Мемлекеттік жол қозғалысы қауіпсіздігі қызметі Ақпарат қызметінің басшысы Зойир Юлдошов мопед, скутер және шағын көлемді мотокөлік құралдарын басқару үшін неліктен жүргізуші куәлігі талап етілетінін түсіндірді.
Оның айтуынша, мұндай талапты енгізудегі негізгі себептердің бірі — жолдардағы ереже бұзушылықтар және соның салдарынан орын алып жатқан ауыр жол-көлік оқиғалары.
Атап айтқанда, 2026 жылдың 8 айында скутер мен мопедтердің қатысуымен 563 жол-көлік оқиғасы тіркелген. Олардың салдарынан 488 адам дене жарақатын алып, 89 адам қаза болған.
«89 адам — бұл бір махалла дегені», — деп атап өтті Зойир Юлдошов.
Ереже бұзушылықтар саны да күрт өскен. 2025 жыл бойы мопед пен скутер басқарған адамдардың жол қозғалысы ережелерін бұзуына байланысты 300-ге жуық жағдай анықталған болса, 2026 жылдың өткен кезеңінде бұл көрсеткіш 4 312-ге жеткен. Оның ішінде 162 жағдайда мопед пен скутер жүргізушілері тиісті құжаттары болмай тұрып әрі мас күйінде көлік басқарған.
Бұл талап жақында пайда болған жоқ
ЖҚҚҚ өкілі мопед пен скутерлерге мемлекеттік нөмір белгісін тағу және жүргізуші куәлігін талап ету жақында ғана басталған үдеріс емес екенін де атап өтті.
Үкіметтің 2024 жылғы 17 шілдедегі 429-санды қаулысы негізінде мопед пен скутерлер үшін жеке мемлекеттік нөмір белгілері енгізілген.
Сонымен қатар азаматтарға қолайлы жағдай жасау мақсатында мопед пен скутерлерді мемлекеттік тіркеудің жеңілдетілген тәртібі енгізілген.
«А-1» куәлікті алу жеңілдетілген
2018 жылы бекітілген тәртіпке сәйкес, мопед пен скутер басқару үшін «А» санатындағы жүргізуші куәлігі талап етілген. Жаңа жеңілдетілген тәртіппен «А-1» кіші санаты енгізілді.
Құрылымдық ең жоғары жылдамдығы сағатына 25 километрден аспайтын, қозғалтқыш көлемі 25 текше сантиметрге дейінгі іштен жану қозғалтқышы бар немесе номиналды қуаты 0,25 киловаттқа дейінгі шағын көлемді мотокөлік құралдары үшін мемлекеттік нөмір белгісін алу талап етілмейді. Оларды басқару үшін «А-1» санатындағы жүргізуші куәлігі жеткілікті.
«А-1» санатын алу тәртібі де жеңілдетілген. Азаматтар автомектепте оқымай-ақ, емтиханға өз бетінше дайындала алады.
Сонымен қатар «А», «B», «C» немесе «D» санаттарының бірі бойынша жүргізуші куәлігі бар адамдарға «А-1» санатын бөлек алудың қажеті жоқ.
Басқа санаттар бойынша теориялық емтихандағы 20 тест сұрағының кемінде 18-іне дұрыс жауап беру талап етілсе, «А-1» санаты үшін 16 дұрыс жауап жеткілікті.
ЖҚҚҚ өкілінің айтуынша, бұл талаптардың негізгі мақсаты — мопед пен скутер жүргізушілерінің жол қозғалысы ережелері бойынша қажетті білімге ие болуын қамтамасыз ету және ауыр зардаптарға әкелетін жол-көлік оқиғаларының алдын алу.
«Біз мұндай адамдарға: ережені біліңіздер, жүргізуші куәлігін алыңыздар, біліміңіз болса, жолда өз өміріңізді сақтап жүруді үйренесіздер, дедік. Құқығы мен білімі жоқ адамдардың өмірін сақтау, сондай-ақ басқа жүргізушілердің өміріне қауіп төндірмеу үшін олардың мотокөлікті пайдалануын уақытша шектеп отырмыз», — деді Зойир Юлдошов.
