam­bagʻallikni qisqartirish boʻyicha ham vohada tizimli ishlar qilinmoqda. Asosiy maqsa­dimiz odamlarni doimiy daromadli qilish­dan iborat.

Oʻtgan yili rejadagi 518 ming oʻrniga 578 ming fuqaroning bandligi taʼminlandi va bu koʻrsatkich soliq bazasida ham oʻz ifodasini topdi. Shu tariqa ishsizlik darajasi 4,9 fo­izga tushirildi. Ishsiz va ish qidirayotgan 29 mingdan ziyod fuqaro kasb-hunar va tadbirkor­lik yoʻnalishida oʻqitildi.

2025-yilda “Bir kontur — bir mahsu­lot” tamoyili asosida yuqori daromadli va eksportbop qishloq xoʻjaligi mahsulot­larini yetishtirish boʻyicha 93 ta loyiha amalga oshirildi. Xususan, mazkur tamoyil asosida Kasbi tumani Denov mahallasidagi 30 gektar yerga 73 ta dehqon xoʻjaligi kunga­boqar ekdi. Agrotexnik tadbirlar oʻz vaqti­da bajarilishi tufayli bir gektardan oʻr­tacha 50 million soʻmdan sof foyda olindi.

Shuningdek, 44 ta yangi qishloq xoʻjaligi kooperativi tashkil etilib, ustav fondiga ulush sifatida kiritish uchun 307 million soʻmlik subsidiya ajratildi. Dehqon xoʻja­liklari va tomorqa yer egalari faoliyatini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi aholi xona­donlari va dehqon xoʻjaliklariga 1,7 mil­liard soʻmlik subsidiya, 324 million soʻm­lik grant mablagʻini berdi.

2025-yilda viloyatda 32 ming 880 oila­ni kambagʻallikdan chiqarish belgilangan edi. 167 ming oilaning turmush sharoiti oʻrganilib, 87 mingtasi “Kambagʻal oilalar reestri”ga kiritildi. Shuningdek, 61 ming 800 oilaga barqaror bandlik yoʻnalishida xizmatlar koʻrsatildi. Reestrda turgan 53 mingdan ziyod oila aʼzosi kambagʻallikdan chiqarildi. Kambagʻallik darajasi 9,6 fo­izdan 6,5 foizga tushirildi. Viloyatdagi 60 ta mahalla kambagʻallikdan xoli hududga aylantirildi. Bu yil 507 ming kishini doimiy ishga joylashtirish, daromadini oshi­rish va yashirin ish oʻrinlarini “soya”dan chiqa­rish boʻyicha rejalar ishlab chiqilgan.

Davlatimiz rahbarining viloyatimizga tashrifi davomida bergan topshiriqlari asosida aholi bandligini taʼminlash va kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha “Qama­shi tajribasi” ishlab chiqildi. Natijada 27 ming 774 kambagʻal oila, mahalla raisi va bank oʻrtasida uch tomonlama shartnoma tu­zildi hamda zarur xizmatlar biriktirildi. Jumladan, 4672 fuqaroni doimiy ish bilan taʼminlash chorasi koʻrildi. Shuningdek, 2682 kishiga yer ajratildi, 4914 yurtdoshi­miz kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitildi. Oilaviy tad­birkorlik dasturlari doirasida kambagʻal oilalarning 3836 aʼzosiga 72,2 milliard soʻm­lik imtiyozli kredit berildi.

Bu yil loyihaviy yondashuv asosida “Bir mahalla — bir mahsulot” tamoyili­ga koʻra, yuqori daromadli eksportbop mah­sulotlar yetishtiruvchi mahallalar sonini 195 taga yetkazish moʻljallangan. Xususan, 36 mahallada qishloq xoʻjaligi mahsulot­larini yetishtirishda aholi koʻnikmalari­ni oshirish uchun usta-dehqonlar yollanadi. Ixtisoslashuvidan kelib chiqib, 12 mahal­lada namunali tomorqalar tashkil etiladi. Bundan tashqari, 18 mahalladagi aholi to­morqasida amalga oshirilgan eng namunali va innovatsion loyihalar uchun grant ajra­tiladi. Shuningdek, 2026-yilda 21 ming 628 oila kambagʻallikni qisqartirishga qa­ratilgan xizmatlar bilan qamrab olinadi. Yil yakunigacha kambagʻallik darajasini 3,3 foiz qisqartirishga erishiladi.

