U-ENTER орайының директоры Олег Рыжиченконың атап өтиўинше, USolve бағдарламасы Уллы Британия ҳүкимети жәрдеминде өткерилмекте. Өзбекстанда бағдарламаны әмелге асырыўдың қысқа мүддети ишинде стартап топарлардан 275 мүрәжат жыйналып, оларды таллаўдан өткерилди ҳәм 100 стартап таңлап алынды. Олардың барлығы хакатонда қатнасты ҳәм олардың 50 и инкубация бағдарламасына өтти. Ҳәр бир басқышта қатнасыўшылар жаңа билимлер алып, жойбарларды жетилистирген. Ақырында, усы жумыслардың жуўмағы бойынша ең күшли 20 жойбар таңлап алынып, финалға жоллама берилди. Төрешилер қурамы алдында олардың барлығы жеңимпазлар онлығына кириў ушын өз стартапларын усынды. Тийкарынан, жаслар командаларының инновацияларын венчур фондлары, мәмлекетлик уйымлар, халықаралық шөлкемлердиң ўәкиллери, инвесторлар да өзлери ушын баҳалады.
U-Solve бағдарламасының илажлары себепли киши ҳәм орта бизнеске жәрдем бериўге қаратылған стартап үлкен табысқа еристи. Бул ҳаққында оның авторлары Артем Старовойтов ҳәм Ульяна Гусева айтып берди. Өз жолын баслап атырған компаниялар ушын ЖИ тийкарында "ақыллы хызметкерлер"ди таңлаўда инновацияның мәниси. Бул "хызметкерлер", мәселен, туристлик фирманың усыныслары ҳаққындағы сораўларына дәрҳал жуўап бериўи, кейинги байланыслар ушын өз туристлик компаниясына мүрәжат еткенлердиң мағлыўматларын көрсеткен ҳалда ҳақыйқый усынысларды жибериўи мүмкин.
"Бағдарлама илажлары себепли биз бизнесимизде үлкен бурылыс жасадық ҳәм бир ҳәпте алдын өзимиз режелестирген жаңалықлар менен толық ислейтуғын өнимди иске қостық", - деп атап өтти Артём Старовойтов.
Усы тәризде, жаңа билимлерге ийе болып, идеяның авторлары оны анық әмелге асырыўға шекем жетип келди ҳәм бүгинги күнниң өзинде A-star Phoenix.com мәнзилине исбилерменлерден мүрәжатлар келип түспекте, келешекте олар ушын бундай имканиятларды кеңейтиў режелери бар.
U-Solve жойбары, соның ишинде, Уллы Британия тәрепинен қоллап-қуўатланып, усыныс етилип атырған идеялардың инклюзивлигине қаратылған. Еситиў қәбилети бузылған инсанларға жәрдем бериўге қаратылған стартап усының менен ажыралып турады. Поликлиника, банк, "Бир айна" орайына барыў сыяқлы әпиўайы хызметлер менен ҳәр қандай байланыста бул адамларға сурдоаўдармашы керек, бундай қәнигелер жетерли емес. Бул еситиў қәбилети бузылған инсанлардың өз талапларын қанаатландырыў имканиятын шеклейди. Стартап ўәкили, Фармацевтика техника университети студенти Фирдавсхон Аминованың айтыўынша, ислеп шығылған бағдарлама ишара тилин текстке, сондай-ақ, кери тәртипте аўдарыўға мөлшерленген. Жаслар тәрепинен бул ушын әмелде санлы аватар жаратылды ҳәм ўазыйпа жасалма интеллектти ҳәрекетлердеги өзгерислерди дурыс билиўге үйретиўден ибарат. Оның үстине, ҳәр бир тил ийелериниң өзине тән тили болғаны ушын өзбек ишара тилин есапқа алған. Усы тәризде, жойбар нәтийжеси еситиў қәбилети бузылған инсанлар өзине зәрүр болған жерге мүрәжат етиўи мүмкин болған телефондағы санлы аватарға айланыўы керек. Және бир стартап тийкарын салыўшылары мектеп питкериўшилерине жоқары оқыў орынларының грант бағдарламаларын табыўға жәрдем беретуғын онлайн ассистент жаратыўға қарар етти. Буннан бир жыл алдын Ташкенттеги Түркия экономика ҳәм технологиялар университетин тамамлаған жас архитектор Муҳаммадсадық Фазылжановтың атап өтиўинше, жоқары оқыў орынларының 50 ге шамалас оқыўшысы олардың инновациялық имканиятларын сынақтан өткерген. Сондай-ақ, стартап оларға грант бериўшилердиң талапларына жуўап беретуғын профиль жаратыўға жәрдем берди, демек, оның келешеги үлкен.
