Сапар даўамында Берлин қаласында Германияның бир қатар мәмлекетлик уйымлары, соның ишинде, Бундестаг, Федерал канцлер уйымы, Сыртқы ислер министрлиги, Экономика ҳәм энергетика министрлиги, Германия экономикасы Шығыс комитети ўәкиллери менен сөйлесиўлер өткерилди.
Буннан тысқары, ГФРдың жетекши таллаў орайлары, соның ишинде, Глобал жәмийетлик сиясат институты, Шығыс Европа ҳәм халықаралық изертлеўлер орайы, Германия халықаралық қатнасықлар кеңеси, сондай-ақ, жетекши қорлар - Илим ҳәм сиясат қоры, Халықаралық тынышлық ушын Карнеги қоры, "Бергхоф" қоры, Конрад Аденауэр атындағы ҳәм Маршалл фонды менен эксперт ушырасыўлары ҳәм дөгерек сәўбетлери өткерилди.
Сапардан гөзленген мақсет глобал ҳәм регионаллық әҳмийетке ийе актуал мәселелер бойынша ҳәр тәреплеме пикир алысыў, Германия ҳәм улыўма Орайлық Азия арасындағы қатнасықлардың раўажланыў пәтин таллаў, сондай-ақ, еки тәреплеме Өзбекстан-Германия бирге ислесиўин тереңлестириў бойынша анық қәдемлерди белгилеўден ибарат.
Тәреплер ҳәзирги басқышта Өзбекстан ҳәм Германия арасындағы исеним ҳәм өз-ара мәплерди есапқа алыў принциплерине тийкарланған сиясий сөйлесиў жоқары жеделликти көрсетип атырғанын атап өтти. Сөйлесиўлердиң байлығы жоқары дәрежедеги ҳәм жоқары дәрежедеги сапарлардың турақлылығы менен тастыйықланады.
Усы мәниде, Бундестагта еки тәреплеме ҳәм регионаллық күн тәртибин алға қойыўдың тийкарғы қуралы сыпатында парламентлераралық бирге ислесиўди тереңлестириўге айрықша итибар қаратылды. Ушырасыў қатнасыўшылары нызам шығарыўшылар арасындағы тиккелей байланысларды жеделлестириў бурын қабыл етилген қарарларды нәтийжели қоллап-қуўатлаўды тәмийинлейтуғынын, нызам дөретиўшилиги ҳәм мәмлекетлик басқарыў тараўында тәжирийбе алмасыў ушын майданға айланатуғынын тастыйықлады.
Сөйлесиўлерде еки тәреплеме экономикалық шерикликти сапа жағынан жаңа басқышқа алып шығыў мәселеси дыққат орайында болды. Германия тәрепи Өзбекстанның санаатты модернизациялаў, санлы ҳәм "жасыл" трансформацияға қаратылған избе-из бағдарын жоқары баҳалады.
Атап айтқанда, ГФР Экономика ҳәм энергетика федерал министрлиги ўәкиллери таңланған раўажланыў стратегиясы Германия исбилермен топарларында толық қоллап-қуўатланып атырғанын атап өтти. Ашық-айдын ҳәм алдыннан болжаў мүмкин болған шараятлар жаратылғаны Германия инвестицияларының республика экономикасына кең көлемде кирип келиўине хызмет етип атырғаны атап өтилди.
Саўда-экономикалық бирге ислесиўдиң турақлы унамлы пәти буны айқын тастыйықлайды. Кейинги он жылда өз-ара товар алмасыў көлеми дерлик үш есеге өсип, 2025-жылдың жуўмағы бойынша рекорд көрсеткиш - 1,42 миллиард долларға жеткени атап өтилди.
Соның менен бирге, Германия экспортының структурасы анық инвестициялық характерге ийе екени дыққатқа ылайық: жеткерип бериўдиң 55 проценттен асламы жоқары технологиялық үскенелер ҳәм транспорт қуралларына туўра келеди.
Германия экономикасы Шығыс комитети атқарыўшы директоры М.Хармс атап өткениндей, Германия бизнесиниң көзқарасында Өзбекстан биргеликтеги инвестициялық жойбарларды әмелге асырыў ушын исенимли платформа болған регионаллық санаат локомотивине айланбақта. Усы мәниде, тәреплер "классикалық товар алмасыў"дан терең санаат кооперациясына өтиўдиң сөзсиз тийкарғы әҳмийетин атап өтти.
Германияның алдынғы технологияларын трансферлеў, Өзбекстан экономикасына Европа стандартларын енгизиў әҳмийетли екенлигине айрықша итибар қаратылды. Бундай кооперация сыртқы экономикалық шериклерди диверсификациялаў ҳәм жеткерип бериў шынжырларының турақлылығын беккемлеў көзқарасынан еки тәреп ушын да стратегиялық жақтан пайдалы екени атап өтилди.
Бирге ислесиўдиң тийкарғы бағдарлары сыпатында ГФРдан жоқары технологиялар ҳәм ноу-хауларды тартыў, қайта тиклениўши дәреклер тийкарында энергия ислеп шығарыўды биргеликте раўажландырыў, исенимли ҳәм қәўипсиз логистика маршрутларын, бәринен бурын, Орта коридордың транспорт-транзит имканиятларын избе-из беккемлеў арқалы қурыў белгиленди.