Bu vazifalarni bajarish uchun imkoniyat ham, mablagʻ ham, qarorlar ham bor. Faqat qatʼiy intizom, masʼuliyat va shaxsiy ja­vobgarlikni yoʻlga qoʻyib, vijdonan ishlash zarur.

Agrar soha taraqqiyoti yangi bosqichda

Bugun oʻziga xos anʼanalarga ega Qashqa­daryo dehqonchilik maktabi tobora rivojla­nib, agrar soha taraqqiyoti yangi bosqichga koʻtarilmoqda. Buning tasdigʻini oʻtgan yili viloyatda 1 million tonnaga yaqin gʻalla, 552 ming tonna paxta, 950 ming tonnadan ortiq sabzavot va poliz mahsulotlari, 347 ming tonna meva hamda uzum, 230 ming tonna kar­toshka, 2900 tonna pilla yetishtirilgani mi­solida yaqqol koʻrish mumkin. Chorvachilikda 522 milliard soʻmlik 251 ta loyiha amalga oshirilib, chet eldan 15 ming bosh qoramol, 50 ming bosh qoʻy olib kelindi.

Kelgusida ham goʻsht va sut yetishtirish hajmini oshirish, chorvachilikda naslchi­likni yaxshilash, xorijdan zotdor mollar­ni olib kelib koʻpaytirish boʻyicha izchil ishlashimiz zarur. Yangi bogʻ va tokzorlar barpo etish, meva-sabzavotni qayta ishlash, eksportini oshirish, oziq-ovqat xavfsizli­gini taʼminlash boʻyicha yirik loyihalar ishga tushiriladi.

Oʻtgan yili yalpi hududiy mahsulotda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ulushi 52 trillion soʻmni tashkil etdi. Jumladan, 111,7 million dollarlik qishloq xoʻjaligi mahsuloti eksport qilindi. Bu koʻrsatkich umumiy eksportning 21 foiziga teng. Shu­ningdek, 18 ta parrandachilik, 6 ta baliqchi­lik loyihasi ishga tushirildi, 2600 tonna asal yetishtirildi.

Qashqadaryo — agrar viloyat, lekin endi eski usullar bilan yuqori natijaga erishib boʻlmaydi. Prezidentimiz koʻrsatmalaridan kelib chiqib, qishloq xoʻjaligidagi islohot­larni jadallashtirish yoʻlida eng muhim va­zifalarni belgilab olganmiz. Avvalo, min­taqamizda yildan yilga kuchayib borayotgan suv tanqisligi sharoitida zaxiralarning har qatrasidan unumli foydalanishimiz shart. Suv tejovchi texnologiyalarni keng joriy qi­lish, kanal, ariqlarni betonlashtirish, suv olish nuqtalarida oʻlchash vositalari va toʻ­siqlar oʻrnatishimiz lozim.

Paxtachilikda ham samaradorlik yuqori boʻldi. Oʻtgan yili 27 ming gektar yerga xo­rijiy navdagi chigit ekildi. “Shinjon” texnologiyasi qoʻllanib, yuqori hosil olin­di. 2026-yilda mazkur texnologiya 55 ming gektarda joriy qilinadi. Albatta, har gektar yerdan olinayotgan daromad uchun ham, sarf-xarajat uchun ham aniq hisob va ja­vobgarlik mavjud. Shu maʼnoda, ekinlarni ekish va sugʻorishni raqamlashtirish chorasi koʻriladi. Bu jarayonda ilm-fan yutuqlarini keng joriy etishga alohida eʼtibor qarati­ladi.

Bunyodkorlik manzillari

Bugun Qashqadaryo ulkan bunyodkorlik may­doniga aylangan. Quruvchilar azmu shijoa­ti bilan shaharu qishloqlarimiz qiyofasi kun sayin koʻrkamlashmoqda. Yangi bino va inshootlar, yoʻllar, koʻpriklar, infratuzilma obyektlari barpo etilmoqda. Jumladan, oʻtgan yili viloyatimizda 176 ta koʻp qavatli uy-joy qurish belgilangan edi. Amalda 208 tasi foy­dalanishga topshirildi. Joriy yil uy-joy dasturi boʻyicha 7510 xonadonli koʻp qavat­li uy-joylar qurilishi moʻljallangan.

