Мәмлекетимиз басшысы дәслеп соңғы жыллары регион экономикасында жүз берген өзгерислерге тоқтап өтти.

Ўәлаятта 8 миллиард 200 миллион доллар инвестиция есабынан 8 мың заманагөй өндирис қуўатлылығы иске қосылған. Исбилерменликти раўажландырыўға 100 триллион сум ресурс қаратылып, саўда майданлары 10 миллион квадрат метрге көбейтилген. 13,5 мың киши ҳәм орта кәрхана шөлкемлестирилип, олардың улыўма саны дерлик еки есеге артты.

Нәтийжеде жалпы аймақлық өним 1,7 есеге, санаат өнимлерин ислеп шығарыў 1,5 есеге, хызмет көрсетиў 3 есеге артты. Ең әҳмийетлиси, кейинги төрт жылда жумыссызлық дәрежеси 9,2 проценттен 4,6 процентке, кәмбағаллық дәрежеси болса 11,6 проценттен 5,2 процентке азайды.

Халықтың турақ жай шараятын жақсылаў бойынша үлкен жумыслар исленбекте. Марғилон қаласындағы Жипекши ҳәм Қыргули мәҳәллелериндеги 241 ески турақ жай орнында 2 мың 500 квартиралы көп қабатлы турақ жайлар қурылды. Наўрыз мәҳәллесинде қурылып атырған "Жаңа Өзбекстан" массивине усы жылы және 6 мың 500 шаңарақ көшип келеди. Бундай жумыслар Ёзёвон ҳәм Қува районлары, Қоқанд ҳәм Ферғана қалаларында да даўам еттирилмекте.

Кейинги он жылда ўәлаятта 74 мың орынлық мектеплер, 145 мың орынлық бақшалар ҳәм 3 мың орынлық емлеўханалар ашылды. 167 жеке меншик мектеп шөлкемлестирилип, оларда 40 мыңнан аслам бала билим алмақта. Билимлендириўдиң сапасы артқаны нәтийжесинде Ферғана ўәлаяты жаслардың жоқары оқыў орынларына кириў көрсеткиши бойынша республикада 3-орынға көтерилди.

Аўыл хожалығында 15 мың гектар санаатластырылған бағ ҳәм жүзимгершилик жаратылды, және 6 мың гектар бағ қайта тикленди. Мийўе-овош экспорты 3 есеге көбейип, 400 миллион долларға жеткен.

Ферғана, Сух, Қува районлары, Марғилан ҳәм Қоқанд қалаларында туризм жедел раўажланбақта. Өткен жылы сырт елли туристлердиң саны биринши мәрте 500 мыңнан, ишки туристлердиң саны болса 3 миллионнан артты. Туризм хызметлериниң экспорты 185 миллион долларға жетти.

- Ферғана халқы бизден буннан да жоқары нәтийжелерди күтпекте, - деди Президент Шавкат Мирзиёев.

Усы мүнәсибет пенен быйыл ўәлаятта экономиканың 9,1 процентке, санааттың 9 процентке өсиўин тәмийинлеў, 4,5 миллиард доллар сырт ел инвестицияларын тартыў, экспортты 2 есеге арттырып, 2 миллиард долларға жеткериў ўазыйпасы қойылды.

Мәжилисте Ферғана ўәлаяты мәмлекетлик уйымлардың жумысына, санаат, хызмет көрсетиў ҳәм аўыл хожалығы тараўларына заманагөй технологиялар, санлы шешимлер ҳәм жасалма интеллектти кеңнен енгизиў бойынша үлги болыўы керек екенлиги атап өтилди.

"Бес миллион жасалма интеллект жетекшилери" бағдарламасы шеңберинде ең көп сертификат алған жигит-қызлар Ферғана ўәлаятына туўра келеди. Ўәлаят ҳәм районлардың басшыларына қәбилетли жасларды жедел тартқан ҳалда, мәмлекетлик уйымлардағы хызметлер ҳәм процесслерди санластырыў, халық ҳәм исбилерменлерге қолайлылықларды арттырыў бойынша тапсырмалар берилди. Мәҳәллелердиң салыстырмалы үстинлигин жасалма интеллект жәрдеминде таллап, жумыс орынларын жаратыў, қосымша қун ҳәм халықтың дәраматларын көбейтиўге қаратылған жойбарлар ислеп шығыў әҳмийетли екенлиги атап өтилди.

