Prezidentimizning Oliy Majlis va Oʻzbekiston xalqiga yoʻllagan Murojaatnomasi tizimli transformatsiyalar davrining fundamental dasturini belgilab berdi. Davlatimiz rahbarining “Mashaqqatli va sharafli mehnatimiz bilan dunyoda hurmat topayotgan, ertangi kunga ishonch bilan dadil borayotgan, matonatli va gʻururi baland millatmiz” degan soʻzlari yangi Oʻzbekiston taraqqiyot yoʻlida oʻz oldiga ulkan maqsad va vazifalar qoʻyganini anglatadi.

Murojaatnomada bevosita taʼlim sohasi bilan bogʻliq koʻplab tashabbuslar ilgari su­rilgan. Bu jamiyatimizda inson kapitalini rivojlantirish davlat siyosatining muhim yoʻ­nalishiga aylanganini koʻrsatadi. Shuningdek, oliy taʼlim tizimida faoliyat yuritayotgan har bir professor-oʻqituvchi, tadqiqotchi va taʼlim menejeri zimmasiga ulkan akademik va maʼ­naviy masʼuliyat yuklaydi. Zero, 2026-yilda davlat boshqaruvi, sud-huquq tizimi, iqtiso­diyot, ayniqsa, taʼlim, ilm-fan, tibbiyot, ma­daniyat hamda ekologiya sohalarida kutilayotgan islohotlar aynan intellektual salohiyatga asoslangan yangicha tafakkurni talab etadi.

Yangi Oʻzbekistonning iqtisodiy qudrati ilk bor yalpi ichki mahsulot hajmining 145 milliard dollardan oshgani, kambagʻallik da­rajasining 5,8 foizga tushgani va eksport qiy­matining 33,4 milliard dollarga yetgani bilan asoslanar ekan, bu oʻsishning barqarorligi fa­qat yuqori texnologik bilimga ega kadrlar or­qali taʼminlanadi.

Toshkent shahri, Buxoro, Fargʻona va Toshkent viloyatlarida 4 ta yirik data-markaz, yaʼni ulkan hajmdagi maʼlumotlarni xavfsiz saqlaydigan, yuqori tezlikda qayta ishlaydigan va uzatadigan “raqamli ombor” hamda 2 ta superkompyuter ishga tushirilishi, shuningdek, 15 ta nufuzli oliygohda sunʼiy intellekt laboratoriyala­ri faoliyati yoʻlga qoʻyilishi mamlakatimizda “bilimlar iqtisodiyoti” poydevorini mustah­kamlaydi. Bu infratuzilma tibbiyot, transport, qishloq xoʻjaligi, geologiya va bank-moliya kabi hayotiy muhim sohalarda 100 dan ortiq sunʼiy intellekt loyihalarini hayotga tatbiq etish imkonini beradi. Minglab iqtidorli yoshla­rimizning kvant texnologiyalari, dronlar va robototexnika yoʻnalishidagi konstruktorlik ishlanmalarini amaliyotga tatbiq qilish uchun “Raqamli texnologiyalar markazi” tashkil eti­lishi yosh avlodning intellektual faolligini yangi bosqichga koʻtaradi.

Eng hayratlanarli voqea — mustaqil Oʻzbe­kiston tarixida ilk bor kosmik sohada sunʼiy yoʻldosh va mamlakatimiz fuqarosi boʻlgan bi­rinchi oʻzbek kosmonavtining fazoga uchirili­shi boʻyicha ishlar boshlanishidir. Bu nafaqat texnologik yutuq, balki butun taʼlim tizimi uchun kuchli ilmiy katalizator boʻlib xizmat qiladi. Koinot darajasidagi tadqiqotlar aniq va tabiiy fanlar oʻqitilishini tubdan yangi­lash, talabalarda murakkab ilmiy tizimlarni boshqarish va tahlil qilish koʻnikmalarini shakllantirishni taqozo etadi.