Tabiiyki, bunda son bilan birga sifatga ham alohida eʼtibor beriladi.

Transport sohasida ham aholiga koʻplab qu­layliklar yaratilmoqda. Jumladan, 2025-yili zamonaviy 26 ta avtobus va 39 ta mikroavtobus xarid qilinib, tegishli yoʻnalishlarga qoʻyil­di. “Qarshi avtoshohbekati” qurib bitkazildi, 65 ta oraliq bekat qurildi va rekonstruksiya qilindi. Qarshi va Shahrisabz shaharlarida 75 ta oraliq bekat qurish va rekonstruksiya qilish koʻzda tutilgan.

Shuningdek, 2025-yili yoʻl qurilishi va taʼmirlashga ham alohida eʼtibor qaratildi. Jumladan, 1391 kilometr avtomobil yoʻli va 9 ta koʻprik rekonstruksiya qilindi hamda taʼ­mirlandi. Joriy yilda tegishli davlat dasturlari asosida 435,5 kilometr yoʻl taʼmirla­nadi hamda 27 ta koʻprik qayta quriladi.

Turizm drayver sohalardan biriga aylanmoqda

Bugun mehnatkash xalqimizning dunyoqa­rashi, ongu shuuri, hayotga munosabati oʻzgar­moqda, yashashga ishtiyoqi oshmoqda. Odamlar yaxshi ishlagan kishi yaxshi dam olishi zarur­ligini tobora koʻproq anglab borayotir. Ay­taylik, soʻlim tabiat qoʻynida maroqli hor­diq chiqarish, mehnat jamoasi hamda oila aʼzolari bilan sayohatga chiqishni anʼanaga aylantirib borayotir.

Hisor togʻlari bagʻridagi Miraki tu­rizm mahallasi bugun nafaqat vohamiz va mamlakatimiz, balki xorijlik sayyohlar bilan ham gavjum goʻshaga aylandi. Kechagi­na Oqdaryo qirgʻogʻi boʻylab betartib choʻzi­lib ketgan koʻrimsiz supalar, qurum bosgan qozon-oʻchoqlar oʻrnini bugun zamonaviy mehmonxonalar, xostellar, mehmon uyla­ri egallamoqda. “Miraki” MFYdagi 240 gektarli “Shahrisabz” turistik markazida umumiy 1050 oʻringa moʻljallangan ikkita 3 yulduzli mehmonxona, xostel va sav­do-koʻngilochar markazi, avtoturar­goh hamda restoran ishga tushi­rildi.

Oʻtgan yili viloyatda 6 ta mehmonxona, 15 ta xostel va 26 ta meh­mon uyi tashkil etildi. Shu ta­riqa turizm sohasida 1283 ta ish oʻrni ochildi. Bun­dan tashqari, Qamashi va Ki­tobda 3 ta kemping, Shahrisabz va Kitob tumanlarida 40 ta kapsula uy tadbirkorlar tomonidan bunyod etildi. Yana 15 ta turope­rator faoliyati yoʻlga qoʻyilib, ular soni 66 taga yetkazildi.

2025-yili viloyatga 3,6 million mahal­liy, 604 ming xorijlik sayyoh keldi. Shu bilan turizm xizmatlari eksporti qiyma­ti 121 million dollarga yetdi. Bu yil 3,7 million mahalliy, 620 ming nafar xorij­lik sayyohlar kelishi va turizm eksporti qiymati 124 million dollarga yetishi ku­tilyapti. Bunday deyishga yetarli asoslari­miz bor.

