Қарарға бола, Ташкент қаласы, Ташкент ўәлаятының Жоқары Шыршық, Қибрай, Янгийўл, Зангиата ҳәм Ташкент районлары ыссыхана хожалықларының жумысы ушын арнаўлы экологиялық тәртип енгизилетуғын аймақ (Арнаўлы аймақ) етип белгиленди.
Арнаўлы аймақта ысытыў системасына ийе ыссыхана хожалықларының жумысы тек ғана тәбийғый газ, соның ишинде, суйылтырылған газ), электр энергиясы, геотермал энергия, қуяш энергиясы және ыссылық электр станцияларында пайда болатуғын екилемши ыссылық энергиясынан пайдаланған ҳалда әмелге асырылады.
Қатты жанылғыда (көмир, брикет ҳәм биомасса пеллетлери) жумыс алып барып атырған ыссыхана хожалықлары 2026-жыл 1-декабрьге шекем ысытыў түрин жоқарыдағы түрлерге өзгертип, жумысын даўам еттиреди.
Қатты жанылғыдан тек ғана төмендеги талаплардың барлығын бир ўақыттың өзинде орынлаған ҳалда пайдаланыўға рухсат етиледи:
қазан қурылмаларын жанылғы жеткерип бериў ҳәм жаныў процесин автоматикалық басқарыў системасы және шаң-газ тазалаў үскенелери менен үскенелеў;
үзликсиз автоматикалық мониторинг системасын орнатыў ҳәм оны Экология комитетиниң мәлимлеме системаларына интеграциялаў;
үскенелердиң муўапықлық сертификатына ийе болыўы;
онлайн камералар, қуўат дәреги ҳәм резерв генератор орнатыў;
пайда болған шығындыларды утилизациялаў.
Ыссыхана хожалықларында шиналар, битум, мазут, пластмасса ҳәм полимер плёнкалар, синтетикалық картон, резина, жүн талшығы, пайдаланылған майлар, турмыслық ҳәм өндирислик шығындылар ҳәм сол сыяқлы қурамдағы материалларды жанылғы сыпатында жағыў қатаң қадаған етиледи.
Экологиялық модернизацияны финанслық қоллап-қуўатлаў илажлары:
2028-жыл 1-январьға шекем шаң-газ тазалаў үскенелери, қазан қурылмалары, энергия үнемлеўши экранлар, энергия нәтийжели технологиялар, электр, геотермал, қуяш ҳәм когенерация тийкарындағы ысытыў үскенелерин сатып алыў қәрежетлериниң 50 проценти, бирақ ҳәр бир гектары ушын 50 миллион сумнан аспаған бөлегине мәмлекетлик бюджет есабынан субсидия ажыратылады;
автомат мониторинг станцияларын сатып алыўда тилек билдирген ыссыханаларға үш тәреплеме шәртнама дүзиў арқалы 7 жыл мүддетке процентсиз бөлип-бөлип төлеў шәрти менен ҳәр бир станция ушын 350 млн сумнан аспаған қаржылар қаржыландырылады;
2026-2027-жылларда электр энергиясы, геотермал, қуяш энергиясы, когенерация ысытыў системаларына өтиў жойбарлары ушын коммерциялық банклер арқалы 7 жыл мүддетке 3 жыллық жеңиллетилген дәўир менен жыллық 14 процент ставкада (соннан, банк маржасы 4 процент) жойбар баҳасының 50 процентине шекемги бөлегине ҳәм ҳәр бир гектарға 3 миллиард сумға шекем кредитлер ажыратылады.
2026-жыл 1-декабрьден баслап белгиленген талапларға жуўап бермейтуғын ыссыхана хожалықларына мәмлекетлик экологиялық экспертиза бойынша унамлы жуўмақ берилмейди, бурын берилген жуўмақтың әмел етиўи белгиленген тәртипте ўақтынша тоқтатылады. Онда ыссыхананы электр, газ ҳәм суў тәмийнатынан үзиў илажлары көриледи.
Арнаўлы аймақтағы ыссыхана хожалықларында ҳәр жылы 15-октябрьден 15-мартқа шекем қадағалаў ҳәм мониторинг жумыслары әмелге асырылады. Инсан өмири ҳәм денсаўлығына жоқары қәўип туўдыратуғын факторлар анықланған жағдайда ыссыхананың жумысы ямаса патасландырыўшы дәрек 10 күнге шекем ўақтынша тоқтатып турылады.