Murojaatnomada belgilangan toʻrtin­chi ustuvor yoʻnalishga koʻra, professional taʼlim tizimidagi islohotlar, xususan, 100 ta texnikumning Germaniya, Janubiy Ko­reya va Shveysariya modellari asosida moder­nizatsiya qilinishi oʻrta boʻgʻin kadrlarining professional darajasini xalqaro standart­larga tenglashtiradi. Dual taʼlim tizimini joriy etgan korxonalarga 5 milliard soʻmga­cha imtiyozli kreditlar berilishi va ilk bor 100 ming nafar texnikum oʻquvchisiga davlat stipendiyalari tayinlanishi taʼlim va ish­lab chiqarish oʻrtasidagi uzilishni bartaraf etadi.

Shu bilan birga, oliy taʼlimda sifat na­zoratini kuchaytirish maqsadida nufuzli xal­qaro boshqaruv tizimlarining joriy etilishi, masalan, Jizzax politexnika institutining Vengriyaning Obuda universiteti boshqaruviga oʻtkazilishi hamda Yaponiyaning Sukuba milliy universiteti bilan hamkorlikda yangi muassasa tashkil etilishi milliy OTMlar uchun xalqa­ro akademik sifat andozasi boʻlib xizmat qi­ladi. Har yili mehnat bozoriga kirib kelayot­gan 300 ming oliy maʼlumotli yigit-qiz uchun yaratilayotgan raqamli ekotizim talabalarning kognitiv salohiyati va akademik yutuqlarini ish beruvchining real ehtiyojlari bilan bogʻlov­chi intellektual platforma boʻlib xizmat qila­di. Bu platforma taʼlimning shaffofligi va natijadorligini taʼminlashda muhim instru­ment vazifasini oʻtaydi.

Sogʻliqni saqlash tizimida ham xalqaro sifat nazorati oʻrnatilishi, xususan, “Pearson” kompa­niyasi bilan hamshiralar malakasini baholash tizimi yoʻlga qoʻyilishi tibbiy taʼlim nufuzi­ni oshiradi. Tibbiyot sohasiga ajratilayotgan 3,5 trillion soʻm mablagʻ va transplantologiya kabi murakkab yoʻnalishlardagi yangi texnologiyalar faqat eng zamonaviy bilimga ega mutaxassislar qoʻlida samarali vosita boʻla oladi. Davlatimiz rahbari taʼkidlaganidek, yangi Oʻzbekistonning bosh yutugʻi faqat iqtisodiy raqamlar emas, balki jamiyatimizda shakllangan yangicha tahliliy ta­fakkur va rivojlanish madaniyatidir.

Maʼrifatli jamiyatgina yuksak masʼuliyatni his eta oladi va rivojlanish madaniyatini oʻz hayot tarzi darajasiga koʻtaradi. Taʼlim tizi­midagi barcha islohotlar — kelajakka yoʻnalti­rilgan eng samarali sarmoya. Chunki zamonaviy bilim va yuqori texnologik koʻnikmalar bilan qurollangan inson Uchinchi Renessans poydevo­ri bunyodkori va taraqqiyot drayveri boʻla oladi.

Murojaatnomada keltirilganidek, ekologik muvozanatni taʼminlash, “yashil” energetika va suv resurslaridan oqilona foydalanish ham tubdan yangi taʼlimiy yondashuvni talab qiladi. Kelgusi besh yilda mamlakatimizda kamida 30 ming ekologiya menejeriga talab paydo boʻlishi ilmiy prognoz qilinmoqda. Shu bois, 2026-yil­da har bir hududda tashkil etiladigan “yashil” texnikumlar dual taʼlim asosida yiliga 10 ming mutaxassis tayyorlashni zimmasiga olishi kerak boʻladi.

Murojaatnomada belgilangan kosmik lo­yihalar, sunʼiy intellekt laboratoriyalari, “yashil” texnikumlar va yangi universitetlar mamlakatimizni jahonning eng rivojlangan davlatlari qatoriga olib chiqadigan intellek­tual poydevordir.

Shohruxbek QODIROV,

Fargʻona davlat universiteti

katta oʻqituvchisi

Hamkorlik materiali