Сондай-ақ, тәреплер миграция тараўындағы шериклик ҳаққындағы келисимди әмелге асырыў механизмлерин ҳәр тәреплеме көрип шығып, бирге ислесиў өз-ара пайда принципи тийкарында қурылып атырғанын атап өтти. Атап айтқанда, Өзбекстанның маман мийнет ресурслары 1,7 миллионнан аслам жумыс орнын қурайтуғын ГФРдың кадрларға болған талабын қаплаўда тийкарғы фактор болмақта.
Миграция тараўындағы жедел Өзбекстан-Германия шериклиги себепли Өзбекстан пуқаралары Германия мийнет базарына қәўипсиз ҳәм нызамлы кирип бармақта, бул жерде олардың ҳуқықлары исенимли қорғалмақта. Ушырасыўлар шеңберинде ГФРда мийнет етип атырған өзбекстанлы қәнигелер узақ мүддетли келешекте мәмлекеттиң ишки технологиялық илгерилеўи ҳәм индустриаллық раўажланыўын тәмийинлеў мақсетинде инсан капиталына стратегиялық инвестиция сыпатында қаралып атырған бийбаҳа компетенцияларды қәлиплестирип атырғаны атап өтилди.
Ташкенттиң регионаллық сиясатына тоқтап өтип, Германия тәрепи Орайлық Азия мәмлекетлериниң проактив бирге ислесиўи дүньяда анықсызлық күшейип атырған шараятта " узақты гөзлеген қарар" екенин атап өтти. Берлиннин пикиринше, бул ҳәр бир мәмлекеттиң ишки турақлылығына да, регионның халықаралық майдандағы субъектлиги ҳәм тәсириниң беккемлениўине де хызмет етеди.
Өзбекстанның мәмлекет басшыларының Мәсләҳәт ушырасыўлары шеңбериндеги басшылығының жуўмақларына жоқары баҳа берилди. Германия тәрепиниң пикиринше, Ташкенттиң жетекшилиги себепли бул формат турақлы пәтке ийе болып, регионаллық бирге ислесиўдиң жаңа архитектурасын қәлиплестириў, көп қырлы бирге ислесиўди мисли көрилмеген дәрежеде кеңейтиў, Орайлық Азияда турақлылық ҳәм избе-из раўажланыўды беккемлеў ушын тийкар болды.
Германия сыртқы сиясат жәмийети аналитиклериниң баҳалаўына бола, Орайлық Азия мәмлекетлериниң демократиялық вектор, көп тәреплемелик принциплери ҳәм халықаралық ҳуқық нормаларына садықлығы Европа Аўқамы ҳәм Орайлық Азия мәмлекетлери арасындағы өз-ара қатнасықларды тереңлестириў ушын қолайлы шараятлар жаратпақта.
Усы мәниде, "Орайлық Азия + Германия" форматын толықтырыўдың стратегиялық әҳмийети артып баратырғаны атап өтилди, бул Берлинге 80 миллионнан аслам халық жасайтуғын ҳәм улыўма жалпы ишки өними 560 миллиард доллардан зыят болған тез өсип атырған базарға ийе "бирден-бир ҳәм күтилген регион" менен системалы сөйлесиўди жолға қойыў имканиятын береди.
Усы мәниде, ГФР Федерал канцлери мәкемесинде Орайлық Азия мәмлекетлери менен бирге ислесиўди тереңлестириў ҳәм бул форматқа узақ мүддетли турақлылық бағышлаўға тийкарғы итибар қаратылды.
Берлин жоқары дәрежедеги үзик-үзик сөйлесиўлерден системалы шерикликке өтиўге умтылып атырғаны атап өтилди. Усы мүнәсибет пенен турақлы сиясий, экономикалық ҳәм экспертлик қарым-қатнасты тәмийинлейтуғын турақлы ислейтуғын механизмлерди жаратыў зәрүр екенлиги атап өтилди.
Улыўма алғанда, сапар етиў нәтийжелери Өзбекстан Республикасы Германия сыпатында исенимли стратегиялық шерикке ийе екенин көрсетти. Ҳәр еки мәмлекетте өз-ара бирге ислесиўдиң анық бағдарлары ҳәм тийкарғы бағдарлары, бир-бириниң зәрүрлигин түсиниў бар екени анық.
Тәреплер еки тәреплеме қатнасықлардың салмақлы өсиў резерви технологиялар трансфери ҳәм логистика жөнелислерин оптималластырыў тараўында екени ҳаққында бирдей пикир билдирди. Бул тармақлардағы синергия глобал тынышсызлық шараятында Өзбекстан ҳәм Германияның технологиялық турақлылығы ҳәм бәсекиге шыдамлылығын тәмийинлей алатуғын жаңа бирге ислесиў архитектурасын қәлиплестириў ушын оғада әҳмийетли.
Кең көлемде Ташкент ҳәм Берлин шериклигине Орайлық Азия ҳәм Европа Аўқамы арасындағы турақлы раўажланыў ҳәм аймақлараралық байланысларды беккемлеўдиң әҳмийетли факторы сыпатында қаралмақта.
Мазмунлы экспертлик-аналитикалық жәрдемди тәмийинлеў мақсетинде жетекши "ақыл орайлары" арасында турақлы сөйлесиўди даўам еттириў ҳәм еки тәреплеме күн тәртибиндеги әҳмийетли мәселелер бойынша қоспа әмелий изертлеўлерди баслаўға келисип алынды.
