Ата-аналар
жиі балалармен тәттілер туралы таласып, тіпті оларды мүлдем тыйым да салады.
Бірақ зерттеулер көрсеткендей, тыйым қаншалықты қатаң болса, құмарлық соғұрлым
күшті болады. Егер балаға көбірек еркіндік берілсе, ол аштық пен тоқтық
сигналдарын тезірек тыңдауды үйренеді, бұл өз кезегінде тағамға деген дұрыс
көзқарасқа әкеледі.
Көптеген адамдар өнімдерді «жақсы» және «жаман» деп бөледі, бірақ бұл тамақтану
туралы факт емес, моральдық баға. Азық-түлік үнемі пайда және зиян тұрғысынан
бағаланған кезде, таңдауды ләззат емес, ерік-жігер анықтай бастайды, ал айыпты
сезімі үйде рұқсат етілген және тыйым салынған нәрселерге әсер етеді. Сонда
бірде-бір өнім басқаларға қарағанда жақсырақ немесе жаманрақ деп қабылданбайды.
Балалар тыйымды білгендерінде шектеулер анық болады, ал тәтті сатып алынбаған
кезде жасырын болады. Зерттеулер көрсеткендей, нақты тыйымдар еріксіз «тыйым
салынған жеміске» деген қызығушылықты күшейтуі мүмкін. Бала тәттіге ессіз
беріліп кетеді және оған жабысып алған соң, тойу сезімінің не екенін назардан
тыс қалдырады.
Бейтарап тіл және тамақтану жауапкершілігі қағидасы көмектеседі: ата-аналар нені
және қашан беру керектігін, ал балалар қанша жеу керектігін шешеді. Тәттілер
бірдеңе үшін марапат емес, жай ғана ас мәзірінің бір бөлігі болуы мүмкін. Сонда
бірде-бір өнім басқалардан жақсырақ немесе жаманрақ деп қабылданбайды.
Мұны қарапайым түрде түсіндіруге болады. Мысалы, қандай да бір өнімді «бұл
жүгіру үшін энергия береді», ал басқасын «бұлшықеттердің өсуіне көмектеседі»
деген сияқты түрде түсіндіру тиімдірек әсер етеді.
Ғалымдар тәжірибелік кеңестер де дайындады. Мысалы, балаларды ас мәзірін
жасауға және сатып алуға қатыстырыңыз. Олардың не жеп жатқанына түсініктеме
бермеңіз: брокколиді мақтау да азық-түлік иерархиясын тудырады. Жақсысы,
тамаққа деген көзқарасыңызды қайта қарап шығыңыз — балалар сізді бақылап отыр.
Кейде, айталық мерекеде көбірек тәтті жеуге рұқсат беруге болады. Қалай
болғанда да, бір кеш денсаулықты белгілемейді, ал ағзаның өзін қалай сезініп
жатқаны туралы сабырлы сұхбат тыйымнан гөрі көбірек сабақ береді, деп жазады
science.mail.ru.