Агар сиз болалигингизда ота-онангизга музлаган жойда мактабгача уч юз метр йўл юриш қанчалик оғирлигидан шикоят қилган бўлсангиз, демак, Хитойнинг Юньнань провинциясидаги Ничжухе қишлоғидаги ҳолатни кўрмагансиз. Гуанчжай бошланғич мактаб-интернати тоғ чўққисида, денгиз сатҳидан 1650 метр баландликда жойлашган.
2022 йилгача бу географик боши берк кўча маҳаллий аҳолини ташқи дунёдан бутунлай ажратиб қўйган. Мактаб ўқувчилари ҳақиқий тоғ йўлини босиб ўтишлари керак эди. Бунда тик қоялар бўйлаб хавфли сўқмоқлардан бир томонга уч соатча кўтарилиб интернатга етиб олишган ва кейин худди шу йўл билан қайтиб келишган.
Вилоятни туристик ҳудудга айлантиришга қарор қилинганда вазият ўзгарди. 2022 йилда бу ерда дор йўли ва “Синъюн зинапояси” деб номланган биринчи экскурсия лифти ишга туширилди. Қоялар бўйлаб хавфли уч соатлик кўтарилиш 30 дақиқага қисқарди, тизимнинг ўзини эса Хитой оммавий ахборот воситалари қурилиш босқичида “осмон автобуси” деб аташди.
Сайёҳлар оқими туфайли 2024 йил октябрь ойида бу ерда қурилиш бошланди. Асосий конструкция 2025 йил сентябрь ойида якунланди ва бир ярим йиллик кенг кўламли ишлардан сўнг Катта канёндаги иккинчи лифт расман фойдаланишга топширилди, деб хабар беради Хитойнинг “Женмин жибао” газетасининг инглиз тилидаги нашри.
Лойиҳага тахминан 68 миллион юань сармоя киритилди. Энди қояда иккита улкан кўтаргич мослама ёнма-ён турибди ва бу Хитойда ягона шундай меъморий ландшафтдир. Янги лифт ўзидан олдингисидан 20 метр баландроқ, унинг баландлиги 288 метрни ташкил этади. Йўловчи кабинаси тўлиқ шаффоф, 360 даража кўринишга эга ва секундига беш метр тезликда ҳаракатланади, деб хабар берди vokrugsveta.ru.
Инвесторлар учун бу лойиҳа соф бизнес. Икки лифтнинг умумий ўтказиш қобилияти энди соатига 1200 кишига етди, бу эса сайёҳлик зонасининг кунлик сиғимини 4000 дан 15 000 гача ошириш имконини берди.
Маҳаллий аҳоли ва Ничжухе ва Гуанчжай қишлоқларидаги ўқувчилар учун эса бу барча юқори технологиялар бепул ишлайди. Интернат мактабга борадиган йўлнинг ҳар дақиқаси тегишли манзилга мўлжалланган: болалар аввал Пули қишлоғида йўналишли автобусга чиқишади, автобус уларни пастки станциягача олиб боради. Сўнгра шишали кабинада тоғ чўққиси ёнидаги майдончага кўтарилади. Чиқиш жойида уларни дор йўли кутади — жарлик устидан махсус кабинада яна беш дақиқа ўтиб, мактаб эшигига етиб олишади. Ушбу “яшил йўлак” бўйлаб полиция ва кўнгиллилар болаларни кузатиб боришади.
Болалар учун катта имкониятдан ташқари, лифтлар тоғ ичкарисига йўл очди, маҳаллий аҳолига иш ўринлари яратди. Шунингдек фермерлик маҳсулотларини сотишни йўлга қўйишга ёрдам берди. Бу эса бутун округнинг қайта тикланишига туртки бўлди.
