Инфляциялық күтимлердиң төменлеўи ҳәм инфляция дәрежесиниң салыстырмалы турақласыўына қарамастан, ишки талаптың жоқарылығы ҳәм сыртқы коньюнктураның өзгериўи менен байланыслы инфляцияға қарсы қәўиплердиң сақланып қалып атырғаны қатаң пул-кредит шәртлерин сақлап қалыў зәрүрлигин көрсетпекте.
Инфляция динамикасы. Сентябрь айында улыўма инфляция жыллық есапта 6,4 процентти қурап, август айына салыстырғанда азғана жеделлести. Оған мийўе-овощ өнимлери, жанылғы ҳәм айырым хызметлер баҳаларының артыўы тәсир еткен. Хызметлер тараўында инфляция жыллық көлемде 7 процентке шекем тезлести. Базалық инфляция өзгериссиз 5,5% дәрежеде қәлиплести.
Соңғы айларда инфляция динамикасына усыныс факторларының тәсири күшеймекте. Соның менен бирге, баҳаларының жыллық өсиўи 5 проценттен жоқары болған товарлар ҳәм хызметлер үлесиниң бираз артыўы инфляция басымының сақланып қалып атырғанынан дәрек береди. Бундай шараятта пул-кредит сиясаты усыныс факторлары тәсиринде жүзеге келиўи мүмкин болған екилемши инфляция эффектлерин шеклеўге қаратылған болып қалады.
Халықтың ҳәм исбилерменлик субъектлериниң инфляциялық күтилмелери төменлеўде даўам етти. Атап айтқанда, сентябрь айында халықтың келеси 12 ай ушын инфляциялық күтилмелери 8,7 процентти, исбилерменлик субъектлериниң күтилмелери болса 9,2 процентти қураған.
Дүнья базарларында азық-аўқат баҳаларының жоқары өзгериўшеңлиги ҳәм энергия ресурслары баҳалары менен байланыслы қәўип-қәтерлер сыртқы инфляциялық басымларды күшейтпекте. Бул факторлардың импорт каналы, өндирис ҳәм транспорт қәрежетлери арқалы ишки баҳаларға тәсири инфляцияның төменлеў процесин төменлетиўи мүмкин.
Экономикалық белсендилик. Экономикада жоқары жеделлик сақланып қалмақта. 2026-жылдың январь-сентябрь айларында экономикалық өсиў өткен жылдың сәйкес дәўирине салыстырғанда 8,3% ти қурады. Онда санаат, қурылыс ҳәм хызмет көрсетиў тараўлары өсиўдиң тийкарғы драйверлерине айланды.
Келеси айларда инвестициялық белсендилик ҳәм халықтың реал дәраматларының өсиўи де ишки талапты қоллап-қуўатлаўда даўам етеди. Усы факторларды есапқа алған ҳалда жалпы ишки өнимниң өсиў прогнозы арттырыў тәрепке қайта көрип шығылды ҳәм усы жылдың жуўмағы бойынша оның өсиўи дерлик 8 процент дәрежесинде болыўы күтилмекте.
Сондай-ақ, инвестицияларды жеделлестириў ҳәм жаңа қуўатлықларды иске қосыў экономиканың өндирис потенциалын кеңейтиўге хызмет етеди. Бирақ, өндирислик потенциалдан жоқары болған жыйынды талаптың қәлиплесиўи шараятында талап факторлары менен байланыслы болған инфляция басымы сақланып қалыўы мүмкин.
Инфляция прогнозы
Жоқары ишки талапты, энергия ресурслары баҳалары менен байланыслы сыртқы қәўип-қәтерлерди, сондай-ақ, айырым тәртипке салынатуғын баҳалардың жобаластырылған көтерилиўин есапқа алып, улыўма инфляция прогнозы қайта көрип шығылды. Жаңаланған мағлыўматларға бола, 2026-жылдың жуўмағы бойынша инфляция дәрежеси 7 процент әтирапында болыўы күтилмекте.
Онда, тәртипке салынатуғын баҳалардың өзгериўинен алынатуғын тиккелей тәсирлер қысқа мүддетли болып, келеси жылы сапластырылады. Қатаң пул-кредит шараятлары, өз гезегинде, бул өзгерислер менен байланыслы екилемши тәсирлерди баҳалар ҳәм халықтың инфляциялық күтиўлерине өткериўди шеклемекте.
Нәтийжеде базалық инфляция жыл ақырына шекем сезилерли дәрежеде өзгермеўи, кейинги дәўирлерде болса төменлеўи күтилмекте. 2027-жылдың ақырына шекем улыўма инфляция 5 процентлик шекке жетиўи прогноз етилмекте.
Пул-кредит шәртлери
Пул базарының процент ставкалары тийкарғы ставкаға жақын дәрежеде қәлиплеседи. Миллий валютадағы депозит ҳәм кредитлер бойынша реал процент ставкаларының унамлы дәрежеде сақланып қалыныўы ақша-кредит шәртлериниң қатаңлығын тәмийинлейди. Бул болса, өз гезегинде, сумдағы жыйналыўлардың тартымлылығын қоллап-қуўатлайды ҳәм жәми талап пенен экономиканың өндирислик потенциалын теңлестириўге жәрдем береди.
Орайлық банк басқармасы жоқарыдағы факторларды есапқа алған ҳалда тийкарғы ставканы жыллық 14 процент дәрежесинде сақлап қалыў ҳәм қатаң пул-кредит шәртлерин сақлап қалыўды даўам еттириў мақсетке муўапық, деп есаплайды.
Ҳәзирги шараятта бул усыныс факторларының басқа баҳалар ҳәм инфляциялық күтимлерге тәсириниң кең тарқалыўының алдын алыўға, сондай-ақ, инфляцияның төменлеўши траекториясының сақланып қалыўын тәмийинлеўге хызмет етеди.
Орайлық банк инфляция ҳәм инфляциялық күтиўлер динамикасын, ишки талап факторларын, сондай-ақ, сыртқы экономикалық шараятлардың өзгериўин айрықша қадағалайды. Тийкарғы ставка бойынша кейинги қарарлар инфляция динамикасына ҳәм прогнозына, инфляциялық күтилмелерге, сондай-ақ, инфляциялық қәўип-қәтерлердиң жүзеге келиўине байланыслы болады.
Орайлық банк Басқармасының тийкарғы ставканы көрип шығыў бойынша гезектеги мәжилиси 2026-жыл 16-декабрьге белгиленген.