Мәселен, Ёзёван районының имканиятларын ЖИ жәрдеминде үйрениў район экономикасында тийкарғы итибарды логистикаға қаратыў зәрүр екенлигин көрсетти. А-373 магистральының Ёзёвон арқалы өткен 35 километрлик бөлегинен күнине 30 мың транспорт қуралы өтеди. Бул бағдарда логистика орайлары, ири қоймахана комплекслери ҳәм жол бойы хызмет көрсетиў инфраструктурасын кеңейтиў есабынан экономикалық айланысты және 1 триллион сумға арттырыў ўазыйпасы қойылды.

Кейинги жылларда Ферғана ўәлаятында IТ хызметлериниң көлеми 4 есеге өсип, експорт 23 миллион доллардан артты. Жаңа оқыў жылынан баслап, Қува тәжирийбеси тийкарында және 16 райондағы техникумларда программаластырыў, робототехника, график дизайн ҳәм шет тиллери бойынша кадрлар таярлаў жолға қойылады. Ферғана қаласында "IТ-парк" университети, Марғиланда "Инҳа" университетиниң филиалын ашып, жасалма интеллект, киберқәўипсизлик ҳәм бағдарламалық инжиниринг бағдарларында жылына 1 мың студентти оқытыў режелестирилген.

Электрон коммерцияны раўажландырыў мәселесине де айрықша итибар қаратылды. Бул тараўда Ферғана ўәлаятының үлеси ҳәзирше төмен екени атап өтилди. Соның ушын ўәлаятта кеминде 100 мың квадрат метр майданда қоймахана инфраструктурасын шөлкемлестириў, соннан 30 мың квадрат метрин усы жылдың өзинде пайдаланыўға тапсырыў зәрүр екенлиги атап өтилди. Санаат ҳәм өнерментшиликке қәнигелескен 126 мәҳәлледеги исбилерменлерди электрон саўда платформаларынан пайдаланыўға үйретиў ўазыйпасы қойылды.

Аўыл хожалығында бар ресурслардан нәтийжели пайдаланыў мәселелери де көрип шығылды. Ўәлаятта 370 мың гектар суўғарылатуғын жер болып, соннан 55 мың гектары бағ ҳәм жүзимзарлықлар болып есапланады. Соның менен бирге, 5 мың 500 гектар бағ ҳәм жүзим атызлары гөнерген, 6 мың гектар дала ҳәм тақырлық жерлерден нәтийжели пайдаланылмай атыр. Бул имканиятлардың иске қосылыўы нәтийжесинде қосымша 300 мың тонна мийўе-овош жетистириў, экономикада 2 триллион сум қосымша қун жаратыў мүмкин екенлиги атап өтилди.

"Қува Агростар" комплексиниң бул бағдардағы тәжирийбеси айрықша атап өтилди. Бул жерде қыйтақ жер ҳәм дийқан хожалықлары ушын киши қайта ислеў цехларын қурыў, фермерлерди оқытыў курслары, ин витро лабораторияларында жетистирилген нәллерди жеткерип бериў, таяр өнимлерди експорт етиўге кооперация тийкарында жәрдемлесиў жолға қойылмақта. Бундай көзқарасларды барлық районларда енгизиў, ескирген 5 мың 500 гектар бағларды толық жаңалаў зәрүр екенлиги атап өтилди.

Ўәлаятта 50 мың гектар өнимдарлығы төмен пахта ҳәм ғәлле майданлары және нәтийжелилиги аз бағлар орнында супер интенсив бағлар жаратыў бойынша кең көлемли бағдарлама ислеп шығылады. Усы жылы 611 мың тонна мийўе, 252 мың тонна жүзим, 1,8 миллион тонна овош ҳәм 119 мың тонна салы жетистирип, мийўе-овош экспортын 25 процентке арттырып, 500 миллион долларға жеткериў зәрүр екенлиги атап өтилди.

Мәмлекетимиз басшысы инвестиция мәселелерине де тоқтап өтти. Ўәлаятта санаат зоналары ушын ажыратылған 1 мың 77 гектар жерден нәтийжели пайдаланыў, ҳәр гектар жерден жылына кеминде 50 миллиард сумлық өним ислеп шығарыў тийкарғы норма етип белгиленди. Санаат зоналарында 5 миллиард долларлық инвестициялық жойбарларды әмелге асырыўды баслаў бойынша көрсетпе берилди.

Сондай-ақ, Бешариқ районының Андархан мәҳәллесинде еркин саўда зонасын шөлкемлестириў, Қоқанд қаласындағы механика заводы аймағында баҳасы 70 миллион долларлық ири саўда комплексин қурыў усыныслары қоллап-қуўатланды.

