Балықшылық азық-аўқат қәўипсизлигин тәмийинлеў, аўыл халқының дәраматын арттырыў ҳәм суў ресурсларынан нәтийжели пайдаланыўда әҳмийетли буўын болып есапланады. Дүньяда аквакультура жедел раўажланбақта. Биринши мәрте жетистирилип атырған балық муғдары тәбийғый суў бассейнлеринде аўланып атырған балық муғдарынан артып кетти.
Мәмлекетимиз бул тараўды буннан былай да раўажландырыў ушын үлкен потенциалға ийе. Мәмлекетимиздеги дәрьялар, каналлар ҳәм ағыслардың улыўма узынлығы 150 мың километрди қурайды. Суў ресурсларының шекленгенлигине қарамастан, республика Орайлық Азияда балық жетистириў көлеми бойынша жетекши орынды ийелейди. 2025-жылы 206 мың тонна балық жетистирилген.
Соңғы жыллары халық санының өсиўи менен бирге белокқа бай өнимлерге болған талап та артып бармақта. Балық өними экономикалық, диеталық ҳәм саламатлық ушын пайдалы азық-аўқат болып табылады. Усы мүнәсибет пенен көллерде дәстүрий балықшылықтан суўдан ақылға уғрас пайдаланыў, оны қайта ислеў ҳәм интенсив технологияларға тийкарланған системаға өтиў зәрүр екенлиги атап өтилди.
Презентацияда 329 тәбийғый суў бассейни ҳәм суў сақлағышлары және оларға тутас 163 мың гектар майданды ижараға бериў, интенсив ҳәм нәсилли балықшылық хожалықларын кепилликли суў менен тәмийинлеў бойынша жаңа, ашық-айдын система енгизиў зәрүрлиги атап өтилди.
Бүгинги күнде интенсив усылда балық жетистириўдиң үлеси улыўма көлемниң 20 процентинен артпайды. Бундай технологиялар болса өнимдарлық ҳәм дәраматты еселеп арттырады. Егер бар потенциал толық иске қосылса, балық жетистириў көлемин 5 есеге арттырыў мүмкин.
Тараўға жаңа технологияларды енгизиў, исбилерменлерди қаржылай қоллап-қуўатлаў, атап айтқанда, жабық суў айланысы системаларын орнатыў қәрежетлериниң бир бөлегин қаплаў, нәсилли ана балықларды импорт етиўге субсидия ажыратыў, қуяш панельлерин орнатыўға субсидия бериў, айланыс қаржыларды толтырыў ушын жеңиллетилген кредит процентлериниң бир бөлегин қаплап бериў зәрүр екенлиги атап өтилди.
Балықшылық хожалықларына кредит ажыратыў, миллий ҳәм сырт ел валютасындағы кредит процентлериниң бир бөлегин қаплаў механизмлери енгизиледи.
Усы имканиятлар есабынан келеси жылы балық жетистириў көлемин 500 мың тоннадан арттырыў илажларын көриў ўазыйпасы қойылды.
Презентацияда нәсилшилик ҳәм илимий қатнас мәселелерине де айрықша итибар қаратылды. Жоқары өнимдарлықтың тийкарғы шәрти сапалы балық шабағы ҳәм жақсы генетика екени атап өтилди. Бул бағдарда карп, ылақа, форель, осётр нәсиллерин жақсылаў, жаңа түрлерди жергиликли климат шараятына бейимлестириў жумыслары шөлкемлестириледи.
Келеси жылдан таў алды аймақларында жылына 20 мың тоннаға шекем форель ҳәм осётр жетистириў қуўатлықларын шөлкемлестириў режелестирилген. Балықшылық илимий-изертлеў институты ушын Аҳангаран дәрьясы бойында тәжирийбе-тәжирийбе майданы шөлкемлестириледи. Миллий карп нәсилин жетистириў ушын сырт ел грантлары тартылады.
Қәнигели кадрлар таярлаў да тараўдың әҳмийетли ўазыйпасы етип белгиленген. Аграр университет негизинде Қытайдың Далян океанология университети менен биргеликте Балықшылық ҳәм аквакультура бойынша қоспа факультет ашыў усынысы көрип шығылды.
Балықшылық тармағын санластырыў мәселелерине айрықша итибар қаратылды. Суўдан пайдаланыў, жер майданлары, нызамсыз балық аўлаў, салық төлемлери ҳәм аўланған балық өнимлери ҳаққындағы мағлыўматларды бирлестиретуғын бирден-бир электрон платформа жаратыў усыныс етилди. Тараўда жасалма интеллект технологияларын кеңнен қолланыў қәрежетлерди қысқартыў ҳәм өнимдарлықты арттырыў имканиятын беретуғыны атап өтилди.
Президентимиз билдирилген усынысларды мақуллап, тараўды қоллап-қуўатлаў илажларын және де кеңейтиў зәрүрлигин атап өтти.
Жуўапкерлерге балықшылық тармағын заманагөй технологиялар, илимий көзқарас ҳәм нәтийжели басқарыў тийкарында раўажландырыў, исбилерменлерге қолайлы шараят жаратыў, суў ресурсларынан ақылға уғрас пайдаланыў, халықты арзан ҳәм сапалы балық өнимлери менен тәмийинлеў бойынша тапсырмалар берилди.