Уллы Британияның Өзбекстандағы елшиси Тимоти Смарт Өзбекстан жасларының келешеги жедел позиция, соның ишинде, инновациялық стартаплар арқалы сәўлеленетуғынын атап өтти. Ол финал қатнасыўшылары алдында шығып сөйлеп, U-Solve бағдарламасы инновациялық жойбарларды әмелге асырыў ушын оғада үлкен имканият екенин атап өтти. Жаслардың стартап жаратыўдағы белсендилиги ҳәм умтылысын есапқа алып, оларды қоллап-қуўатлаў бағдарындағы жумыслар оғада әҳмийетли ҳәм даўам еттириледи.
Жаслар өз жойбарларында ЖИ имканиятларынан пайдаланып, киберқәўипсизликтиң әҳмийетин де жақсы түсинбекте. Оған мысал сыпатында қосымшалар ҳәм басқа да мәлимлеме өнимлериниң қәўипсизлигин тексериў бойынша стартапты келтириў мүмкин. Ташкенттеги Түркия экономика ҳәм технологиялар университетинде оқыўды жуўмақлап атырған Нафиса Қурбаналиеваның айтыўынша, бүгинги күнде жаслар пайдаланыўшылардың жеке мағлыўматларын талан-тараж етиў жағдайларынан қәўетерге түспекте. Соның ушын санлы өнимлерге пуқта қатнаста болыў, оларды алдыннан таллаў идеясы туўылды. Жойбар бир жыл алдын жүзеге шыға баслаған ҳәм усы ўақыт ишинде өзиниң реал имканиятларын көрсеткен. Енди оны раўажландырыў ушын инвестиция керек.
Социаллық аспектти өз стартапында психолог Саодат Шагазатова жәмәәти көтерип шықпақта. Инновацияның ўазыйпасы өзиниң пайдалылығын көрсеткен жойбардың имканиятларын кеңейтиў ушын "Мазмун" қосымшасын жаратыўдан ибарат.
"Мазмун" - бул мазмунлы өмир ушын қосымша болып, ерли-зайыплылар ҳәм адамлар улыўма бир-бирин жақсырақ түсиниўи, ойын механикасы жәрдеминде бир-бирин жақсырақ билиўге жәрдем беретуғын қосымша", - деди психолог.
Бағдарланыў - адамлардың мүнәсибетин жақсылаў. Тек ғана шаңарақлық жуплықлар емес, балалы ата-аналар, дослар ҳәм тағы басқалар. Қосымшаны жаратыўдан алдын мине усындай психологияға тийкарланған карталар көринисиндеги ойын вариантлары сынақтан өткерилген ҳәм олар өз нәтийжесин көрсеткен. Соның ушын бул тәжирийбени санлы технологиялар жәрдеминде кеңейтиў идеясы туўылды.
Қатнасыўшылар идеясының әжайыплығы ҳәм кеңлиги таң қалдырады. Жеңимпаз болған 10 команда ушын тийкарғы сыйлық Алматы қаласында өткерилетуғын GITEX 2026 халықаралық технология көргизбесине саяхат болады (2026-жыл 4-5-май күнлери). Региондағы бул ири технологиялық илажда стартапларды таныстырыў, халықаралық базарлар, стратегиялық шериклер ҳәм инвестициялық имканиятларға тиккелей жол ашыў мүмкин болады.
Себеби, U-ENTER диң USolve бағдарламасы бойынша шериги болған VirtualAccelerate (Қырғызстан) компаниясының басшысы Бибинур Алибаева атап өткениндей, Орайлық Азия үлкен глобал экосистеманың бир бөлеги болып есапланады. Дүньяда технологиялар, соның ишинде, усындай стартаплар арқалы жедел раўажланып атырған тенденция бақланбақта. Бул жердеги жаслар болса ҳақыйқый өсиў драйвери болып есапланады.
