Мәмлекетимизде кейинги жыллары қорғаныў тараўында мәмлекет ҳәм жәмийет мәплерин тәмийинлеў жолында кең көлемли реформалар әмелге асырылды. Нәтийжеде Қураллы Күшлеримиздиң жаўынгерлик таярлық дәрежеси жаңа сапа басқышына көтерилди. Тараўда кадрлар таярлаў системасы түп-тийкарынан жаңаланды.
Улыўма алғанда, бүгин халық ҳәм армия аўызбиршилиги әмелде тәмийинленип, жасларымыздың армия қатарларында ана Ўатанды қорғаўдай ийгиликли мақсетке исеними, қызығыўшылығы артып бармақта. Әскерий бағдардағы муғаллимлердиң тийкарғы ўазыйпасы да Ўатанды жан-тәни менен сүйиўши, оның раўажланыўы ҳәм азатлығы ушын елим, журтым деп жанып жасайтуғын мәрт уллар, өзбек ўатансүйгишлерин тәрбиялап, камалға келтириўден ибарат.
Ғәрезсизликтиң дәслепки жылларынан-ақ заманагөй талапларға жуўап бере алатуғын, профессионал, ҳәрекетшең ҳәм жоқары нәтийжели армияны жаратыўға кирисилген болса, кейинги жылларда миллий армиямызды дүньяның ең сайланды қорғаныўлары дәрежесине алып шығыў бағдарында үлкен қәдемлер тасланды. Тийкарғысы, қорғаныў қәбилетин беккемлеў ҳәм Қураллы Күшлерди модернизациялаў бағдарында алып барылған жумыслар, тынымсыз излениўлер себепли елимизде заман талаплары дәрежесиндеги күшли армия шөлкемлестириўге ерисилди. Ҳәзирги ўақытта бул армия Ўатан шегараларын қорғаў менен шекленип қалмастан, келешек әўлад ушын мәртлик ҳәм пидайылық үлгиси болып хызмет етпекте.
Және санаўлы күнлерден кейин 34 жыллығы белгиленетуғын армиямыз қыйын, бирақ мақтанышлы жолды басып өтти. Президентимиздиң сөзи менен айтқанда, Қураллы Күшлеримиздиң қәлиплесиў процеси дүньяда ҳәм регионымызда қурамалы әскерий-сиясий жағдай ҳүким сүрген дәўирге туўра келди. Реформаларымыз нәтийжесинде мәмлекетимиз қәўипсизлигин ҳәм халқымыздың тынышлығын тәмийинлеўге уқыплы болған, ҳәр тәреплеме заманагөй қуралланған, қүдиретли армиямыз қәлиплеспекте.
Қураллы Күшлеримиздиң бүгинги потенциалы бул сөзлердиң қаншелли дурыс, ҳақыйқатқа сәйкес екенин айқын көрсетип тур.
Өзбекстан Қураллы Күшлери тек ғана миллий қәўипсизликти тәмийинлеў емес, ал халықаралық ареналарда да өзиниң күш ҳәм жоқары потенциалын табыслы түрде көрсетпекте. Оған мысал, 2022-жылы өткерилген абырайлы Халықаралық армия халықаралық ойынларында (АрМИ) Өзбекстан командасы екинши орынды ийеледи. Сол ўақытта әскерлеримиз 7 алтын, 10 гүмис ҳәм 5 бронза медалын қолға киргизген еди.
Сондай-ақ, әскерий хызметкерлеримиз "Қәўипсиз орталық", "Қуралсаз уста", "Дала асханасы", "Жол патрули", "Снайпер жөнелиси", "Садық дос" сыяқлы халықаралық жарысларда ең жоқары орынларды ийелеген болса, "Элбрус ҳалқасы", "Инженер формуласы", "Десант взводы" сыяқлы жарысларда да сыйлы орынларды қолға киргизди. Бул жарысларда олар тәрепинен 22 жеке ҳәм командалық рекордлар орнатылған.
Соның менен бирге, 2024-жылы Өзбекстан Қорғаныў министрлиги командасы Уллы Британияда болып өткен "Кембрия патрули" жарысында табыслы қатнасты.
Буннан тысқары, 2024-жылы Өзбекстан Қорғаныў министрлиги командасы Қубла Кореяда өткерилген илимий-әскерий таярлық бойынша халықаралық жарыслардың толық жеңимпазы болды. Әскерлеримиз бул халықаралық жарыста тактикалық режелестириў ҳәм ўазыйпаларды орынлаўда жоқары дәрежедеги профессионаллықты көрсетип, басқа қатнасыўшылардың ҳүрмети ҳәм тән алыўына еристи.