Ikki yil avval Shahrisabzdagi “Miraki” MFYga “turizm mahalla”si, oʻtgan yili Kitobdagi Bashir, Qaynar va Shahrisabzdagi Gʻelon qishloqlariga “tu­rizm qishlogʻi” maqomi berildi. Joriy yilda Kitob tumanidagi Jayraxona va Yakkabogʻ tumanidagi Tatar qishloqlari “turizm qishlogʻi”ga aylantiriladi. Qola­versa, Qarshi shahrida Nasaf koʻchasi va “Va­tanparvar” bogʻi hududida 24/7 rejimda faoliyat yurituvchi 2 ta gastronom koʻcha tashkil etildi. Bunday koʻchalar aholi va sayyohlar uchun mazali taomlar isteʼmol qilish, ayla­nib dam olish imkonini beradi. Joriy yil­da bunday koʻchalar soni 12 taga yetkaziladi. Turistlar soni oshishi natijasida Shahri­sabz — Toshkent yoʻnalishidagi samolyotlar oʻtgan yildan haftasiga 6-marta qatnamoqda.

Bu yil “Shahrisabz” turistik markazida qiymati 500 milliard soʻmlik 13 ta loyiha­ni amalga oshirish, bu orqali 300 ta yangi ish oʻrni ochish koʻzda tutilgan. Shuningdek, “May­danak baland togʻ” turistik markazida umumiy qiymati 49,3 milliard soʻmlik loyiha amalga oshirilmoqda. Bu ham sayyohlik sohasi rivo­jiga oʻziga xos hissa boʻlib qoʻshiladi. Shu bilan birga, Qamashida 65,7 gektar, Gʻuzorda 42 gektar hamda Shahrisabz tumani Hisorak — Gʻelon yoʻli boʻyida 16,3 gektar maydonda turizm infratuzilmasi rivojlantiriladi. “Chimqoʻrgʻon” va “Pachkamar” suv omborlari­ning asosiy faoliyatiga taʼsir etmaydigan hududlarida suv turizmi tashkil etiladi.

Qarshi shahriga keladigan turistlar uchun Yerqoʻrgʻon tarixiy shahrining ochiq osmon ostidagi muzey qoʻriqxona-arxeolo­gik parki bunyod etilayotgani ham oʻziga xos yangilik. Qashqadaryo tarixi va madaniyati davlat muzeyini “Vatanparvar” bogʻidagi muzey binosiga koʻchirish orqali viloyatda yagona ixtisoslashgan zamonaviy muzey tash­kil etish rejalashtirilgan.

Tibbiyotdagi oʻzgarishlar — samaradorlik koʻzgusi

Keyingi yillarda sogʻliqni saqlash tizimida tub oʻzgarishlar yuz bermoqda. Xalqimiz islohotlar samaradorligiga, eng avvalo, tibbiyotdagi oʻzgarishlarga qarab baho beradi degan yondashuv soha xodimla­rini yanada masʼuliyat bilan ishlashga unda­moqda.

Tibbiy xizmatning xalqaro tajribaga asoslangan, tizimni aholiga yaqinlashtirish­ga qaratilgan yangi modeli joriy etilyapti. Sohaga byudjetdan ajratilayotgan mablagʻ bir necha karra oshdi. Xususan, viloyatimizning oʻzida tibbiyotga davlat byudjetidan yiliga 3 trillion soʻm mablagʻ sarflanmoqda.

2025-yili 7000 dan ortiq yuqori texno­logik jarrohlik oʻtkazildi. Kitob va Kasbi tumanlarida ilk bor buyrak transplanta­siyasi muvaffaqiyatli bajarildi. Xususiy tibbiyot ham jadal rivojlanmoqda. Viloyat­da bunday muassasalar soni 748 taga yetdi. Tibbiy turizm salohiyati oshmoqda. Boshqa viloyatlar, qoʻshni davlatlardan ham bemor­lar davolanish uchun vohadagi nufuzli kli­nikalarga murojaat qilayotir.

Davlatimiz rahbari Shahrisabz shahrida ochilgan “Oqsaroy” klinikasi bilan tani­shib, bunday innovatsion muassasalar tib­biyotda sifat, dunyoqarashni oʻzgartirishi, boshqalarni ham transformatsiyaga undashi­ni alohida taʼkidladi. Bu yerdagi tizimni andoza qilib, respublikaning barcha hu­dudida shunday klinikalar tashkil etish boʻyicha alohida koʻrsatma berdi.