Туризм тараўында да үлкен имканиятлар бар екени атап өтилди.

- Тарийхый естеликлер ҳәм бийтәкирар тәбиятты өзинде жәмлеген Ферғанада сырт елли туристлердиң ағымын және 2-3 есеге арттырыў мүмкин, - деди Президент Шавкат Мирзиёев.

Оның ушын Қоқанд ҳәм Марғилан қалаларын зыярат туризмине, Сух, Қува, Бешариқ ҳәм Ферғана районларын емлеў ҳәм екотуризмге қәнигелестириў зәрүр екенлиги атап өтилди. Атап өтилгениндей, дем алыўшылардың қәўипсизлигин тәмийинлеў мақсетинде Қува районындағы "Каркидон" суў сақлағышы аймағында айрықша жағдайлар орайы шөлкемлестирилген. Мәмлекетимиздеги басқа да суў сақлағышларды басқышпа-басқыш халық ҳәм туристлер ушын қолайлы аймаққа айландырыў ўазыйпасы қойылды.

Марғилан қаласында "Бурҳониддин Марғиноний" комплексиниң ашылыўы елимиздиң миллий қәдириятлары ҳәм тарийхый мийрасын дүньяға көрсетиўдеги әҳмийетли қәдем болғаны атап өтилди. Ферғана районында "Шаҳимардан-Ёрдон" халықаралық курорт зонасы, "Водил" малина агротуризм кластери, "Аввал" кеўилашар туризм комплекси, "Чимён" санаторий-курорт зонасын шөлкемлестириў сыяқлы жойбарлар әмелге асырылмақта. Келеси жылдың ақырына шекем туризм тараўында 300 миллион долларлық 50 жойбарды иске қосыў режелестирилген.

Қоқанд қаласында 64 мәдений мийрас объектин қамтып алған 3 пияда туризм маршруты ислеп шығылған. Қаладағы мәдений мийрас объектлериниң имаратларында жайласқан мәмлекетлик мәкемелерди басқышпа-басқыш басқа имаратларға көшириў, тарийхый объектлерди туристлик ҳәм мәдений орынларға айландырыў бойынша тапсырмалар берилди.

Сух районында экотуризм, агротуризм ҳәм медицина туризмин раўажландырыў ушын үлкен имканиятлар бар екени атап өтилди. Сух дәрясының Сариканда, Истиқлол ҳәм Раўон мәҳәллелеринен өткен бөлегинде 130 гектар майданда ири туризм комплексин қурыў, сырт елли қәнигелерди тартқан ҳалда, районды раўажландырыў бойынша мастер-реже ислеп шығыў ўазыйпалары қойылды. Район көринисин комплексли жаңалаў бойынша үш жыллық бағдарлама қабыл етилгени мәлим етилди.

Мәжилисте Ферғана ўәлаятының бай мәдений мийрасын үйрениў ҳәм үгит-нәсиятлаў мәселелерине де итибар қаратылды.

"Қоқанд әдебий орталығы" антологиясы ҳәм электрон платформасын жаратыў, Әдебият ҳәм дөретиўшилик мектебин шөлкемлестириў усынысы билдирилди. Жаслар арасында китапқумарлықты ғалаба ен жайдырыў мақсетинде ўәлаятта 100 мәҳәлледе үлгили китапханалар шөлкемлестириледи. Боок-кафе ашқан исбилерменлерге салық ҳәм ижара төлеми бойынша жеңилликлер бериледи. Дүньяның белгили жазыўшы ҳәм шайырларын мирәт еткен ҳалда, ҳәр еки жылда бир мәрте "Бурҳониддин Марғиноний" комплексинде Халықаралық китапқумарлық фестивалын өткериў басламасы алға қойылды.

Ферғана ўәлаяты мәдениятының ажыралмас бөлеги болған аския көркем өнерин қәстерлеп сақлаў ҳәм раўажландырыў мәселелерине де айрықша итибар қаратылды. Марғилон қаласында Юсуфжон қизиқ Шакаржонов атындағы Республикалық аския ҳәм күлки көркем өнер орайының шөлкемлестирилгенин атап өтип, жас талант иелерин қоллап-қуўатлаў, районлық мәденият орайлары ҳәм музыка ҳәм көркем өнер мектеплеринде аския ҳәм күлки бағдарларын ашыў ўазыйпасы қойылды.

Мәжилисте ўәлаят ҳәм районлар басшыларының есабаты, исбилерменлер ҳәм жәмийетшилик ўәкиллериниң пикирлери тыңланды.