Өзбекстан Қураллы Күшлери туўысқан, халықаралық шериклер менен де бирге ислесиўди жедел раўажландырмақта. 2024-жылы Қазақстан аймағында өткерилген "Бирлестик - 2024" оқыў шынығыўлары шеңберинде өзбек әскерлери Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан ҳәм Тәжикстан әскерлери менен биргеликте жаўынгерлик-тактикалық ҳәрекетлерди орынлады. Бул шынығыўларда қурғақлық, ҳаўа ҳәм теңиз бөлимлери арасындағы бирге ислесиўди жетилистириўге қаратылған тактикалық ўазыйпалар әмелге асырылды.
Ҳиндстан менен биргеликте өткерилген "Дослық - 2024" оқыў шынығыўлары айрықша әҳмийетке ийе. 2024-жылы "Термиз" полигонында усы оқыў шынығыўларының бесинши басқышы болып өтти. Шынығыўларда қурғақлық ҳәм әскерий ҳаўа күшлери қәнигелери қатнасты. Тийкарғы итибар терроризмге қарсы гүресиў ҳәм басқа да операцияларда бөлимшелер арасындағы муўапықлық ҳәм тилеклесликти арттырыўға қаратылды.
2024-жылы Қазақстан Қураллы Күшлери менен биргеликте шөлкемлестирилген "Ханжар - 2024" тактикалық арнаўлы оқыў шынығыўлары армиямыздың жаўынгерлик жумысында және бир әҳмийетли ўақыя болды. Он күнлик манёврлер даўамында "Фориш" таў полигонында имаратларды тазалаў, миномётшылар, пулемётшылар ҳәм снайперлердиң ҳәрекетлери, сондай-ақ, жаўынгерлик бронетехниканы қолланыў бойынша әмелий ҳәрекетлер орынланды. Оқыў шынығыўларының нәтийжелери өзбек әскерлериниң ҳәр қандай қурамалы ўазыйпаларды орынлаўға таяр екенлигин және бир мәрте дәлилледи.
2018-жылы қабыл етилген Өзбекстан Республикасының жаңа Қорғаныў доктринасы мәмлекеттиң әскерий сиясатының бағдарларын белгилеп берди. Доктрина Қураллы Күшлеримиз қорғаўшы характерге ийе екенлигин ҳәм барлық мәмлекетлер менен тыныш бирге ислесиўге умтылыўды атап өтеди. Соның менен бирге, заманагөй қәўип-қәтерлерге жуўап бериў ушын армияның жаўынгерлик таярлығын жоқары дәрежеде сақлаў зәрүрлигин айрықша атап өтеди.
Миллий армияның раўажланыўындағы әҳмийетли басқышлардан бири, Өзбекстан Республикасы Қорғаныў санааты бойынша мәмлекетлик комитетиниң дүзилиўи болды. Бул комитет заманагөй қурал-жарақ ҳәм әскерий техника жаратыў және ислеп шығарыў ушын жуўапкер болып, мәмлекеттиң қәўипсизлигин тәмийинлеўге хызмет етпекте.
2023-жылы Президентимиздиң тийисли пәрманына муўапық, Қураллы Күшлерди санластырыў бағдарламасы әмелге асырыла басланды. Әскерлерди басқарыўдың автоматластырылған системалары ҳәм заманагөй байланыс қуралларын енгизиў арқалы түрли жағдайларда қарар қабыл етиў нәтийжелилиги арттырылды.
Ҳәзирги ўақытта модернизациялаў шеңберинде армиямыз заманагөй байланыс системалары, разведка қураллары, ушыўшысыз ҳаўа аппаратлары ҳәм бронетехника менен тәмийинленбекте. Сондай-ақ, әскерий хызметкерлер ушын турақ жай ҳәм медициналық хызмет көрсетиў тараўларында социаллық қорғаўды жақсылаў илажлары көрилмекте.
Ең әҳмийетлиси, өткен дәўирде миллий армиямыз жаслардың ерк-ықрарын шынықтыратуғын, оларды өз Ўатаны ҳәм халқына садықлық руўхында тәрбиялайтуғын мәртлик мектебине айланды. Олардың әскерий хызметке, ел-журт тынышлығы ҳәм татыўлығын, шегараларымыздың қол қатылмаслығын тәмийинлеўге болған қызығыўшылығы ҳәм умтылысы күшейди.
Бир сөз бенен айтқанда, ата журтын, ана топырақты қорғаў елимизде жасап атырған ҳәр бир пуқараның муқаддес ҳәм мақтанышлы миннети болып есапланады.
Алишер ИКРОМОВ,
юридика илимлери бойынша философия докторы,
доцент