Raqamlashtirish yoʻnalishiga 18 mil­liard soʻm ajratilib, barcha tibbiyot mu­assasalarida yagona axborot tizimi jo­riy etildi. Yangi tizim joriy qilingan Kitob tumanida tibbiyot brigadalari va aholi oʻrtasida ikki tomonlama shartno­ma tuzildi. Natijada aholining bir­lamchi boʻgʻinga murojaati 30 foizdan 70 foizga oshdi, tuman yoki viloyat shifoxo­nalariga murojaat 35 foiz kamaydi.

Qashqadaryo tajribasi asosida tibbi­yot brigadalarini ragʻbatlantirish yoʻlga qoʻyilgani sababli 250 fuqaroda onkolo­gik kasalliklar erta bosqichda aniqlanib, 40 milliard soʻm tejaldi.

Bundan keyin ham birlamchi boʻgʻin, yuqo­ri texnologik tibbiy yordam turlarini kengaytirish, raqamlashtirish, xizmatlar shaffofligini oshirish, tibbiy sugʻurtani takomillashtirish ustuvor masala boʻlib qo­ladi. Asosiy maqsadimiz — xalqni tibbiyot tizimi xizmatidan rozi qilish.

Hamjihatlik, tarbiya va adolat maskani

Viloyatimizdagi tizimli ishlar natija­sida 66 ta mahalla ishsizlikdan, 379 tasi jinoyatchilikdan, 235 tasi ajrashishdan xoli hududga aylantirildi. Oʻtgan yili ajrashish yoqasidagi 3500 dan ziyod oila yarashtirildi.

“Obod xonadon”, “Obod koʻcha” va “Obod mahalla” mezonlari boʻyicha keng koʻlamli tadbirlar oʻtkazildi. Viloyatdagi har bir tuman va shahar hududida bittadan mahalla servis kompaniyasi faoliyati yoʻlga qoʻyi­lib, aholiga koʻplab turdagi xizmatlar koʻr­satib kelinayotir.

“Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili”da mahallalarni mehr-oqi­bat, hamjihatlik, tarbiya va eng muhimi, ado­lat maskaniga aylantirish kabi yoʻnalishlar­dagi faoliyatimiz koʻlami yanada kengayadi.

Birlik, ishonch va fidoyilik

Prezidentimiz taʼkidlaganidek, “Bel­ni mahkam bogʻlab ishga kirishsak, biz ololmaydigan marra, biz zabt eta olmay­digan dovonning oʻzi yoʻq. Amir Temurdek buyuk ajdodimizdan jasorat, matonat, bagʻrikenglik kabi fazilatlarni meros qilib olgan mehnatsevar, samimiy va olijanob Qashqadaryo ahli bilan oldi­mizga qoʻygan katta-katta marralarga albatta erishamiz. Aminmanki, qashqa­daryoliklar barcha islohotlarimizning oldingi safida boʻladi”.

Bugun oldimizga mana shunday katta maq­sadlarni qoʻyganmiz. Lekin ular faqat bir shart bilan amalga oshadi — birlik, ishonch va fidoyilik bilan!

Qashqadaryoda loqaydlik, oʻziboʻlarchilik, boqibegʻamlik va masʼuliyatsizlik bir ogʻiz soʻz bilan “orqayinlik” deb ataladi. Bu il­lat mahalla-koʻy orasida ham qattiq qorala­nadi. Orqayin odamga turtki va koʻmak beri­ladi, toʻgʻri yoʻl koʻrsatiladi, tashabbuskor kishilarga ergashtiriladi. Bu ezgu anʼana­ni har bir hududda davom ettiramiz.

Vohadagi har bir tuman, har bir mahalla, har bir xonadonda odamlar islohotlar nafa­sini chuqur his qilishi kerak. Har bir masʼul uygʻonishi, zimmasidagi masʼuliyatni, eldoshlari oldidagi burchni his qilib ishlashi za­rur. Muddaomiz — shu! Ana shunda Preziden­timiz belgilab bergan strategik maqsadlarni hayotga toʻlaqonli tatbiq eta olamiz.

Murodjon AZIMOV,

Qashqadaryo viloyati hokimi